Narażę się twórcom.
„Dziennikarze, twórcy, wydawcy powinni być uczciwie wynagradzani za swoja pracę” – twierdzą zwolennicy wprowadzenia ogólnoeuropejskich regulacji nakazujących serwisom społecznościowym płacenie właścicielom praw autorskich tantiem za treści zamieszczane przez użytkowników tych serwisów i usuwanie tych treści, na które owe serwisy nie miałyby licencji.
No cóż, wyobraźmy sobie, że jacyś muzycy nagrali płytę, nakład płyty (powiedzmy 100000 egzemplarzy) został sprzedany i dostali za to zgodne z umową wynagrodzenie. I ktoś zrobił kopię utworu z kupionej przez siebie płyty i wrzucił ją np. na Youtube. Ot tak, nie po to, by na tym zarabiać, tylko po to, by się tym podzielić nim z innymi. Kiedyś, gdy nie było Internetu, skopiowałby ją na kasetę magnetofonową, którą mógłby pożyczyć np. znajomemu.
A potem ktoś inny udostępnia to z Youtube np. na Facebooku. Albo robi kolejną kopię i też ją umieszcza na Youtube. Albo na Vimeo.
Czy praca wykonana przez muzyków uległa przez to zwiększeniu? Nie. Czy zostali wcześniej wynagrodzeni zgodnie z umową za swoją pracę? Tak. To dlaczego właściwie mają być dodatkowo wynagrodzeni za tę samą już wykonaną pracę, bez żadnej dodatkowej umowy, i dlaczego ma to być nazywane „uczciwym wynagrodzeniem”?
Bo z efektów ich pracy skorzysta więcej ludzi? No to czemu producenci zabawek nie żądają ekstra „uczciwego” wynagrodzenia za zabawki, które używane są w przedszkolu zamiast w prywatnych domach? Też korzysta z nich tam więcej dzieci. Czemu producenci telewizorów zainstalowanych w barach nie żądają zapłaty dodatkowej „uczciwej” ceny, skoro mogą z nich tam korzystać setki ludzi? Czemu producenci samochodów nie żądają „uczciwych” tantiem za przewożenie nimi pasażerów?
Chodzi o to, że w wyniku takiego kopiowania sprzeda się mniej płyt i zarobią mniej, niż gdyby mogli zarobić?
Przypuśćmy, że kopię tego utworu na Youtube, Facebooku czy Vimeo odtwarzają ludzie, którzy nie kupili płyty i już nie mają szansy jej kupić, bo nakład został wyprzedany. Czy że odtwarzają ją ludzie, którzy płytę kupili, ale wygodnie jest im posłuchać tego jednego kawałka z Internetu np. w drodze do pracy. W tym przypadku istnienie tej kopii w żaden sposób nie wpływa na sprzedaż płyt i zarobek tych muzyków.
Ale zaraz… część z tych, którzy nie kupili płyty, a spodoba im się utwór na Youtube może kupić właśnie dlatego kolejną płytę. Czyli istnienie tej kopii przyczyni się w tym przypadku do zwiększenia zarobków muzyków – w przyszłości. Bo działa jak darmowa reklama.
No a przypuśćmy, że ktoś umieści tę kopię utworu jeszcze zanim nakład płyty zostanie wyprzedany?
Wtedy owszem, część tych, którzy będą mogli z niej skorzystać może nie kupi płyty. Ale inni z kolei właśnie może kupią tę płytę dlatego, że natrafili na tę kopię w Internecie. Jak to policzyć?
I jeżeli ostatecznie sprzeda się i tak cały nakład płyty, to wymienione wyżej przypadki nie będą miały znaczenia. Muzycy – i producent – zarobią tyle samo, gdyby tej kopii nie było.
Żądanie dodatkowych tantiem od Youtube, Facebooka czy Vimeo w tym przypadku to nie żądanie „uczciwego wynagrodzenia za swoją pracę”, ale właśnie odwrotnie – żądanie NIEUCZCIWEGO „wynagrodzenia” za CZYJĄŚ pracę.
Nieuczciwego, bo niewynikającego z dobrowolnej umowy. Za czyjąś pracę – bo udostępnianie czegokolwiek w tych serwisach jest oparte na pracy tysięcy programistów, administratorów sieci i innych pracowników tych firm, na czele z ich właścicielami. Oraz na darmowej pracy ich użytkowników. Nawet te kopie powstały dzięki jakiemuś tam – minimalnemu ale zawsze – wkładowi pracy użytkowników, którzy je zrobili.
