W 1945 roku Clive Staples Lewis napisał powieść „That Hideous Strength”, opublikowaną po polsku pod tytułami „Ta ohydna siła” i „Ta straszna siła”. Fabuła tej powieści kręci się wokół totalitarnego, inspirowanego przez demoniczne siły eksperymentu przeprowadzanego na społeczeństwie pewnego angielskiego miasta. Jednym z jego elementów jest specyficzne postępowanie z przestępcami:
„Mark nie od razu pojął, o co chodzi. Wróżka zaczęła mu więc tłumaczyć, że tym, co od dawna krępuje działanie angielskiej policji, jest właśnie pojęcie „zasłużonej kary”. Jest to sztywne ograniczenie: z kryminalisty można zrobić tylko to i to, nic więcej. Natomiast „lecznicze traktowanie” nie stwarza żadnych ograniczeń: może trwać, dopóki nie osiągnie się ostatecznego celu, jakim jest „wyleczenie” przestępcy. Kto o tym decyduje? Oczywiście ci, którzy leczą. A jeśli sama kuracja jest tak humanitarna, to co dopiero prewencja! Wkrótce każdy, kto kiedykolwiek trafił w ręce policji, znajdzie się pod kontrolą”.
W miarę rozwoju akcji staje się jasne, że nie chodzi o żaden humanitaryzm, ale o terror i kontrolę nad ludźmi. Główny bohater, początkowo zwiedziony „postępowymi” ideami, spotyka się z oskarżeniem:
„To za twoją zgodą zwykli skazańcy zostali zabrani z więzień, do których ich posłali brytyjscy sędziowie, i przewiezieni do Belbury, aby tam, przez nieokreślony czas, poza zasięgiem prawa, poddawano ich torturom, aby im odbierano tożsamość pod szyldem waszej „leczniczej metody reedukacyjnej””.
Można spojrzeć na to oczami jednego z więźniów, który po skończeniu swojego wyroku nie zostaje wypuszczony, ale skierowany na „leczenie” w ośrodku w Belbury:
„Tym więźniem był pan Maggs, siedzący w niewielkiej białej celi i przeżuwający swą udrękę jak każdy prosty człowiek. W takich okolicznościach osoba wykształcona rozmyślałaby zapewne o tym, jak owa nowa idea zamiany kary na „leczenie”, tak humanitarna na pierwszy rzut oka, w rzeczywistości pozbawia skazańca wszystkich praw, a rezygnując z samego pojęcia kary, czyniła ów proces niekończącym się i nieodwracalnym. Pan Maggs myślał jednak tylko o jednym: że jest to dzień , na który liczył przez cały czas odsiadywania swojego wyroku, że oczekiwał tak długo tego dnia, aby w domu napić się herbaty z Ivy (na pewno przygotuje coś smacznego na powitanie), i że to się nie stało. Siedział nieruchomo i cicho. Co jakieś dwie minuty pojedyncza łza spływała mu po policzku”.
Los pana Maggsa to fikcja literacka. Okazuje się jednak, że niespełna 70 lat po napisaniu „That Hideous Strength” coś podobnego może zrealizować się w Polsce. Ministerstwo Sprawiedliwości pod kierownictwem ministra Gowina przygotowało bowiem projekt specustawy legalizującej bezterminowe przetrzymywanie w specjalnym ośrodku osób, które odbyły już swoją karę pozbawienia wolności, ale „w trakcie postępowania wykonawczego stwierdzono u nich zaburzenia psychiczne w postaci upośledzenia umysłowego, zaburzenia osobowości lub zaburzenia preferencji seksualnych” i te „stwierdzone zaburzenia psychiczne wykazują taki charakter lub nasilenie, że zachodzi wysokie prawdopodobieństwo popełnienia czynu zabronionego z użyciem przemocy lub groźbą jej użycia przeciwko życiu, zdrowiu lub wolności seksualnej i obyczajności”. Wystarczy opinia psychiatrów, że czyjaś osobowość jest wystarczająco zaburzona i już można trzymać takiego człowieka w więzieniu nawet dożywotnio.

