W rocznicę uchwalenia konstytucji 3 Maja na stronie Janusza Korwin-Mikkego ukazał się projekt nowej polskiej konstytucji, przewidzianej do wejścia w życie na rok 2025 („w millenium koronacji Bolesława Chrobrego”). A w zasadzie jej fragmentu, bo opublikowany tekst nie zawiera artykułów dotyczących organizacji i kompetencji większości organów państwa. Zawiera natomiast artykuły gwarantujące wolności i prawa. Można było się spodziewać, że kandydat na prezydenta RP określany często mianem wolnościowego, a nawet libertariańskiego położy na nie szczególny nacisk. Okazuje się jednak, że konstytucyjne gwarancje wolności proponowane przez JKM w wielu sferach są ograniczone, a nawet słabsze od tych gwarantowanych obecną konstytucją.
Przede wszystkim rzuca się w oczy to, że większość gwarancji wolności i praw dotyczy jedynie obywateli, co nadaje projektowi rys skrajnie nacjonalistyczny. Tylko obywatelom zapewniana jest ochrona życia (art. 17), zakaz pozbawiania wolności bez orzeczenia sądu (art. 28), prawo do zrzeszania się (art. 30), do wyrażania własnego zdania lub poglądów (art. 31), praktykowania religii (art. 32), do rozpatrzenia sprawy przez niezależny i bezstronny sąd (art. 37) oraz równość wobec prawa (art. 36). Inaczej mówiąc, nie-obywatele – cudzoziemcy i bezpaństwowcy – mają być w państwie JKM pariasami, którym można zakazać nie tylko zrzeszania się, wyrażania swoich poglądów czy praktykowania religii, ale także np. uwięzić decyzją urzędnika lub nawet pozbawić życia, o ile tylko pozwoli na to prawo niższego rzędu, np. ustawa (przy czym brak w projekcie zasady, że ratyfikowane umowy międzynarodowe mają pierwszeństwo przed ustawami, a więc takich osób nie musiałyby chronić nawet podpisane przez RP konwencje, nie mówiąc o tym, że konwencja zawsze mogłaby być wypowiedziana w ustawowym trybie przez Prezydenta, zgodnie z art. 23). Jest to tym bardziej niepokojące, że projekt konstytucji JKM ustanawia bardziej rygorystyczne niż obecnie zasady dotyczące obywatelstwa – ma się je automatycznie tracić wskutek przyjęcia obywatelstwa innego państwa lub skazania orzeczeniem sądu na karę utraty obywatelstwa (art. 13). Można sobie wyobrazić sytuację, że kara utraty obywatelstwa będzie mogła – albo musiała! – być orzekana nawet za drobne przestępstwa, wykroczenia czy np. niezapłacenie podatku. Albo, dajmy na to, za „bunt” przejawiający się udziałem w zgromadzeniu, na którą urzędnik nie wydał pozwolenia (tak – projekt konstytucji JKM nie przewiduje takiego konstytucyjnego prawa, jak wolność zgromadzeń). Po czym taki nie-obywatel dostawałby bezterminowe skierowanie do np. obozu pracy. A do cudzoziemców nielegalnie przekraczających granicę lub nielegalnie pozostających na terytorium Polski można będzie po prostu strzelać bez ostrzeżenia, o ile ustawa na to pozwoli.
Konstytucyjne gwarancje własności (art. 34) i swobody umów (art. 29) obejmują nie tylko obywateli. O ile jednak swoboda umów chroniona ma być bardziej niż obecnie (m. in. ma być zakaz podważania woli testatora), o tyle gwarancja własności pozostaje tak samo słaba jak dotychczas. Nadal będzie można pozbawić kogoś własności lub ograniczyć mu ją w związku z koniecznością realizacji celów Państwa, choć za wynagrodzeniem szkody (art. 34) i – co jest plusem – jedynie decyzją sądu, a nie urzędnika. Co więcej, można nawet powiedzieć, że w obecnej konstytucji ta gwarancja jest pod pewnym względem nieco mocniejsza, bo istnieje art. 31 ust. 3 przewidujący zamknięty katalog powodów, dla których konstytucyjne wolności i prawa mogą być ograniczane, a także istnieje w art. 64 zakaz naruszania „istoty własności”. Ponadto projekt konstytucji JKM nie zawiera zastrzeżenia, że własność (jak i inne konstytucyjne wolności i prawa) może być ograniczona tylko w drodze ustawy, a więc możliwa jest sytuacja, że sąd będzie orzekał przepadek mienia prywatnego na „cele Państwa” na podstawie np. dekretu Prezydenta lub rozporządzenia, a nawet aktu prawa miejscowego.
