Poseł do Parlamentu Europejskiego Sylwester Chruszcz przekonuje na swoim blogu, że po wejściu w życie Traktatu Lizbońskiego będą możliwe „wszelkie zmiany w unijnych traktatach w trybie większościowym na unijnym spotkaniu w gronie szefów rządów” i że nie będzie potrzebna już, jak do tej pory „jednomyślność wszystkich państw i procedura ratyfikacji w 27 krajach Unii”. Dlatego też, jego zdaniem, prezydent Lech Kaczyński, domagając się uchwalenia tzw. „ustawy kompetencyjnej”, broni swojego wpływu na zmianę unijnej architektury i próbuje zapobiec temu, by do zmiany zapisów traktatowych wystarczyła z polskiej strony jedynie zgoda premiera.
Zdaniem europosła Chruszcza, możliwość zmian unijnych traktatów w trybie większościowym w gronie szefów rządów przewiduje „artykuł 56 nowego traktatu”.

Pose\u0142 do Parlamentu Europejskiego Sylwester Chruszcz przekonuje na swoim blogu<\/a>, \u017ce po wej\u015bciu w \u017cycie Traktatu Lizbo\u0144skiego b\u0119d\u0105 mo\u017cliwe „wszelkie zmiany w unijnych traktatach w trybie wi\u0119kszo\u015bciowym na unijnym spotkaniu w gronie szef\u00f3w rz\u0105d\u00f3w”<\/em> i \u017ce nie b\u0119dzie potrzebna ju\u017c, jak do tej pory „jednomy\u015blno\u015b\u0107 wszystkich pa\u0144stw i procedura ratyfikacji w 27 krajach Unii”<\/em>. Dlatego te\u017c, jego zdaniem, prezydent Lech Kaczy\u0144ski, domagaj\u0105c si\u0119 uchwalenia tzw. „ustawy kompetencyjnej”<\/a>, broni swojego wp\u0142ywu na zmian\u0119 unijnej architektury<\/em> i pr\u00f3buje zapobiec temu, by do zmiany zapis\u00f3w traktatowych wystarczy\u0142a z polskiej strony jedynie zgoda premiera.
\nZdaniem europos\u0142a Chruszcza, mo\u017cliwo\u015b\u0107 zmian unijnych traktat\u00f3w w trybie wi\u0119kszo\u015bciowym w gronie szef\u00f3w rz\u0105d\u00f3w przewiduje „artyku\u0142 56 nowego traktatu”<\/em>.
\nZada\u0142em sobie trud zajrzenia do tekstu traktat\u00f3w unijnych z uwzgl\u0119dnieniem zmian wprowadzonych Traktatem Lizbo\u0144skim<\/a> oraz do samego Traktatu Lizbo\u0144skiego<\/a>. Artyku\u0142 56 Traktatu Lizbo\u0144skiego wprowadza zmiany do artyku\u0142u 48 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z tym zmienionym artyku\u0142em, traktaty mog\u0105 by\u0107 zmieniane zgodnie ze zwyk\u0142\u0105 procedur\u0105 zmiany<\/em> lub zgodnie z uproszczonymi procedurami zmiany<\/em>. W przypadku procedury zwyk\u0142ej, zmiany s\u0105 uchwalane „za wsp\u00f3lnym porozumieniem”<\/em> przez Konferencj\u0119 przedstawicieli rz\u0105d\u00f3w pa\u0144stw cz\u0142onkowskich i „wchodz\u0105 w \u017cycie po ich ratyfikowaniu przez wszystkie Pa\u0144stwa Cz\u0142onkowskie, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi”<\/em>. W przypadku procedur uproszczonych, „Rada Europejska mo\u017ce przyj\u0105\u0107 decyzj\u0119 zmieniaj\u0105c\u0105 wszystkie lub cz\u0119\u015b\u0107 postanowie\u0144 cz\u0119\u015bci trzeciej Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Rada Europejska stanowi jednomy\u015blnie po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Komisj\u0105 oraz z Europejskim Bankiem Centralnym w przypadkach zmian instytucjonalnych w dziedzinie pieni\u0119\u017cnej. Decyzja ta wchodzi w \u017cycie dopiero po jej zatwierdzeniu przez Pa\u0144stwa Cz\u0142onkowskie, zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi. Decyzja (…) nie mo\u017ce zwi\u0119kszy\u0107 kompetencji przyznanych Unii w Traktatach”<\/em>.
\nW \u017cadnym z tych przypadk\u00f3w Rada Europejska (czy te\u017c Konferencja) nie podejmuje decyzji w trybie wi\u0119kszo\u015bciowym. W obu przypadkach potrzebna jest te\u017c jednomy\u015blna zgoda wszystkich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich: w pierwszym przypadku wymagana jest wprost ratyfikacja, w drugim „zatwierdzenie zgodnie z odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi”. Zgodnie z polskim prawem, a konkretnie ustaw\u0105 o umowach mi\u0119dzynarodowych<\/a>, decyzj\u0119 o zmianie zakresu ratyfikowanej umowy mi\u0119dzynarodowej podejmuje Prezydent RP na wniosek Rady Ministr\u00f3w, a je\u015bli jest to umowa ratyfikowana za zgod\u0105 (a takimi s\u0105 wszystkie traktaty unijne) wymaga to dodatkowo zgody wyra\u017conej w ustawie. Gdyby za\u015b traktowa\u0107 zmian\u0119 postanowie\u0144 Traktatu o funkcjonowaniu UE jako ca\u0142kowicie now\u0105 umow\u0119, to zgodnie z art. 89 Konstytucji RP<\/a> i art. 12, p. 2 wspomnianej ustawy o umowach mi\u0119dzynarodowych wymaga ona ratyfikacji za zgod\u0105 wyra\u017con\u0105 w ustawie, bo dotyczy cz\u0142onkostwa Polski w organizacji mi\u0119dzynarodowej.