W 1945 roku Clive Staples Lewis napisa\u0142 powie\u015b\u0107 „That Hideous Strength”<\/a>, opublikowan\u0105 po polsku pod tytu\u0142ami „Ta ohydna si\u0142a” i „Ta straszna si\u0142a”. Fabu\u0142a tej powie\u015bci kr\u0119ci si\u0119 wok\u00f3\u0142 totalitarnego, inspirowanego przez demoniczne si\u0142y eksperymentu przeprowadzanego na spo\u0142ecze\u0144stwie pewnego angielskiego miasta. Jednym z jego element\u00f3w jest specyficzne post\u0119powanie z przest\u0119pcami:
\n„Mark nie od razu poj\u0105\u0142, o co chodzi. Wr\u00f3\u017cka zacz\u0119\u0142a mu wi\u0119c t\u0142umaczy\u0107, \u017ce tym, co od dawna kr\u0119puje dzia\u0142anie angielskiej policji, jest w\u0142a\u015bnie poj\u0119cie „zas\u0142u\u017conej kary”. Jest to sztywne ograniczenie: z kryminalisty mo\u017cna zrobi\u0107 tylko to i to, nic wi\u0119cej. Natomiast „lecznicze traktowanie” nie stwarza \u017cadnych ogranicze\u0144: mo\u017ce trwa\u0107, dop\u00f3ki nie osi\u0105gnie si\u0119 ostatecznego celu, jakim jest „wyleczenie” przest\u0119pcy. Kto o tym decyduje? Oczywi\u015bcie ci, kt\u00f3rzy lecz\u0105. A je\u015bli sama kuracja jest tak humanitarna, to co dopiero prewencja! Wkr\u00f3tce ka\u017cdy, kto kiedykolwiek trafi\u0142 w r\u0119ce policji, znajdzie si\u0119 pod kontrol\u0105”<\/em>.
\nW miar\u0119 rozwoju akcji staje si\u0119 jasne, \u017ce nie chodzi o \u017caden humanitaryzm, ale o terror i kontrol\u0119 nad lud\u017ami. G\u0142\u00f3wny bohater, pocz\u0105tkowo zwiedziony „post\u0119powymi” ideami, spotyka si\u0119 z oskar\u017ceniem:
\n„To za twoj\u0105 zgod\u0105 zwykli skaza\u0144cy zostali zabrani z wi\u0119zie\u0144, do kt\u00f3rych ich pos\u0142ali brytyjscy s\u0119dziowie, i przewiezieni do Belbury, aby tam, przez nieokre\u015blony czas, poza zasi\u0119giem prawa, poddawano ich torturom, aby im odbierano to\u017csamo\u015b\u0107 pod szyldem waszej „leczniczej metody reedukacyjnej””<\/em>.
\nMo\u017cna spojrze\u0107 na to oczami jednego z wi\u0119\u017ani\u00f3w, kt\u00f3ry po sko\u0144czeniu swojego wyroku nie zostaje wypuszczony, ale skierowany na „leczenie” w o\u015brodku w Belbury:
\n„Tym wi\u0119\u017aniem by\u0142 pan Maggs, siedz\u0105cy w niewielkiej bia\u0142ej celi i prze\u017cuwaj\u0105cy sw\u0105 udr\u0119k\u0119 jak ka\u017cdy prosty cz\u0142owiek. W takich okoliczno\u015bciach osoba wykszta\u0142cona rozmy\u015bla\u0142aby zapewne o tym, jak owa nowa idea zamiany kary na „leczenie”, tak humanitarna na pierwszy rzut oka, w rzeczywisto\u015bci pozbawia skaza\u0144ca wszystkich praw, a rezygnuj\u0105c z samego poj\u0119cia kary, czyni\u0142a \u00f3w proces nieko\u0144cz\u0105cym si\u0119 i nieodwracalnym. Pan Maggs my\u015bla\u0142 jednak tylko o jednym: \u017ce jest to dzie\u0144 , na kt\u00f3ry liczy\u0142 przez ca\u0142y czas odsiadywania swojego wyroku, \u017ce oczekiwa\u0142 tak d\u0142ugo tego dnia, aby w domu napi\u0107 si\u0119 herbaty z Ivy (na pewno przygotuje co\u015b smacznego na powitanie), i \u017ce to si\u0119 nie sta\u0142o. Siedzia\u0142 nieruchomo i cicho. Co jakie\u015b dwie minuty pojedyncza \u0142za sp\u0142ywa\u0142a mu po policzku”<\/em>.