Co do wolności i praw gwarantowanych obywatelom, to uderza wspomniany wyżej brak gwarancji wolności zgromadzeń. W związku z tym będzie możliwe ograniczenie wolności zgromadzeń (całkowite ich zakazanie lub uzależnienie od zezwolenia sądu albo, jak w PRL, urzędnika) nie tylko na terenie publicznym, ale nawet do pewnego stopnia na terenie prywatnym (wszak ograniczenie własności może być związane z „koniecznością realizacji celów Państwa”) i znowu – nie tylko na podstawie ustawy, ale i aktów niższego rzędu (na podstawie których w przypadku zgromadzeń odbywających się na terenie prywatnym będzie orzekał sąd). Brak również zakazu tortur (wprawdzie w konstytucji amerykańskiej również go nie ma) oraz gwarancji nietykalności osobistej – co daje furtkę do bezkarnego bicia i torturowania ludzi, nawet obywateli, przez policję, służbę bezpieczeństwa, straż miejską, służbę więzienną czy personel placówek psychiatrycznych. Niepokoi też brak gwarancji nienaruszalności mieszkania, choć można próbować wyprowadzać ją z zakazu pozbawiania i ograniczania własności bez orzeczenia sądu. Jednak nie każdy jest właścicielem mieszkania, w którym mieszka.
Brak gwarancji swobody poruszania się po terytorium Polski oraz zakazu deportacji. Oznacza to, że obywatelowi (nie mówiąc o nie-obywatelu) można będzie ograniczyć, i to nawet decyzją urzędnika (jeżeli ustawa na to pozwoli) lub aktem prawa miejscowego swobodę przemieszczania się po kraju, wprowadzając np. system paszportów wewnętrznych znany z ZSRR lub Chin, przepustki na wyjazd do innego miasta lub województwa (znane z czasów stanu wojennego) albo godzinę policyjną. Oczywiście bez potrzeby wprowadzania stanu wyjątkowego czy wojennego. Obywatela polskiego będzie można też deportować – jeśli zezwoli na to ustawa lub akt niższego rzędu, a jakieś inne państwo zgodzi się go przyjąć – choć już jego ekstradycja będzie zakazana (art. 40).
Brak gwarancji wolności wyboru i wykonywania zawodu, a także wolności działalności gospodarczej, co umożliwia wprowadzenie dowolnych prawnych ograniczeń dostępu do rozmaitych zawodów, bez możliwości złożenia na to skargi konstytucyjnej. Gwarancja wolności zawierania umów niewiele tu pomaga, ponieważ nie chroni umów stanowiących czyn zabroniony przez ustawę przez groźbę kary. Odpadnie wprawdzie chyba możliwość nałożenia obowiązku pracy w drodze ustawy, na co zezwala obecna konstytucja, bo jest to ograniczenie wolności, zakazane w art. 28 projektu konstytucji JKM. Choć… artykuł ten mówi jedynie o pozbawieniu wolności, a nie jej ograniczeniu, więc niewykluczone, że prawnicy wypracują interpretację, że obowiązek pracy, przymusowa służba wojskowa czy obowiązek nauki są jednak z tą konstytucją zgodne.