\nInnymi s\u0142owy, wbrew temu, co pisze p. Chruszcz, Traktat Lizbo\u0144ski nie daje mo\u017cliwo\u015bci „wszelkich zmian”<\/em> w unijnych traktatach w gronie szef\u00f3w rz\u0105d\u00f3w, bez jednomy\u015blnej zgody wszystkich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, tym bardziej w trybie wi\u0119kszo\u015bciowym. Prezydent RP b\u0119dzie mie\u0107 w przypadku tych zmian dok\u0142adnie takie same kompetencje, jakie mia\u0142 i ma w przypadku ratyfikacji tych traktat\u00f3w. No… prawie takie same. Istnieje jeden wyj\u0105tek, a mianowicie druga z uproszczonych procedur, dotycz\u0105ca zmiany sposobu podejmowania decyzji przez Rad\u0119 (nie myli\u0107 z Rad\u0105 Europejsk\u0105! – Rada Europejska to zgromadzenie szef\u00f3w pa\u0144stw lub rz\u0105d\u00f3w, podczas gdy Rada to zgromadzenie przedstawicieli pa\u0144stw cz\u0142onkowskich na szczeblu ministerialnym). W szczeg\u00f3lnych przypadkach, okre\u015blonych w Traktatach, Rada stanowi jednomy\u015blnie lub te\u017c unijne akty prawodawcze przyjmowane s\u0105 zgodnie ze specjaln\u0105 procedur\u0105. Mo\u017ce to zosta\u0107 zmienione (na odpowiednio stanowienie wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105 i stosowanie procedury zwyk\u0142ej, zgodnej z art. 294 nowego Traktatu o funkcjonowaniu UE) jednomy\u015bln\u0105 decyzj\u0105 Rady Europejskiej po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego i je\u017celi \u017caden z parlament\u00f3w pa\u0144stw cz\u0142onkowskich nie zg\u0142osi wcze\u015bniej sprzeciwu (weta). Wprawdzie r\u00f3wnie\u017c i w przypadku tego typu zmian nie ma mowy o trybie wi\u0119kszo\u015bciowym oraz wymagana jest jednomy\u015blna zgoda pa\u0144stw cz\u0142onkowskich (w formie braku sprzeciwu ich parlament\u00f3w), ale rola Prezydenta RP ulega tu ograniczeniu. Co najwy\u017cej m\u00f3g\u0142by on w ograniczonym zakresie sprzeciwi\u0107 si\u0119… parlamentarnemu wetu, gdyby jego zg\u0142oszenie nast\u0119powa\u0142oby w formie ustawy (o ile wiem, \u017cadne przepisy tego obecnie jeszcze nie reguluj\u0105). Ale to uszczuplenie roli prezydenta z jednej strony nie jest a\u017c tak znaczne (wi\u0119kszo\u015b\u0107 decyzji Rady i tak ma zapada\u0107 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105, a przy uchwalaniu wi\u0119kszo\u015bci akt\u00f3w prawodawczych ma by\u0107 stosowana zwyk\u0142a procedura; w decyzjach dotycz\u0105cych kwestii wojskowych nie b\u0119dzie mo\u017cna odst\u0105pi\u0107 od jednomy\u015blno\u015bci tak czy owak, a w kwestiach wsp\u00f3lnej polityki zagranicznej pa\u0144stwo cz\u0142onkowskie zawsze b\u0119dzie mog\u0142o sprzeciwi\u0107 si\u0119 przyj\u0119ciu decyzji wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105 zgodnie z art. 31 nowego Traktatu o UE i zablokowa\u0107 g\u0142osowanie), z drugiej za\u015b \u017cadna „ustawa kompetencyjna” na to nie poradzi, bo musia\u0142aby by\u0107 wprost sprzeczna z tre\u015bci\u0105 ratyfikowanego Traktatu o UE, kt\u00f3ry zgodnie z art. 91 Konstytucji RP ma pierwsze\u0144stwo przed ustawami.
\nPo co wi\u0119c domaganie si\u0119 „ustawy kompetencyjnej”? W \u015bwietle tego, co napisa\u0142em powy\u017cej, nie ma ona zbytniego sensu. Chyba, \u017ce chodzi o rozstrzygni\u0119cie, kto ma reprezentowa\u0107 Polsk\u0119 w Radzie Europejskiej – premier czy prezydent. Traktat o UE tego nie precyzuje. Jednak nawet ustawowe rozstrzygni\u0119cie na korzy\u015b\u0107 prezydenta mo\u017ce tu by\u0107 zaskar\u017cone do Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Wygl\u0105da wi\u0119c na to, \u017ce domaganie si\u0119 przez Lecha Kaczy\u0144skiego „ustawy kompetencyjnej” jest po prostu elementem walki politycznej lub te\u017c pretekstem do odwlekania ratyfikacji Traktatu Lizbo\u0144skiego (by\u0107 mo\u017ce w oczekiwaniu na odrzucenie go w referendum w Irlandii, albo te\u017c przez Trybuna\u0142 Konstytucyjny w Republice Czeskiej<\/a>).
\nA co do twierdze\u0144 p. Chruszcza – jak wida\u0107, nawet pos\u0142om do Parlamentu Europejskiego trudno czasami zrozumie\u0107 zapisy unijnych traktat\u00f3w, stanowi\u0105cych wszak fundamenty prawa UE. Nie wiem, czy to \u015bwiadczy \u017ale o nich, czy raczej o tych traktatach i ich autorach…<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=111"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/111\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}