\nLos pana Maggsa to fikcja literacka. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce niespe\u0142na 70 lat po napisaniu „That Hideous Strength” co\u015b podobnego mo\u017ce zrealizowa\u0107 si\u0119 w Polsce. Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci pod kierownictwem ministra Gowina przygotowa\u0142o bowiem projekt specustawy<\/a> legalizuj\u0105cej bezterminowe przetrzymywanie w specjalnym o\u015brodku os\u00f3b, kt\u00f3re odby\u0142y ju\u017c swoj\u0105 kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci, ale „w trakcie post\u0119powania wykonawczego stwierdzono u nich zaburzenia psychiczne w postaci upo\u015bledzenia umys\u0142owego, zaburzenia osobowo\u015bci lub zaburzenia preferencji seksualnych”<\/em> i te „stwierdzone zaburzenia psychiczne wykazuj\u0105 taki charakter lub nasilenie, \u017ce zachodzi wysokie prawdopodobie\u0144stwo pope\u0142nienia czynu zabronionego z u\u017cyciem przemocy lub gro\u017ab\u0105 jej u\u017cycia przeciwko \u017cyciu, zdrowiu lub wolno\u015bci seksualnej i obyczajno\u015bci”<\/em>. Wystarczy opinia psychiatr\u00f3w, \u017ce czyja\u015b osobowo\u015b\u0107 jest wystarczaj\u0105co zaburzona i ju\u017c mo\u017cna trzyma\u0107 takiego cz\u0142owieka w wi\u0119zieniu nawet do\u017cywotnio.
\nOwszem, nie ma dotyczy\u0107 to wszystkich skazanych, a jedynie skazanych za przest\u0119pstwo „pope\u0142nione z u\u017cyciem przemocy”<\/em> i to na kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a czyn, jaki mo\u017ce zosta\u0107 pope\u0142niony przez te osoby jest zagro\u017cony kar\u0105 pozbawienia wolno\u015bci, kt\u00f3rej g\u00f3rna granica wynosi co najmniej 10 lat. Jako przyk\u0142ad podaje si\u0119 szczeg\u00f3lnych zwyrodnialc\u00f3w, morderc\u00f3w i gwa\u0142cicieli, kt\u00f3rzy z uwagi na brak kiedy\u015b w polskim kodeksie karnym kary do\u017cywocia i jednoczesne moratorium na orzekanie, a potem zniesienie kary \u015bmierci powinni wkr\u00f3tce opu\u015bci\u0107 wi\u0119zienia. Ale za przest\u0119pstwo z u\u017cyciem przemocy mo\u017ce by\u0107 uznany np. zwyk\u0142y rozb\u00f3j, albo nawet w pewnych przypadkach naruszenie nietykalno\u015bci cielesnej – np. w celu zmuszenia policjanta, by przesta\u0142 bi\u0107 i kopa\u0107. Wed\u0142ug przytaczanego w literaturze prawniczej<\/a> wyroku S\u0105du Apelacyjnego w Katowicach z 8 lutego 2001 r. „ju\u017c naruszenie nietykalno\u015bci cielesnej mo\u017ce by\u0107 uznane za u\u017cycie przemocy wobec osoby, ale musi to by\u0107 naruszenie nietykalno\u015bci cielesnej nie tylko odpowiednio ukierunkowane i stanowi\u0105ce spos\u00f3b obj\u0119cia przez sprawc\u0119 w\u0142adztwa nad rzecz\u0105, ale tak\u017ce maj\u0105ce pewien wi\u0119kszy od minimalnego, stopie\u0144 intensywno\u015bci i dolegliwo\u015bci”<\/em>, a w wyroku z 1968 r. S\u0105d Najwy\u017cszy stwierdzi\u0142, \u017ce „przemoc\u0105 jest ka\u017cde dzia\u0142anie zmierzaj\u0105ce do fizycznego prze\u0142amania oporu. Je\u017celi intensywno\u015b\u0107 oporu jest niewielka, to wystarczy niewielka intensywno\u015b\u0107 przemocy”<\/em>.