Prawo do zrzeszania się i prawo do wyrażania swojego zdania oraz poglądów (w tym publicznie, „jeśli ich forma lub treść nie uraża powszechnie przyjętych obyczajów”) jest w projekcie konstytucji JKM gwarantowane obywatelom, bez możliwości jego ograniczania przez ustawę, co w przypadku obywateli rozszerza gwarancje tych praw. Jednak warto zauważyć, że brakuje już gwarancji wolności pozyskiwania i rozpowszechniania informacji – tak więc państwo będzie mogło ograniczyć dostęp do takich informacji, do jakich chce, np. nakazując blokadę dostawcom Internetu lub zakazując wydawania określonych książek, tytułów prasowych lub emisji programów telewizyjnych czy audycji radiowych (realizacja celów Państwa jest wystarczającą przesłanką do ograniczenia własności). Możliwe jest też np. wprowadzenie całkowitego zakazu rozpowszechniania pornografii czy treści erotycznych, albo treści przedstawiających przemoc (np. brutalnych gier komputerowych). Współgra z tym brak zakazu cenzury prewencyjnej – w świetle konstytucji JKM całkowicie możliwa jest reaktywacja Głównego Urzędu Kontroli Publikacji i Widowisk.
Projekt konstytucji JKM nadaje rangę konstytucyjną pojęciu władzy rodzicielskiej i opiekuńczej, aczkolwiek nie określa szczegółowo jej zakresu. Z jednej strony, jak się wydaje, może zmniejszyć to ingerencję urzędników w rodzinę, prowadząc do uznania, że np. odebranie dziecka rodzicom bez ograniczenia ich władzy rodzicielskiej jest niekonstytucyjne. Z drugiej strony, przy braku konstytucyjnych gwarancji nietykalności osobistej i zakazu tortur możliwe jest otwarcie furtki do bezkarnego znęcania się rodziców lub opiekunów nad dziećmi (pod warunkiem nienarażenia ich na utratę życia), bo wszelkie ustawowe zakazy fizycznego znęcania się nad dzieckiem mogą być uznane za sprzeczne z konstytucją (jako że ingerują we władzę rodzicielską lub opiekuńczą).  Szczególnie niepokojący jest art. 32 ust. 2, dopuszczający zmuszenie osoby poniżej 15 lat, pozostającej pod władzą rodzicielską lub opiekuńczą, do udziału w czynnościach lub obrzędach religijnych (z którego można wywnioskować pośrednio, że w zakres władzy rodzicielskiej i opiekuńczej wchodzi władza przymuszania). Oznacza to, że rodzice lub opiekunowie będą mogli przymuszać dzieci poniżej 15 lat do udziału w takich czynnościach w dowolny sposób, który nie narusza ich konstytucyjnych wolności i praw, czyli w praktyce nie zagraża ich życiu ani nie pozbawia ich wolności (w przypadku obywateli, bo nie-obywatelom konstytucyjna ochrona życia i wolności w tym projekcie konstytucji – przypominam – nie przysługuje). Bicie i torturowanie będzie w tym przypadku już legalne, tak samo zabicie dziecka nieposiadającego obywatelstwa (ukłon w stronę fanatycznych wyznawców islamu?), a próba ograniczenia tego aktami prawnymi niższego rzędu będzie niekonstytucyjna. No chyba że prawnicy wymyślą tu jakąś karkołomną interpretację…
„Korwinowski” projekt konstytucji ma, jak się wydaje, zamiar chronić życie od momentu poczęcia (art. 17 ust. 1), co oznaczałoby całkowity bezwzględny zakaz aborcji (jak to jest obecnie w Paragwaju, Dominikanie czy Nikaragui) oraz in vitro. Oznaczałoby, bo ograniczenie konstytucyjnej ochrony życia jedynie do obywateli powoduje, że życie zarodka ani płodu nie jest w tym projekcie chronione na poziomie konstytucyjnym w ogóle – jako że obywatelstwo nabywa się dopiero przez urodzenie (art. 12). Oczywiście dzieci nie-obywateli, a może też par, w którym jedynie jedno z rodziców jest obywatelem polskim nie mają konstytucyjnej ochrony życia – jak wszyscy nie-obywatele – również i po urodzeniu.