I nie jest to nawet tak, że Youtube czy Facebook zarabiają bezpośrednio na udostępnianiu tej kopii, czyli pośrednio na efekcie pracy muzyków. Oni nie pobierają za jej udostępnianie żadnych opłat. Zarabiają na tym, że mają setki milionów darmowych użytkowników, którzy zamieszczają tam najróżniejsze rzeczy lub tylko oglądają to, co zamieścili inni. I te setki milionów użytkowników przyciągają reklamodawców, będących źródłem dochodów.
Po prostu ktoś sobie pomyślał: skoro tyle zarabiają, to niech zapłacą nam haracz. I nazwijmy to „uczciwym wynagrodzeniem”.
Ale nie. Powiem zupełnie jasno: niewynikające z dobrowolnej umowy wynagrodzenie za każdą kopię utworu wytworzoną przez kogokolwiek NIE JEST UCZCIWYM WYNAGRODZENIEM twórcy ani producenta jego twórczości.
(Owszem, jeśli w umowie zakupu np. płyty jest klauzula przewidująca karę umowną za zrobienie i udostępnienie kopii, to można domagać się jej wyegzekwowania. Ale ona nie obejmuje już tych, którzy umowy nie zawierali, a tym bardziej serwisów społecznościowych w Internecie).
I od zakwestionowania tego dogmatu należy zacząć w debacie o dyrektywie nazywanej „ACTA 2” i cenzurze Internetu.

Nara\u017c\u0119 si\u0119 tw\u00f3rcom.
\n„Dziennikarze, tw\u00f3rcy, wydawcy powinni by\u0107 uczciwie wynagradzani za swoja prac\u0119”<\/em> – twierdz\u0105<\/a> zwolennicy wprowadzenia og\u00f3lnoeuropejskich regulacji nakazuj\u0105cych serwisom spo\u0142eczno\u015bciowym p\u0142acenie w\u0142a\u015bcicielom praw autorskich tantiem za tre\u015bci zamieszczane przez u\u017cytkownik\u00f3w tych serwis\u00f3w i usuwanie tych tre\u015bci, na kt\u00f3re owe serwisy nie mia\u0142yby licencji.
\nNo c\u00f3\u017c, wyobra\u017amy sobie, \u017ce jacy\u015b muzycy nagrali p\u0142yt\u0119, nak\u0142ad p\u0142yty (powiedzmy 100000 egzemplarzy) zosta\u0142 sprzedany i dostali za to zgodne z umow\u0105 wynagrodzenie. I kto\u015b zrobi\u0142 kopi\u0119 utworu z kupionej przez siebie p\u0142yty i wrzuci\u0142 j\u0105 np. na Youtube. Ot tak, nie po to, by na tym zarabia\u0107, tylko po to, by si\u0119 tym podzieli\u0107 nim z innymi. Kiedy\u015b, gdy nie by\u0142o Internetu, skopiowa\u0142by j\u0105 na kaset\u0119 magnetofonow\u0105, kt\u00f3r\u0105 m\u00f3g\u0142by po\u017cyczy\u0107 np. znajomemu.
\nA potem kto\u015b inny udost\u0119pnia to z Youtube np. na Facebooku. Albo robi kolejn\u0105 kopi\u0119 i te\u017c j\u0105 umieszcza na Youtube. Albo na Vimeo.
\nCzy praca wykonana przez muzyk\u00f3w uleg\u0142a przez to zwi\u0119kszeniu? Nie. Czy zostali wcze\u015bniej wynagrodzeni zgodnie z umow\u0105 za swoj\u0105 prac\u0119? Tak. To dlaczego w\u0142a\u015bciwie maj\u0105 by\u0107 dodatkowo wynagrodzeni za t\u0119 sam\u0105 ju\u017c wykonan\u0105 prac\u0119, bez \u017cadnej dodatkowej umowy, i dlaczego ma to by\u0107 nazywane „uczciwym wynagrodzeniem”?
