„W toku oględzin wykorzystywano spektrometry ruchliwości jonów. Urządzenie rejestruje cząsteczki o takiej masie jak trotyl. Może tak samo reagować na trotyl jak i na kosmetyki czy związki chemiczne z gleby. (…) Pozytywny sygnał wskazywał, które elementy badać. Dopiero po badaniu laboratoryjnym ich wyniki mogą podkreślić lub wykluczyć związek chemiczny. Zabezpieczono kilkaset próbek. Dopiero przeprowadzone badania laboratoryjne mogą wykluczyć, bądź potwierdzić wskazania” – stwierdził Wojskowy Prokurator Okręgowy płk Ireneusz Szeląg, komentując doniesienie „Rzeczpospolitej” o znalezieniu śladów trotylu we wraku tupolewa w Smoleńsku.
Otóż, jeśli rzeczywiście wykorzystywano spektrometry ruchliwości jonów, to z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, że to jednak były ślady trotylu, a nie innego związku chemicznego, choć oczywiście pewna możliwość pomyłki istnieje. Z słów płk Szeląga ktoś może wysnuć wniosek, że spektrometr reaguje tak samo na bardzo wiele cząsteczek i że używając go można łatwo pomylić z trotylem byle kosmetyk czy związek chemiczny z gleby. To nie jest prawda. Gdyby tak było, spektrometrów ruchliwości jonów nie używano by powszechnie jako detektorów materiałów wybuchowych na lotniskach czy w innych sytuacjach, narkotyków czy skażeń gazami trującymi. Zdarzają się wprawdzie „fałszywe alarmy”, ale nie wzbudza ich aż tak wiele substancji. Eksperyment dokonany przez chemików z Washington State University pokazał, że z siedemnastu substancji wybranych z uwagi na podobieństwo struktury chemicznej do trotylu (składników kosmetyków, pestycydów, produktów ubocznych spalania tytoniu oraz zanieczyszczeń powietrza) i spodziewane z tego powodu prawdopodobieństwo „fałszywych alarmów” tylko siedem (pięć zanieczyszczeń, jeden składnik kosmetyków i jeden pestycyd) wywołało w ogóle reakcję spektrometru. Przy czym tylko jeden związek chemiczny z tych siedmiu – 4,6-dinitro-o-krezol – dawał podobny wygląd widma (z „pikiem” w tym samym miejscu) co trotyl. Jednak i w tym przypadku jeden z parametrów nadal się różnił, tak że ostatecznie badacze doszli do wniosku, że „możliwość fałszywego alarmu spowodowanego przez obecność tych 17 związków jest nieprawdopodobna”.

„W toku ogl\u0119dzin wykorzystywano spektrometry ruchliwo\u015bci jon\u00f3w. Urz\u0105dzenie rejestruje cz\u0105steczki o takiej masie jak trotyl. Mo\u017ce tak samo reagowa\u0107 na trotyl jak i na kosmetyki czy zwi\u0105zki chemiczne z gleby. (…) Pozytywny sygna\u0142 wskazywa\u0142, kt\u00f3re elementy bada\u0107. Dopiero po badaniu laboratoryjnym ich wyniki mog\u0105 podkre\u015bli\u0107 lub wykluczy\u0107 zwi\u0105zek chemiczny. Zabezpieczono kilkaset pr\u00f3bek. Dopiero przeprowadzone badania laboratoryjne mog\u0105 wykluczy\u0107, b\u0105d\u017a potwierdzi\u0107 wskazania”<\/em> – stwierdzi\u0142<\/a> Wojskowy Prokurator Okr\u0119gowy p\u0142k Ireneusz Szel\u0105g, komentuj\u0105c doniesienie „Rzeczpospolitej”<\/a> o znalezieniu \u015blad\u00f3w trotylu we wraku tupolewa w Smole\u0144sku.