Wyjątkiem od zasady ochrony życia obywateli „do naturalnej śmierci” jest kara śmierci, która w czasie pokoju może być wymierzona obywatelowi wyłącznie za zabójstwo z winy umyślnej (art. 17 ust. 2). Wydaje się, że zamysłem było tu umożliwienie wymierzania kary śmierci również podczas wojny (w końcu JKM krytykował Bronisława Komorowskiego za podpisanie protokołu do konwencji praw człowieka zakazującego stosowania kary śmierci podczas wojny) i to za większą liczbę przestępstw, jednak artykuł 17 sformułowany jest tak, że wyjątek od zasady ochrony życia do „naturalnej śmierci” czyni jedynie dla kary śmierci w czasie pokoju – co oznacza, że w czasie wojny kara śmierci będzie zakazana bezwzględnie…
Te dwie powyższe niekonsekwencje wskazują, że projekt konstytucji zamieszczony na stronie JKM jest po prostu niedopracowany. Podejrzewam, że i większość pozostałych wymienionych tu kontrowersyjnych zapisów wynika nie z celowego zamysłu Janusza Korwin-Mikkego czy jego współpracowników, ale też jest wynikiem niedbałości czy nieprzemyślenia konsekwencji takich zapisów. Pozostaje życzyć ich poprawienia w duchu wolnościowym.

W rocznic\u0119 uchwalenia konstytucji 3 Maja na stronie Janusza Korwin-Mikkego ukaza\u0142 si\u0119 projekt nowej polskiej konstytucji<\/a>, przewidzianej do wej\u015bcia w \u017cycie na rok 2025 (\u201ew millenium koronacji Boles\u0142awa Chrobrego\u201d<\/em>). A w zasadzie jej fragmentu, bo opublikowany tekst nie zawiera artyku\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych organizacji i kompetencji wi\u0119kszo\u015bci organ\u00f3w pa\u0144stwa. Zawiera natomiast artyku\u0142y gwarantuj\u0105ce wolno\u015bci i prawa. Mo\u017cna by\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce kandydat na prezydenta RP okre\u015blany cz\u0119sto mianem wolno\u015bciowego, a nawet libertaria\u0144skiego po\u0142o\u017cy na nie szczeg\u00f3lny nacisk. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce konstytucyjne gwarancje wolno\u015bci proponowane przez JKM w wielu sferach s\u0105 ograniczone, a nawet s\u0142absze od tych gwarantowanych obecn\u0105 konstytucj\u0105.
\nPrzede wszystkim rzuca si\u0119 w oczy to, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 gwarancji wolno\u015bci i praw dotyczy jedynie obywateli, co nadaje projektowi rys skrajnie nacjonalistyczny<\/strong>. Tylko obywatelom zapewniana jest ochrona \u017cycia (art. 17), zakaz pozbawiania wolno\u015bci bez orzeczenia s\u0105du (art. 28), prawo do zrzeszania si\u0119 (art. 30), do wyra\u017cania w\u0142asnego zdania lub pogl\u0105d\u00f3w (art. 31), praktykowania religii (art. 32), do rozpatrzenia sprawy przez niezale\u017cny i bezstronny s\u0105d (art. 37) oraz r\u00f3wno\u015b\u0107 wobec prawa (art. 36). Inaczej m\u00f3wi\u0105c, nie-obywatele \u2013 cudzoziemcy i bezpa\u0144stwowcy – maj\u0105 by\u0107 w pa\u0144stwie JKM pariasami, kt\u00f3rym mo\u017cna zakaza\u0107 nie tylko zrzeszania si\u0119, wyra\u017cania swoich pogl\u0105d\u00f3w czy praktykowania religii, ale tak\u017ce np. uwi\u0119zi\u0107 decyzj\u0105 urz\u0119dnika lub nawet pozbawi\u0107 \u017cycia, o ile tylko pozwoli