W cieniu zbliżającego się referendum oraz wyborów oraz tradycyjnie nagłaśnianych przez wszystkie mediach tematów obyczajowych, takich jak ustawy o leczeniu niepłodności („o in vitro”) czy o uzgodnieniu płci prawie zupełnie niezauważona przeszła przez Sejm nowa ustawa Prawo o zgromadzeniach. Została uchwalona 24 lipca (głosami posłów PO, PSL, SLD, Ruchu Palikota oraz „Biało-Czerwonych” Napieralskiego i Rozenka) i trafiła do Senatu. Posiedzenie Senatu rozpoczyna się 4 sierpnia, więc jest pewna szansa, że jeżeli Senat nie wprowadzi poprawek (a na to się nie zanosi), to Bronisław Komorowski zdąży ją jeszcze podpisać w ostatnim dniu swojego urzędowania, 5 sierpnia. Jeżeli tak się stanie, to może to w istotny sposób wpłynąć na kampanię referendalną oraz przede wszystkim wyborczą. Dlaczego?
Nowa ustawa definiuje zgromadzenie jako „zgrupowanie osób na otwartej przestrzeni dostępnej dla nieokreślonych imiennie osób w określonym miejscu w celu odbycia wspólnych obrad lub w celu wspólnego wyrażenia stanowiska w sprawach publicznych”, znosząc wymóg uczestnictwa co najmniej 15 osób. Oznacza to, że nawet dwie lub trzy osoby, wspólnie prowadząc na publicznie dostępnym placu czy chodniku agitację referendalną czy wyborczą – czyli wyrażając stanowisko w sprawie publicznej takiej jak referendum czy wybory – będą zgromadzeniem w myśl nowej ustawy. Co za tym idzie, będzie na nich ciążył – inaczej niż dotychczas – wymóg zawiadomienia organu gminy o tym zgromadzeniu, z wyznaczeniem przewodniczącego, którego dane otrzyma organ gminy i który będzie musiał wyposażyć się w specjalny identyfikator. Aby nie było zbyt łatwo, nowa ustawa nakazuje zgłosić zgromadzenie do 6 dni przed terminem jego odbycia (dotychczas były to 3 dni robocze). Wprawdzie zezwala na tryb uproszczony – zawiadomienie gminnego lub wojewódzkiego centrum zarządzania kryzysowego do 2 dni przed terminem odbycia zgromadzenia – ale dotyczy to tylko zgromadzeń, które nie będą powodować utrudnień w ruchu drogowym. A ruch drogowy to także ruch pieszych na chodniku lub poboczu, więc całkiem możliwe, że zgromadzenia zgłaszane w tym trybie mogą zostać natychmiast rozwiązane przez przedstawiciela organu gminy „z powodu stwarzania zagrożenia dla porządku ruchu drogowego”. Agitacja wyborcza nie kwalifikuje się również jako zgromadzenie spontaniczne, niewymagające zawiadamiania, bo te zdefiniowane jest jako „zgromadzenie, które odbywa się w związku z zaistniałym nagłym i niemożliwym do wcześniejszego przewidzenia wydarzeniem związanym ze sferą publiczną, którego odbycie w innym terminie byłoby niecelowe lub mało istotne z punktu widzenia debaty publicznej” – a przecież kampania wyborcza czy referendalna nie są wydarzeniem ani nagłym, ani niemożliwym do wcześniejszego przewidzenia. Dodatkowo nielegalna stanie się uliczna agitacja prowadzona grupowo przez osoby niepełnoletnie, ponieważ – jak i dotąd – prawo organizowania zgromadzeń nie przysługuje osobom nieposiadającym pełnej zdolności do czynności prawnych (wbrew jasnemu zapisowi art. 57 Konstytucji, który stanowi, że wolność organizowania pokojowych zgromadzeń przysługuje każdemu). Do tej pory kilkuosobowe grupki młodzieży rozdające ulotki nie były traktowane jako zgromadzenia, więc nie miało to w tym przypadku znaczenia, ale teraz będzie.
