25 lat temu po raz pierwszy poszedłem na wybory, mając nadzieję, że będą one początkiem końca komunistycznego reżimu. Pamiętam, że skreśliłem całą listę krajową i nie głosowałem na kandydatów PZPR, ZSL i SD. Ale nie zagłosowałem bynajmniej również na wszystkich kandydatów Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”. W wyborach do Sejmu poparłem zamiast Waleriana Pańki Barbarę Czyż z KPN, w wyborach do Senatu zdecydowałem się nie głosować na Andrzeja Wielowieyskiego. I okazało się, że czułem pismo nosem – Andrzej Wielowieyski oddał wkrótce potem w Zgromadzeniu Narodowym głos nieważny podczas głosowania w sprawie kandydatury Wojciecha Jaruzelskiego na prezydenta PRL – przyczyniając się wraz z kilkoma innymi „solidarnościowymi” posłami i senatorami (Wiktorem Kulerskim, Andrzejem Miłkowskim, Aleksandrem Paszyńskim, Andrzejem Stelmachowskim, Stanisławem Stommą i Witoldem Trzeciakowskim – nieobecni byli Marek Jurek, Zdzisław Nowicki, Krzysztof Pawłowski, Jerzy Pietkiewicz, Maria Stępniak, Andrzej Szczepkowski, Mieczysław Ustasiak i Henryk Wujec) do wyboru byłego szefa WRON, który zdobył wówczas jeden głos ponad wymaganą bezwzględną większość.
Wraz z dwoma znajomymi (Jarkiem Podworskim i Januszem Madejem) postanowiłem wtedy zorganizować akcję protestacyjną, polegającą na zbieraniu podpisów pod żądaniem odwołania Andrzeja Wielowieyskiego ze stanowiska senatora, w oparciu o artykuł 2 ust. 2 konstytucji PRL, stanowiący, iż „przedstawiciele ludu są odpowiedzialni przed swymi wyborcami i mogą być przez nich odwołani”. W praktyce akcja ta, organizowana pod szyldem „Społecznego Komitetu Obrony Interesów Wyborców”, mogła mieć jedynie wydźwięk symboliczno-propagandowy, jako że nie istniała żadna ustawa ani przepisy wykonawcze określające procedurę takiego odwołania. Mimo to wzbudziła falę krytyki na łamach „Gazety Wyborczej”. Zaczęło się od tego, że inny mój znajomy, Waldemar Szymczyk, napisał do tej gazety tekst na temat tej akcji. Tekst się nie ukazał, ale bynajmniej nie dlatego, że był merytorycznie kiepski (Waldemarowi Szymczykowi zaproponowano po nim pracę w „GW” – był potem jednym z założycieli katowickiego dodatku gazety i zastępcą redaktora naczelnego). Ukazała się natomiast krótka notka informująca o zdarzeniu, a w kolejnych dniach krytyczne komentarze Jerzego Modlingera (pouczającego, że „oddając głos udzielamy swemu posłowi mandatu zaufania, dajmy mu więc czas i poczekajmy z rozliczeniem na koniec kadencji” i że „nikt z nas nie ma monopolu na wiedzę tajemną, co jest, a co nie jest dobrem Rzeczypospolitej”), Ewy Berberyusz (która stwierdziła, że to my, wzywający do odebrania mandatu Wielowieyskiemu, jesteśmy „zarażeni PRL-em” i działamy według zasad „centralizmu demokratycznego”) i zaniepokojonej czytelniczki „GW” (zdaniem której było to „zbaczanie ku anarchii” wynikające „z nieznajomości zasad demokratycznych”).
Tak ostra reakcja na działanie mające wymiar jedynie symboliczny może dziwić – widocznie jednak uznano, że sama idea odwoływania „przedstawiciela ludu” za głosowanie niezgodne z oczekiwaniami wyborców jest na tyle niebezpieczna, że trzeba dać jej zdecydowany odpór. Obecnie taka możliwość nie jest przewidziana nawet w konstytucji.
Niemal od razu piewcy demokracji ujawnili swój strach przed rządzonymi. Rozwiały się pewne złudzenia.