na to prawo ni\u017cszego rz\u0119du, np. ustawa (przy czym brak w projekcie zasady, \u017ce ratyfikowane umowy mi\u0119dzynarodowe maj\u0105 pierwsze\u0144stwo przed ustawami, a wi\u0119c takich os\u00f3b nie musia\u0142yby chroni\u0107 nawet podpisane przez RP konwencje, nie m\u00f3wi\u0105c o tym, \u017ce konwencja zawsze mog\u0142aby by\u0107 wypowiedziana w ustawowym trybie przez Prezydenta, zgodnie z art. 23). Jest to tym bardziej niepokoj\u0105ce, \u017ce projekt konstytucji JKM ustanawia bardziej rygorystyczne ni\u017c obecnie zasady dotycz\u0105ce obywatelstwa \u2013 ma si\u0119 je automatycznie traci\u0107 wskutek przyj\u0119cia obywatelstwa innego pa\u0144stwa lub skazania orzeczeniem s\u0105du na kar\u0119 utraty obywatelstwa (art. 13). Mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 sytuacj\u0119, \u017ce kara utraty obywatelstwa b\u0119dzie mog\u0142a \u2013 albo musia\u0142a! – by\u0107 orzekana nawet za drobne przest\u0119pstwa, wykroczenia czy np. niezap\u0142acenie podatku. Albo, dajmy na to, za \u201ebunt\u201d przejawiaj\u0105cy si\u0119 udzia\u0142em w zgromadzeniu, na kt\u00f3r\u0105 urz\u0119dnik nie wyda\u0142 pozwolenia (tak \u2013 projekt konstytucji JKM nie przewiduje takiego konstytucyjnego prawa, jak wolno\u015b\u0107 zgromadze\u0144). Po czym taki nie-obywatel dostawa\u0142by bezterminowe skierowanie do np. obozu pracy. A do cudzoziemc\u00f3w nielegalnie przekraczaj\u0105cych granic\u0119 lub nielegalnie pozostaj\u0105cych na terytorium Polski mo\u017cna b\u0119dzie po prostu strzela\u0107 bez ostrze\u017cenia, o ile ustawa na to pozwoli.
\nKonstytucyjne gwarancje w\u0142asno\u015bci (art. 34) i swobody um\u00f3w (art. 29) obejmuj\u0105 nie tylko obywateli. O ile jednak swoboda um\u00f3w chroniona ma by\u0107 bardziej ni\u017c obecnie (m. in. ma by\u0107 zakaz podwa\u017cania woli testatora), o tyle gwarancja w\u0142asno\u015bci pozostaje tak samo s\u0142aba jak dotychczas. Nadal b\u0119dzie mo\u017cna pozbawi\u0107 kogo\u015b w\u0142asno\u015bci lub ograniczy\u0107 mu j\u0105 w zwi\u0105zku z konieczno\u015bci\u0105 realizacji cel\u00f3w Pa\u0144stwa<\/em>, cho\u0107 za wynagrodzeniem szkody (art. 34) i \u2013 co jest plusem \u2013 jedynie decyzj\u0105 s\u0105du, a nie urz\u0119dnika. Co wi\u0119cej, mo\u017cna nawet powiedzie\u0107, \u017ce w obecnej konstytucji ta gwarancja jest pod pewnym wzgl\u0119dem nieco mocniejsza, bo istnieje art. 31 ust. 3 przewiduj\u0105cy zamkni\u0119ty katalog powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych konstytucyjne wolno\u015bci i prawa mog\u0105 by\u0107 ograniczane, a tak\u017ce istnieje w art. 64 zakaz naruszania \u201eistoty w\u0142asno\u015bci\u201d. Ponadto projekt konstytucji JKM nie zawiera zastrze\u017cenia, \u017ce w\u0142asno\u015b\u0107 (jak i inne konstytucyjne wolno\u015bci i prawa) mo\u017ce by\u0107 ograniczona tylko w drodze ustawy, a wi\u0119c mo\u017cliwa jest sytuacja, \u017ce s\u0105d b\u0119dzie orzeka\u0142 przepadek mienia prywatnego na \u201ecele Pa\u0144stwa\u201d<\/em> na podstawie np. dekretu Prezydenta lub rozporz\u0105dzenia, a nawet aktu prawa miejscowego.