Tak więc nowe prawo o zgromadzeniach, jeżeli wejdzie w życie, znacznie utrudni kampanię referendalną i wyborczą na ulicach – zwiększając szanse tych, którzy mają poparcie mediów czy pieniądze na reklamę na billboardach. Celowo? Niezależnie od tego, utrudni publiczne wyrażanie stanowiska w sprawach publicznych niewielkim grupom osób, które do tej pory nie musiały zawiadamiać nikogo o chęci odbycia zgromadzenia. Wprawdzie będzie je chroniła odtąd teoretycznie konstytucyjna wolność zgromadzeń, ale co z tego? Oczywiście nowa ustawa pozostawia nadal możliwość rozwiązania zgromadzenia, jeśli jego przebieg „narusza przepisy karne” (wystarczy, że przypadkowe osoby – albo prowokatorzy – zaczną wznosić okrzyki zdaniem policji czy urzędnika znieważające władzę lub po prostu wulgarne). Poprawki posłów PiS zmierzające do usunięcia tej możliwości zostały odrzucone. Nie ma się gardłować na ulicach przeciwko władzy.

W cieniu zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 referendum oraz wybor\u00f3w oraz tradycyjnie nag\u0142a\u015bnianych przez wszystkie mediach temat\u00f3w obyczajowych, takich jak ustawy o leczeniu niep\u0142odno\u015bci (\u201eo in vitro\u201d) czy o uzgodnieniu p\u0142ci prawie zupe\u0142nie niezauwa\u017cona przesz\u0142a przez Sejm nowa ustawa Prawo o zgromadzeniach<\/a>. Zosta\u0142a uchwalona 24 lipca (g\u0142osami<\/a> pos\u0142\u00f3w PO, PSL, SLD, Ruchu Palikota oraz \u201eBia\u0142o-Czerwonych\u201d Napieralskiego i Rozenka) i trafi\u0142a do Senatu. Posiedzenie Senatu rozpoczyna si\u0119 4 sierpnia, wi\u0119c jest pewna szansa, \u017ce je\u017celi Senat nie wprowadzi poprawek (a na to si\u0119 nie zanosi), to Bronis\u0142aw Komorowski zd\u0105\u017cy j\u0105 jeszcze podpisa\u0107 w ostatnim dniu swojego urz\u0119dowania, 5 sierpnia. Je\u017celi tak si\u0119 stanie, to mo\u017ce to w istotny spos\u00f3b wp\u0142yn\u0105\u0107 na kampani\u0119 referendaln\u0105 oraz przede wszystkim wyborcz\u0105.<\/strong> Dlaczego?
\nNowa ustawa definiuje zgromadzenie jako \u201ezgrupowanie os\u00f3b na otwartej przestrzeni dost\u0119pnej dla nieokre\u015blonych imiennie os\u00f3b w okre\u015blonym miejscu w celu odbycia wsp\u00f3lnych obrad lub w celu wsp\u00f3lnego wyra\u017cenia stanowiska w sprawach publicznych\u201d<\/em>, znosz\u0105c wym\u00f3g uczestnictwa co najmniej 15 os\u00f3b<\/strong>. Oznacza to, \u017ce nawet dwie lub trzy osoby, wsp\u00f3lnie prowadz\u0105c na publicznie dost\u0119pnym placu czy chodniku agitacj\u0119 referendaln\u0105 czy wyborcz\u0105 \u2013 czyli wyra\u017caj\u0105c stanowisko w sprawie publicznej takiej jak referendum czy wybory \u2013 b\u0119d\u0105 zgromadzeniem w my\u015bl nowej ustawy. Co za tym idzie, b\u0119dzie na nich ci\u0105\u017cy\u0142 \u2013 inaczej ni\u017c dotychczas – wym\u00f3g zawiadomienia organu gminy o tym zgromadzeniu, z wyznaczeniem przewodnicz\u0105cego, kt\u00f3rego dane otrzyma organ gminy i kt\u00f3ry b\u0119dzie musia\u0142 wyposa\u017cy\u0107 si\u0119 w specjalny identyfikator. Aby nie by\u0142o zbyt \u0142atwo, nowa ustawa nakazuje zg\u0142osi\u0107 zgromadzenie do 6 dni przed terminem jego odbycia<\/strong> (dotychczas by\u0142y to 3 dni robocze). Wprawdzie zezwala na tryb uproszczony \u2013 zawiadomienie gminnego lub wojew\u00f3dzkiego centrum zarz\u0105dzania kryzysowego do 2 dni przed terminem odbycia zgromadzenia \u2013 ale dotyczy