Zakończyło się referendum w sprawie jednomandatowych okręgów wyborczych i finansowania partii politycznych. Nie podano jeszcze oficjalnych wyników, ale już wiadomo, że frekwencja była bardzo mała, być może nie przekraczająca 10% – czyli że wynik referendum nie będzie wiążący.
Frekwencja ta znacząco odbiega od prognozowanej w sondażu przeprowadzonym dwa tygodnie temu, gdzie 32% badanych odpowiedziało „tak” na pytanie, czy wezmą udział w referendum, a dalsze 20% „raczej tak”. Podobne wyniki otrzymywano też we wcześniejszych sondażach. W związku z tym nasuwa się oczywiste pytanie – czy ludzie wiedzieli, że owo referendum, na które zamierzali iść, odbywa się 6 września?
Trudno wytłumaczyć tę różnicę inaczej, jak ignorowaniem informacji o referendum w środkach masowego przekazu, poza obowiązkowymi audycjami nadawanymi w niesprzyjającym czasie antenowym. Dodatkowo ludzi mogła zmylić informacja z 4 września o niewyrażeniu przez Senat zgody na referendum proponowane przez Andrzeja Dudę 25 października- mogli zrozumieć, że zbliżające się referendum zostało odwołane.
Wniosek jest taki, że przeprowadzenie referendum z wiążącym wynikiem – do czego potrzebna jest frekwencja 50% – jest praktycznie niemożliwe wbrew rządowym i prywatnym dysponentom głównych mediów.
Jest to faktyczne ograniczenie prawa obywateli do sprawowania władzy bezpośrednio – bynajmniej nie na rzecz wolności jednostki, ale na rzecz większej władzy polityków w parlamencie, czyli faktycznie przywódców rządzącej koalicji, którzy w przypadku niewiążącego wyniku mogą podjąć dowolną decyzję.
Dodatkowo wynik dzisiejszego referendum stanie się argumentem przeciwko organizowaniu jakichkolwiek referendów w przyszłości – chyba że będą one potrzebne władzy, jak referendum w sprawie przystąpienia do Unii Europejskiej.
Ten stan rzeczy można zmienić tylko w jeden sposób – znosząc wymóg uzyskania 50% frekwencji dla wiążącego wyniku referendum. Wynik referendum powinien być wiążący przy dowolnej frekwencji, tak samo jak wynik wyborów.
W Szwajcarii, gdzie referenda są normalną drogą stanowienia prawa, nie ma obowiązku uzyskania progu frekwencji. Wskutek tego ani dysponenci mediów, ani przeciwnicy zmian nie mogą grać na przemilczenie i bojkot. Nad kwestiami głosowanymi w referendum odbywa się debata, a frekwencja jest wyższa, bo do urn udają się także przeciwnicy proponowanych zmian, a zwolennicy nie są zniechęcani perspektywą zmarnowania głosu, „bo i tak nie będzie frekwencji”. Choć rzadko przekracza 50%.
Porównajmy Szwajcarię z Polską.

Zako\u0144czy\u0142o si\u0119 referendum w sprawie jednomandatowych okr\u0119g\u00f3w wyborczych i finansowania partii politycznych. Nie podano jeszcze oficjalnych wynik\u00f3w, ale ju\u017c wiadomo, \u017ce frekwencja by\u0142a bardzo ma\u0142a, by\u0107 mo\u017ce nie przekraczaj\u0105ca 10% – czyli \u017ce wynik referendum nie b\u0119dzie wi\u0105\u017c\u0105cy.
\nFrekwencja ta znacz\u0105co odbiega od prognozowanej w sonda\u017cu przeprowadzonym dwa tygodnie temu<\/a>, gdzie 32% badanych odpowiedzia\u0142o „tak” na pytanie, czy wezm\u0105 udzia\u0142 w referendum, a dalsze 20% „raczej tak”. Podobne wyniki otrzymywano te\u017c we wcze\u015bniejszych sonda\u017cach<\/a>. W zwi\u0105zku z tym nasuwa si\u0119 oczywiste pytanie – czy ludzie wiedzieli, \u017ce owo referendum, na kt\u00f3re zamierzali i\u015b\u0107, odbywa si\u0119 6 wrze\u015bnia<\/strong>?
\nTrudno wyt\u0142umaczy\u0107 t\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0119 inaczej, jak ignorowaniem informacji o referendum w \u015brodkach masowego przekazu, poza obowi\u0105zkowymi audycjami nadawanymi w niesprzyjaj\u0105cym czasie antenowym. Dodatkowo ludzi mog\u0142a zmyli\u0107 informacja z 4 wrze\u015bnia o niewyra\u017ceniu przez Senat zgody na referendum proponowane przez Andrzeja Dud\u0119 25 pa\u017adziernika- mogli zrozumie\u0107, \u017ce zbli\u017caj\u0105ce si\u0119 referendum zosta\u0142o odwo\u0142ane.
\nWniosek jest taki, \u017ce przeprowadzenie referendum z wi\u0105\u017c\u0105cym wynikiem – do czego potrzebna jest frekwencja 50% – jest praktycznie niemo\u017cliwe wbrew rz\u0105dowym i prywatnym dysponentom g\u0142\u00f3wnych medi\u00f3w<\/strong>.
\nJest to faktyczne ograniczenie prawa obywateli do sprawowania w\u0142adzy bezpo\u015brednio – bynajmniej nie na rzecz wolno\u015bci jednostki, ale na rzecz wi\u0119kszej w\u0142adzy polityk\u00f3w w parlamencie, czyli faktycznie przyw\u00f3dc\u00f3w rz\u0105dz\u0105cej koalicji, kt\u00f3rzy w przypadku niewi\u0105\u017c\u0105cego wyniku mog\u0105 podj\u0105\u0107 dowoln\u0105 decyzj\u0119.
\nDodatkowo wynik dzisiejszego referendum stanie si\u0119 argumentem przeciwko organizowaniu jakichkolwiek referend\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci – chyba \u017ce b\u0119d\u0105 one potrzebne w\u0142adzy, jak referendum w sprawie przyst\u0105pienia do Unii Europejskiej.
\nTen stan rzeczy mo\u017cna zmieni\u0107 tylko w jeden spos\u00f3b – znosz\u0105c wym\u00f3g uzyskania 50% frekwencji dla wi\u0105\u017c\u0105cego wyniku referendum.<\/strong> Wynik referendum powinien by\u0107 wi\u0105\u017c\u0105cy przy dowolnej frekwencji, tak samo jak wynik wybor\u00f3w.
\nW Szwajcarii, gdzie referenda s\u0105 normaln\u0105 drog\u0105 stanowienia prawa, nie ma obowi\u0105zku uzyskania progu frekwencji. Wskutek tego ani dysponenci medi\u00f3w, ani przeciwnicy zmian nie mog\u0105 gra\u0107 na przemilczenie i bojkot. Nad kwestiami g\u0142osowanymi w referendum odbywa si\u0119 debata, a frekwencja jest wy\u017csza, bo do urn udaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce przeciwnicy proponowanych zmian, a zwolennicy nie s\u0105 zniech\u0119cani perspektyw\u0105 zmarnowania g\u0142osu, „bo i tak nie b\u0119dzie frekwencji”. Cho\u0107 rzadko przekracza 50%.
\nPor\u00f3wnajmy Szwajcari\u0119 z Polsk\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1334"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1334"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1334\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1335,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1334\/revisions\/1335"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1334"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1334"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1334"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}