\nCo do wolno\u015bci i praw gwarantowanych obywatelom, to uderza wspomniany wy\u017cej brak gwarancji wolno\u015bci zgromadze\u0144. W zwi\u0105zku z tym b\u0119dzie mo\u017cliwe ograniczenie wolno\u015bci zgromadze\u0144 (ca\u0142kowite ich zakazanie lub uzale\u017cnienie od zezwolenia s\u0105du albo, jak w PRL, urz\u0119dnika) nie tylko na terenie publicznym, ale nawet do pewnego stopnia na terenie prywatnym (wszak ograniczenie w\u0142asno\u015bci mo\u017ce by\u0107 zwi\u0105zane z \u201ekonieczno\u015bci\u0105 realizacji cel\u00f3w Pa\u0144stwa\u201d<\/em>) i znowu – nie tylko na podstawie ustawy, ale i akt\u00f3w ni\u017cszego rz\u0119du (na podstawie kt\u00f3rych w przypadku zgromadze\u0144 odbywaj\u0105cych si\u0119 na terenie prywatnym b\u0119dzie orzeka\u0142 s\u0105d). Brak r\u00f3wnie\u017c zakazu tortur (wprawdzie w konstytucji ameryka\u0144skiej r\u00f3wnie\u017c go nie ma) oraz gwarancji nietykalno\u015bci osobistej \u2013 co daje furtk\u0119 do bezkarnego bicia i torturowania ludzi, nawet obywateli, przez policj\u0119, s\u0142u\u017cb\u0119 bezpiecze\u0144stwa, stra\u017c miejsk\u0105, s\u0142u\u017cb\u0119 wi\u0119zienn\u0105 czy personel plac\u00f3wek psychiatrycznych. Niepokoi te\u017c brak gwarancji nienaruszalno\u015bci mieszkania, cho\u0107 mo\u017cna pr\u00f3bowa\u0107 wyprowadza\u0107 j\u0105 z zakazu pozbawiania i ograniczania w\u0142asno\u015bci bez orzeczenia s\u0105du. Jednak nie ka\u017cdy jest w\u0142a\u015bcicielem mieszkania, w kt\u00f3rym mieszka.
\nBrak gwarancji swobody poruszania si\u0119 po terytorium Polski oraz zakazu deportacji. Oznacza to, \u017ce obywatelowi (nie m\u00f3wi\u0105c o nie-obywatelu) mo\u017cna b\u0119dzie ograniczy\u0107, i to nawet decyzj\u0105 urz\u0119dnika (je\u017celi ustawa na to pozwoli) lub aktem prawa miejscowego swobod\u0119 przemieszczania si\u0119 po kraju, wprowadzaj\u0105c np. system paszport\u00f3w wewn\u0119trznych znany z ZSRR lub Chin, przepustki na wyjazd do innego miasta lub wojew\u00f3dztwa (znane z czas\u00f3w stanu wojennego) albo godzin\u0119 policyjn\u0105. Oczywi\u015bcie bez potrzeby wprowadzania stanu wyj\u0105tkowego czy wojennego. Obywatela polskiego b\u0119dzie mo\u017cna te\u017c deportowa\u0107 \u2013 je\u015bli zezwoli na to ustawa lub akt ni\u017cszego rz\u0119du, a jakie\u015b inne pa\u0144stwo zgodzi si\u0119 go przyj\u0105\u0107 \u2013 cho\u0107 ju\u017c jego ekstradycja b\u0119dzie zakazana (art. 40).
\nBrak gwarancji wolno\u015bci wyboru i wykonywania zawodu, a tak\u017ce wolno\u015bci dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, co umo\u017cliwia wprowadzenie dowolnych prawnych ogranicze\u0144 dost\u0119pu do rozmaitych zawod\u00f3w, bez mo\u017cliwo\u015bci z\u0142o\u017cenia na to skargi konstytucyjnej. Gwarancja wolno\u015bci zawierania um\u00f3w niewiele tu pomaga, poniewa\u017c nie chroni um\u00f3w stanowi\u0105cych czyn zabroniony przez ustaw\u0119 przez gro\u017ab\u0119 kary. Odpadnie wprawdzie chyba mo\u017cliwo\u015b\u0107 na\u0142o\u017cenia obowi\u0105zku pracy w drodze ustawy, na co zezwala obecna konstytucja, bo jest to ograniczenie wolno\u015bci, zakazane w art. 28 projektu konstytucji JKM. Cho\u0107\u2026 artyku\u0142 ten m\u00f3wi jedynie o pozbawieniu wolno\u015bci, a nie jej ograniczeniu, wi\u0119c niewykluczone, \u017ce prawnicy wypracuj\u0105 interpretacj\u0119, \u017ce obowi\u0105zek pracy, przymusowa s\u0142u\u017cba wojskowa czy obowi\u0105zek nauki s\u0105 jednak z t\u0105 konstytucj\u0105 zgodne.