25 lat temu po raz pierwszy poszed\u0142em na wybory<\/a>, maj\u0105c nadziej\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 one pocz\u0105tkiem ko\u0144ca komunistycznego re\u017cimu. Pami\u0119tam, \u017ce skre\u015bli\u0142em ca\u0142\u0105 list\u0119 krajow\u0105<\/a> i nie g\u0142osowa\u0142em na kandydat\u00f3w PZPR, ZSL i SD. Ale nie zag\u0142osowa\u0142em bynajmniej r\u00f3wnie\u017c na wszystkich kandydat\u00f3w Komitetu Obywatelskiego „Solidarno\u015b\u0107”. W wyborach do Sejmu popar\u0142em zamiast Waleriana Pa\u0144ki Barbar\u0119 Czy\u017c<\/a> z KPN, w wyborach do Senatu zdecydowa\u0142em si\u0119 nie g\u0142osowa\u0107 na Andrzeja Wielowieyskiego<\/a>. I okaza\u0142o si\u0119, \u017ce czu\u0142em pismo nosem – Andrzej Wielowieyski odda\u0142 wkr\u00f3tce potem w Zgromadzeniu Narodowym g\u0142os niewa\u017cny<\/a> podczas g\u0142osowania w sprawie kandydatury Wojciecha Jaruzelskiego na prezydenta PRL – przyczyniaj\u0105c si\u0119 wraz z kilkoma innymi „solidarno\u015bciowymi” pos\u0142ami i senatorami (Wiktorem Kulerskim, Andrzejem Mi\u0142kowskim, Aleksandrem Paszy\u0144skim, Andrzejem Stelmachowskim, Stanis\u0142awem Stomm\u0105 i Witoldem Trzeciakowskim – nieobecni byli Marek Jurek, Zdzis\u0142aw Nowicki, Krzysztof Paw\u0142owski, Jerzy Pietkiewicz, Maria St\u0119pniak, Andrzej Szczepkowski, Mieczys\u0142aw Ustasiak i Henryk Wujec) do wyboru by\u0142ego szefa WRON, kt\u00f3ry zdoby\u0142 w\u00f3wczas jeden g\u0142os ponad wymagan\u0105 bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107.
\nWraz z dwoma znajomymi (Jarkiem Podworskim i Januszem Madejem) postanowi\u0142em wtedy zorganizowa\u0107 akcj\u0119 protestacyjn\u0105, polegaj\u0105c\u0105 na zbieraniu podpis\u00f3w pod \u017c\u0105daniem odwo\u0142ania Andrzeja Wielowieyskiego ze stanowiska senatora, w oparciu o artyku\u0142 2 ust. 2 konstytucji PRL, stanowi\u0105cy, i\u017c „przedstawiciele ludu s\u0105 odpowiedzialni przed swymi wyborcami i mog\u0105 by\u0107 przez nich odwo\u0142ani”<\/em>. W praktyce akcja ta, organizowana pod szyldem „Spo\u0142ecznego Komitetu Obrony Interes\u00f3w Wyborc\u00f3w”, mog\u0142a mie\u0107 jedynie wyd\u017awi\u0119k symboliczno-propagandowy, jako \u017ce nie istnia\u0142a \u017cadna ustawa ani przepisy wykonawcze okre\u015blaj\u0105ce procedur\u0119 takiego odwo\u0142ania. Mimo to wzbudzi\u0142a fal\u0119 krytyki na \u0142amach „Gazety Wyborczej”. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od tego, \u017ce inny m\u00f3j znajomy, Waldemar Szymczyk, napisa\u0142 do tej gazety tekst na temat tej akcji. Tekst si\u0119 nie ukaza\u0142, ale bynajmniej nie dlatego, \u017ce by\u0142 merytorycznie kiepski (Waldemarowi Szymczykowi zaproponowano po nim prac\u0119 w „GW” – by\u0142 potem jednym z za\u0142o\u017cycieli katowickiego dodatku gazety i zast\u0119pc\u0105 redaktora naczelnego). Ukaza\u0142a si\u0119 natomiast kr\u00f3tka notka<\/a> informuj\u0105ca o zdarzeniu, a w kolejnych dniach krytyczne komentarze Jerzego Modlingera<\/a> (pouczaj\u0105cego<\/a>, \u017ce „oddaj\u0105c g\u0142os udzielamy swemu pos\u0142owi mandatu zaufania, dajmy mu wi\u0119c czas i poczekajmy z rozliczeniem na koniec kadencji”<\/em> i \u017ce „nikt z nas nie ma monopolu na wiedz\u0119 tajemn\u0105, co jest, a co nie jest dobrem Rzeczypospolitej”<\/em>), Ewy Berberyusz<\/a> (kt\u00f3ra stwierdzi\u0142a<\/a>, \u017ce to my, wzywaj\u0105cy do odebrania mandatu Wielowieyskiemu, jeste\u015bmy „zara\u017ceni PRL-em”<\/em> i dzia\u0142amy wed\u0142ug zasad „centralizmu demokratycznego”<\/em>) i zaniepokojonej czytelniczki „GW” (zdaniem kt\u00f3rej by\u0142o to „zbaczanie ku anarchii”<\/em><\/a> wynikaj\u0105ce „z nieznajomo\u015bci zasad demokratycznych”<\/em>).
\nTak ostra reakcja na dzia\u0142anie maj\u0105ce wymiar jedynie symboliczny mo\u017ce dziwi\u0107 – widocznie jednak uznano, \u017ce sama idea odwo\u0142ywania „przedstawiciela ludu” za g\u0142osowanie niezgodne z oczekiwaniami wyborc\u00f3w jest na tyle niebezpieczna, \u017ce trzeba da\u0107 jej zdecydowany odp\u00f3r. Obecnie taka mo\u017cliwo\u015b\u0107 nie jest przewidziana nawet w konstytucji.
\nNiemal od razu piewcy demokracji ujawnili sw\u00f3j strach przed rz\u0105dzonymi. Rozwia\u0142y si\u0119 pewne z\u0142udzenia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1280"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1280"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1282,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1280\/revisions\/1282"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}