\nJak wiadomo, taki „Staruch” – kibic anga\u017cuj\u0105cy si\u0119 w dzia\u0142ania przeciwko rz\u0105dowi Donalda Tuska – zosta\u0142 skazany za rozb\u00f3j<\/a> polegaj\u0105cy na zabraniu przemoc\u0105 torby wartej ok. 460 z\u0142otych<\/a>. Wprawdzie na kar\u0119 w zawieszeniu, ale wyobra\u017amy sobie teraz, \u017ce po wej\u015bciu w \u017cycie specustawy Gowina, a w trakcie trwania okresu zawieszenia kary, przytrafi mu si\u0119 oskar\u017cenie – prawdziwe lub spreparowane – o np. naruszenie nietykalno\u015bci cielesnej policjanta w celu np. wyrwania mu si\u0119, albo powstrzymania go od bicia innego kibica. Nie do\u015b\u0107, \u017ce „odwiesi” si\u0119 mu kar\u0119 za rozb\u00f3j, to zostanie skazany za naruszenie nietykalno\u015bci funkcjonariusza na kar\u0119 bezwzgl\u0119dnego pozbawienia wolno\u015bci, cho\u0107by kr\u00f3tk\u0105. A w trakcie jej odbywania znajd\u0105 si\u0119 psychiatrzy i psycholog, kt\u00f3rzy orzekn\u0105, \u017ce ma on zaburzenie osobowo\u015bci o takim charakterze, \u017ce zachodzi wysokie prawdopodobie\u0144stwo pope\u0142nienia np. kolejnego rozboju – a rozb\u00f3j to przest\u0119pstwo zagro\u017cone kar\u0105 do 12 lat pozbawienia wolno\u015bci. Spe\u0142nione zostan\u0105 wi\u0119c wszystkie warunki do umieszczenia go po odbyciu kary w Krajowym O\u015brodku Terapii Zaburze\u0144 Psychicznych, polskim „Belbury” i trzymania go tam dowolnie d\u0142ugo – a\u017c s\u0105d znajdzie w opinii psychiatr\u00f3w i psycholog\u00f3w podstawy do wypisania.
\n\u017beby by\u0142o ciekawiej, osobie umieszczonej w KOTZP b\u0119dzie mo\u017cna – inaczej ni\u017c pacjentowi szpitala psychiatrycznego, a tak\u017ce skazanemu wi\u0119\u017aniowi – odm\u00f3wi\u0107 ca\u0142kowicie kontaktu z innymi osobami (poza przedstawicielem ustawowym, adwokatem lub radc\u0105 prawnym, Rzecznikiem Praw Obywatelskich i Rzecznikiem Praw Pacjenta Szpitala Psychiatrycznego) za pomoc\u0105 telefonu czy innych \u015brodk\u00f3w teleinformatycznych oraz osobistego, je\u015bli mog\u0142oby to np. „zak\u0142\u00f3ci\u0107 prowadzon\u0105 terapi\u0119”<\/em>. R\u00f3wnie\u017c \u015brodki przymusu, kt\u00f3rych b\u0119dzie mo\u017cna wobec niej u\u017cy\u0107 w przypadku np. „zachowywania si\u0119 w spos\u00f3b powoduj\u0105cy powa\u017cne zak\u0142\u00f3cenia w funkcjonowaniu o\u015brodka”<\/em> wykraczaj\u0105 poza te dopuszczalne w szpitalach psychiatrycznych – mo\u017cna b\u0119dzie u\u017cy\u0107 pa\u0142ek s\u0142u\u017cbowych, kajdanek, taser\u00f3w, chemicznych \u015brodk\u00f3w obezw\u0142adniaj\u0105cych czy ps\u00f3w s\u0142u\u017cbowych. Z drugiej strony, pod pewnymi wzgl\u0119dami wykraczaj\u0105 poza te dopuszczalne w wi\u0119zieniach – bo b\u0119dzie mo\u017cna np. przymusowo poda\u0107 leki. Pokazuje to, \u017ce o\u015brodek ma by\u0107 w rzeczywisto\u015bci rodzajem wi\u0119zienia o zaostrzonym rygorze, a „leczenie” jest tu tylko wybiegiem pozwalaj\u0105cym na uwi\u0119zienie danej osoby na czas d\u0142u\u017cszy, ni\u017c przewiduje to skazuj\u0105cy wyrok s\u0105du.
\nDanie w\u0142adzy mo\u017cliwo\u015bci legalnego wi\u0119zienia os\u00f3b pod pretekstem „zaburze\u0144 osobowo\u015bci” jest bardzo niebezpieczne. Tym bardziej, \u017ce jak ju\u017c „polskie Belbury” powstanie, to wystarczy niewielka zmiana ustawy, by m\u00f3c umieszcza\u0107 tam dowolnych skazanych po odbyciu kary, a potem nawet i tych, kt\u00f3rzy nigdy skazani nie byli. Bo „zachodzi wysokie prawdopodobie\u0144stwo pope\u0142nienia czynu zabronionego z u\u017cyciem przemocy lub gro\u017ab\u0105 jej u\u017cycia”<\/em>. Powie\u015b\u0107 Lewisa mo\u017ce by\u0107 tu prorocza.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1145"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1145"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1145\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1163,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1145\/revisions\/1163"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1145"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1145"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1145"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}