\nPrawo do zrzeszania si\u0119 i prawo do wyra\u017cania swojego zdania oraz pogl\u0105d\u00f3w (w tym publicznie, \u201eje\u015bli ich forma lub tre\u015b\u0107 nie ura\u017ca powszechnie przyj\u0119tych obyczaj\u00f3w\u201d<\/em>) jest w projekcie konstytucji JKM gwarantowane obywatelom, bez mo\u017cliwo\u015bci jego ograniczania przez ustaw\u0119, co w przypadku obywateli rozszerza gwarancje tych praw. Jednak warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce brakuje ju\u017c gwarancji wolno\u015bci pozyskiwania i rozpowszechniania informacji \u2013 tak wi\u0119c pa\u0144stwo b\u0119dzie mog\u0142o ograniczy\u0107 dost\u0119p do takich informacji, do jakich chce, np. nakazuj\u0105c blokad\u0119 dostawcom Internetu lub zakazuj\u0105c wydawania okre\u015blonych ksi\u0105\u017cek, tytu\u0142\u00f3w prasowych lub emisji program\u00f3w telewizyjnych czy audycji radiowych (realizacja cel\u00f3w Pa\u0144stwa jest wystarczaj\u0105c\u0105 przes\u0142ank\u0105 do ograniczenia w\u0142asno\u015bci). Mo\u017cliwe jest te\u017c np. wprowadzenie ca\u0142kowitego zakazu rozpowszechniania pornografii czy tre\u015bci erotycznych, albo tre\u015bci przedstawiaj\u0105cych przemoc (np. brutalnych gier komputerowych). Wsp\u00f3\u0142gra z tym brak zakazu cenzury prewencyjnej \u2013 w \u015bwietle konstytucji JKM ca\u0142kowicie mo\u017cliwa jest reaktywacja G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du Kontroli Publikacji i Widowisk.
\nProjekt konstytucji JKM nadaje rang\u0119 konstytucyjn\u0105 poj\u0119ciu w\u0142adzy rodzicielskiej i opieku\u0144czej, aczkolwiek nie okre\u015bla szczeg\u00f3\u0142owo jej zakresu. Z jednej strony, jak si\u0119 wydaje, mo\u017ce zmniejszy\u0107 to ingerencj\u0119 urz\u0119dnik\u00f3w w rodzin\u0119, prowadz\u0105c do uznania, \u017ce np. odebranie dziecka rodzicom bez ograniczenia ich w\u0142adzy rodzicielskiej jest niekonstytucyjne. Z drugiej strony, przy braku konstytucyjnych gwarancji nietykalno\u015bci osobistej i zakazu tortur mo\u017cliwe jest otwarcie furtki do bezkarnego zn\u0119cania si\u0119 rodzic\u00f3w lub opiekun\u00f3w nad dzie\u0107mi (pod warunkiem nienara\u017cenia ich na utrat\u0119 \u017cycia), bo wszelkie ustawowe zakazy fizycznego zn\u0119cania si\u0119 nad dzieckiem mog\u0105 by\u0107 uznane za sprzeczne z konstytucj\u0105 (jako \u017ce ingeruj\u0105 we w\u0142adz\u0119 rodzicielsk\u0105 lub opieku\u0144cz\u0105). \u00a0Szczeg\u00f3lnie niepokoj\u0105cy jest art. 32 ust. 2, dopuszczaj\u0105cy zmuszenie osoby poni\u017cej 15 lat, pozostaj\u0105cej pod w\u0142adz\u0105 rodzicielsk\u0105 lub opieku\u0144cz\u0105, do udzia\u0142u w czynno\u015bciach lub obrz\u0119dach religijnych (z kt\u00f3rego mo\u017cna wywnioskowa\u0107 po\u015brednio, \u017ce w zakres w\u0142adzy rodzicielskiej i opieku\u0144czej wchodzi w\u0142adza przymuszania). Oznacza to, \u017ce rodzice lub opiekunowie b\u0119d\u0105 mogli przymusza\u0107 dzieci poni\u017cej 15 lat do udzia\u0142u w takich czynno\u015bciach w dowolny spos\u00f3b, kt\u00f3ry nie narusza ich konstytucyjnych wolno\u015bci i praw, czyli w praktyce nie zagra\u017ca ich \u017cyciu ani nie pozbawia ich wolno\u015bci (w przypadku obywateli, bo nie-obywatelom konstytucyjna ochrona \u017cycia i wolno\u015bci w tym projekcie konstytucji \u2013 przypominam – nie przys\u0142uguje). Bicie i torturowanie b\u0119dzie w tym przypadku ju\u017c legalne, tak samo zabicie dziecka nieposiadaj\u0105cego obywatelstwa (uk\u0142on w stron\u0119 fanatycznych wyznawc\u00f3w islamu?), a pr\u00f3ba ograniczenia tego aktami prawnymi ni\u017cszego rz\u0119du b\u0119dzie niekonstytucyjna. No chyba \u017ce prawnicy wymy\u015bl\u0105 tu jak\u0105\u015b karko\u0142omn\u0105 interpretacj\u0119\u2026