to tylko zgromadze\u0144, kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105 powodowa\u0107 utrudnie\u0144 w ruchu drogowym<\/strong>. A ruch drogowy to tak\u017ce ruch pieszych na chodniku lub poboczu, wi\u0119c ca\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce zgromadzenia zg\u0142aszane w tym trybie mog\u0105 zosta\u0107 natychmiast rozwi\u0105zane przez przedstawiciela organu gminy „z powodu stwarzania zagro\u017cenia dla porz\u0105dku ruchu drogowego”<\/em>. Agitacja wyborcza nie kwalifikuje si\u0119 r\u00f3wnie\u017c jako zgromadzenie spontaniczne, niewymagaj\u0105ce zawiadamiania, bo te zdefiniowane jest jako \u201ezgromadzenie, kt\u00f3re odbywa si\u0119 w zwi\u0105zku z zaistnia\u0142ym nag\u0142ym i niemo\u017cliwym do wcze\u015bniejszego przewidzenia wydarzeniem zwi\u0105zanym ze sfer\u0105 publiczn\u0105, kt\u00f3rego odbycie w innym terminie by\u0142oby niecelowe lub ma\u0142o istotne z punktu widzenia debaty publicznej\u201d<\/em> \u2013 a przecie\u017c kampania wyborcza czy referendalna nie s\u0105 wydarzeniem ani nag\u0142ym, ani niemo\u017cliwym do wcze\u015bniejszego przewidzenia. Dodatkowo nielegalna stanie si\u0119 uliczna agitacja prowadzona grupowo przez osoby niepe\u0142noletnie, poniewa\u017c \u2013 jak i dot\u0105d – prawo organizowania zgromadze\u0144 nie przys\u0142uguje osobom nieposiadaj\u0105cym pe\u0142nej zdolno\u015bci do czynno\u015bci prawnych<\/strong> (wbrew jasnemu zapisowi art. 57 Konstytucji, kt\u00f3ry stanowi, \u017ce wolno\u015b\u0107 organizowania pokojowych zgromadze\u0144 przys\u0142uguje ka\u017cdemu). Do tej pory kilkuosobowe grupki m\u0142odzie\u017cy rozdaj\u0105ce ulotki nie by\u0142y traktowane jako zgromadzenia, wi\u0119c nie mia\u0142o to w tym przypadku znaczenia, ale teraz b\u0119dzie.
\nTak wi\u0119c nowe prawo o zgromadzeniach, je\u017celi wejdzie w \u017cycie, znacznie utrudni kampani\u0119 referendaln\u0105 i wyborcz\u0105 na ulicach \u2013 zwi\u0119kszaj\u0105c szanse tych, kt\u00f3rzy maj\u0105 poparcie medi\u00f3w czy pieni\u0105dze na reklam\u0119 na billboardach<\/strong>. Celowo? Niezale\u017cnie od tego, utrudni publiczne wyra\u017canie stanowiska w sprawach publicznych niewielkim grupom os\u00f3b, kt\u00f3re do tej pory nie musia\u0142y zawiadamia\u0107 nikogo o ch\u0119ci odbycia zgromadzenia. Wprawdzie b\u0119dzie je chroni\u0142a odt\u0105d teoretycznie konstytucyjna wolno\u015b\u0107 zgromadze\u0144, ale co z tego? Oczywi\u015bcie nowa ustawa pozostawia nadal mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozwi\u0105zania zgromadzenia, je\u015bli jego przebieg „narusza przepisy karne”<\/em> (wystarczy, \u017ce przypadkowe osoby – albo prowokatorzy – zaczn\u0105 wznosi\u0107 okrzyki zdaniem policji czy urz\u0119dnika zniewa\u017caj\u0105ce w\u0142adz\u0119 lub po prostu wulgarne). Poprawki pos\u0142\u00f3w PiS zmierzaj\u0105ce do usuni\u0119cia tej mo\u017cliwo\u015bci zosta\u0142y odrzucone. Nie ma si\u0119 gard\u0142owa\u0107 na ulicach przeciwko w\u0142adzy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1329"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1329"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1329\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1330,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1329\/revisions\/1330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}