\nOt\u00f3\u017c, je\u015bli rzeczywi\u015bcie wykorzystywano spektrometry ruchliwo\u015bci jon\u00f3w, to z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce to jednak by\u0142y \u015blady trotylu, a nie innego zwi\u0105zku chemicznego, cho\u0107 oczywi\u015bcie pewna mo\u017cliwo\u015b\u0107 pomy\u0142ki istnieje. Z s\u0142\u00f3w p\u0142k Szel\u0105ga kto\u015b mo\u017ce wysnu\u0107 wniosek, \u017ce spektrometr reaguje tak samo na bardzo wiele cz\u0105steczek i \u017ce u\u017cywaj\u0105c go mo\u017cna \u0142atwo pomyli\u0107 z trotylem byle kosmetyk czy zwi\u0105zek chemiczny z gleby. To nie jest prawda. Gdyby tak by\u0142o, spektrometr\u00f3w ruchliwo\u015bci jon\u00f3w nie u\u017cywano by powszechnie jako detektor\u00f3w <\/a>materia\u0142\u00f3w wybuchowych na lotniskach czy w innych sytuacjach, narkotyk\u00f3w czy ska\u017ce\u0144 gazami truj\u0105cymi. Zdarzaj\u0105 si\u0119 wprawdzie „fa\u0142szywe alarmy”, ale nie wzbudza ich a\u017c tak wiele substancji. Eksperyment dokonany przez chemik\u00f3w z Washington State University<\/a> pokaza\u0142, \u017ce z siedemnastu substancji wybranych z uwagi na podobie\u0144stwo struktury chemicznej do trotylu (sk\u0142adnik\u00f3w kosmetyk\u00f3w, pestycyd\u00f3w, produkt\u00f3w ubocznych spalania tytoniu oraz zanieczyszcze\u0144 powietrza) i spodziewane z tego powodu prawdopodobie\u0144stwo „fa\u0142szywych alarm\u00f3w” tylko siedem (pi\u0119\u0107 zanieczyszcze\u0144, jeden sk\u0142adnik kosmetyk\u00f3w i jeden pestycyd) wywo\u0142a\u0142o w og\u00f3le reakcj\u0119 spektrometru. Przy czym tylko jeden zwi\u0105zek chemiczny z tych siedmiu – 4,6-dinitro-o-krezol – dawa\u0142 podobny wygl\u0105d widma (z „pikiem” w tym samym miejscu) co trotyl. Jednak i w tym przypadku jeden z parametr\u00f3w nadal si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142, tak \u017ce ostatecznie badacze doszli do wniosku, \u017ce „mo\u017cliwo\u015b\u0107 fa\u0142szywego alarmu spowodowanego przez obecno\u015b\u0107 tych 17 zwi\u0105zk\u00f3w jest nieprawdopodobna”.
\nW wymienionym eksperymencie u\u017cyto wprawdzie spektrometru specjalnie skonstruowanego na uniwersytecie, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce ograniczenia urz\u0105dze\u0144 komercyjnych bywaj\u0105 w rzeczywisto\u015bci przyczyn\u0105 fa\u0142szywych alarm\u00f3w. Jednak nie jest z tymi urz\u0105dzeniami a\u017c tak \u017ale. Test przeprowadzony przez ameryka\u0144ski National Institute of Justice<\/a> z udzia\u0142em spektrometru Itemiser wykaza\u0142 zero fa\u0142szywych alarm\u00f3w przy wykrywaniu trotylu (u\u017cywano do jego „zmylenia” pestycydu 3-metylo-4-nitrofenolu). Producent spektrometru Sabre 5000<\/a> chwali si\u0119 wska\u017anikiem fa\u0142szywych alarm\u00f3w poni\u017cej 1%. Niemiecki Institut f\u00fcr Umwelttechnologien podaje<\/a>, \u017ce ich przeno\u015bny spektrometr ma liczb\u0119 fa\u0142szywych alarm\u00f3w poni\u017cej 4%.
\nTak wi\u0119c prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce we wraku samolotu w Smole\u0144sku rzeczywi\u015bcie znaleziono \u015blady trotylu, jest naprawd\u0119 du\u017ce. Tym bardziej, \u017ce kuzyn jednej z ofiar katastrofy zleci\u0142 na w\u0142asn\u0105 r\u0119k\u0119 badania<\/a> pozosta\u0142ych po niej rzeczy metod\u0105 analizy chemicznej laboratorium w USA. W jednej z pr\u00f3bek znaleziono \u015blady trotylu.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1079"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1079"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1079\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1091,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1079\/revisions\/1091"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1079"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1079"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1079"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}