\n\u201eKorwinowski\u201d projekt konstytucji ma, jak si\u0119 wydaje, zamiar chroni\u0107 \u017cycie od momentu pocz\u0119cia (art. 17 ust. 1), co oznacza\u0142oby ca\u0142kowity bezwzgl\u0119dny zakaz aborcji (jak to jest obecnie w Paragwaju, Dominikanie czy Nikaragui) oraz in vitro. Oznacza\u0142oby, bo ograniczenie konstytucyjnej ochrony \u017cycia jedynie do obywateli powoduje, \u017ce \u017cycie zarodka ani p\u0142odu nie jest w tym projekcie chronione na poziomie konstytucyjnym w og\u00f3le \u2013 jako \u017ce obywatelstwo nabywa si\u0119 dopiero przez urodzenie (art. 12). Oczywi\u015bcie dzieci nie-obywateli, a mo\u017ce te\u017c par, w kt\u00f3rym jedynie jedno z rodzic\u00f3w jest obywatelem polskim nie maj\u0105 konstytucyjnej ochrony \u017cycia \u2013 jak wszyscy nie-obywatele \u2013 r\u00f3wnie\u017c i po urodzeniu.
\nWyj\u0105tkiem od zasady ochrony \u017cycia obywateli \u201edo naturalnej \u015bmierci\u201d<\/em> jest kara \u015bmierci, kt\u00f3ra w czasie pokoju mo\u017ce by\u0107 wymierzona obywatelowi wy\u0142\u0105cznie za zab\u00f3jstwo z winy umy\u015blnej (art. 17 ust. 2). Wydaje si\u0119, \u017ce zamys\u0142em by\u0142o tu umo\u017cliwienie wymierzania kary \u015bmierci r\u00f3wnie\u017c podczas wojny (w ko\u0144cu JKM krytykowa\u0142 Bronis\u0142awa Komorowskiego za podpisanie protoko\u0142u do konwencji praw cz\u0142owieka zakazuj\u0105cego stosowania kary \u015bmierci podczas wojny) i to za wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 przest\u0119pstw, jednak artyku\u0142 17 sformu\u0142owany jest tak, \u017ce wyj\u0105tek od zasady ochrony \u017cycia do \u201enaturalnej \u015bmierci\u201d<\/em> czyni jedynie dla kary \u015bmierci w czasie pokoju \u2013 co oznacza, \u017ce w czasie wojny kara \u015bmierci b\u0119dzie zakazana bezwzgl\u0119dnie\u2026
\nTe dwie powy\u017csze niekonsekwencje wskazuj\u0105, \u017ce projekt konstytucji zamieszczony na stronie JKM jest po prostu niedopracowany. Podejrzewam, \u017ce i wi\u0119kszo\u015b\u0107 pozosta\u0142ych wymienionych tu kontrowersyjnych zapis\u00f3w wynika nie z celowego zamys\u0142u Janusza Korwin-Mikkego czy jego wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w, ale te\u017c jest wynikiem niedba\u0142o\u015bci czy nieprzemy\u015blenia konsekwencji takich zapis\u00f3w. Pozostaje \u017cyczy\u0107 ich poprawienia w duchu wolno\u015bciowym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1321"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1321"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1321\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1324,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1321\/revisions\/1324"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1321"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1321"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1321"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}