\nBo z efekt\u00f3w ich pracy skorzysta wi\u0119cej ludzi? No to czemu producenci zabawek nie \u017c\u0105daj\u0105 ekstra „uczciwego” wynagrodzenia za zabawki, kt\u00f3re u\u017cywane s\u0105 w przedszkolu zamiast w prywatnych domach? Te\u017c korzysta z nich tam wi\u0119cej dzieci. Czemu producenci telewizor\u00f3w zainstalowanych w barach nie \u017c\u0105daj\u0105 zap\u0142aty dodatkowej „uczciwej” ceny, skoro mog\u0105 z nich tam korzysta\u0107 setki ludzi? Czemu producenci samochod\u00f3w nie \u017c\u0105daj\u0105 „uczciwych” tantiem za przewo\u017cenie nimi pasa\u017cer\u00f3w?
\nChodzi o to, \u017ce w wyniku takiego kopiowania sprzeda si\u0119 mniej p\u0142yt i zarobi\u0105 mniej, ni\u017c gdyby mogli zarobi\u0107?
\nPrzypu\u015b\u0107my, \u017ce kopi\u0119 tego utworu na Youtube, Facebooku czy Vimeo odtwarzaj\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy nie kupili p\u0142yty i ju\u017c nie maj\u0105 szansy jej kupi\u0107, bo nak\u0142ad zosta\u0142 wyprzedany. Czy \u017ce odtwarzaj\u0105 j\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy p\u0142yt\u0119 kupili, ale wygodnie jest im pos\u0142ucha\u0107 tego jednego kawa\u0142ka z Internetu np. w drodze do pracy. W tym przypadku istnienie tej kopii w \u017caden spos\u00f3b nie wp\u0142ywa na sprzeda\u017c p\u0142yt i zarobek tych muzyk\u00f3w.
\nAle zaraz… cz\u0119\u015b\u0107 z tych, kt\u00f3rzy nie kupili p\u0142yty, a spodoba im si\u0119 utw\u00f3r na Youtube mo\u017ce kupi\u0107 w\u0142a\u015bnie dlatego kolejn\u0105 p\u0142yt\u0119. Czyli istnienie tej kopii przyczyni si\u0119 w tym przypadku do zwi\u0119kszenia zarobk\u00f3w muzyk\u00f3w – w przysz\u0142o\u015bci. Bo dzia\u0142a jak darmowa reklama.
\nNo a przypu\u015b\u0107my, \u017ce kto\u015b umie\u015bci t\u0119 kopi\u0119 utworu jeszcze zanim nak\u0142ad p\u0142yty zostanie wyprzedany?
\nWtedy owszem, cz\u0119\u015b\u0107 tych, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 mogli z niej skorzysta\u0107 mo\u017ce nie kupi p\u0142yty. Ale inni z kolei w\u0142a\u015bnie mo\u017ce kupi\u0105 t\u0119 p\u0142yt\u0119 dlatego, \u017ce natrafili na t\u0119 kopi\u0119 w Internecie. Jak to policzy\u0107?
\nI je\u017celi ostatecznie sprzeda si\u0119 i tak ca\u0142y nak\u0142ad p\u0142yty, to wymienione wy\u017cej przypadki nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y znaczenia. Muzycy – i producent – zarobi\u0105 tyle samo, gdyby tej kopii nie by\u0142o.
\n\u017b\u0105danie dodatkowych tantiem od Youtube, Facebooka czy Vimeo w tym przypadku to nie \u017c\u0105danie „uczciwego wynagrodzenia za swoj\u0105 prac\u0119”, ale w\u0142a\u015bnie odwrotnie – \u017c\u0105danie NIEUCZCIWEGO „wynagrodzenia” za CZYJ\u0104\u015a prac\u0119.
\nNieuczciwego, bo niewynikaj\u0105cego z dobrowolnej umowy. Za czyj\u0105\u015b prac\u0119 – bo udost\u0119pnianie czegokolwiek w tych serwisach jest oparte na pracy tysi\u0119cy programist\u00f3w, administrator\u00f3w sieci i innych pracownik\u00f3w tych firm, na czele z ich w\u0142a\u015bcicielami. Oraz na darmowej pracy ich u\u017cytkownik\u00f3w. Nawet te kopie powsta\u0142y dzi\u0119ki jakiemu\u015b tam – minimalnemu ale zawsze – wk\u0142adowi pracy u\u017cytkownik\u00f3w, kt\u00f3rzy je zrobili.
\nI nie jest to nawet tak, \u017ce Youtube czy Facebook zarabiaj\u0105 bezpo\u015brednio na udost\u0119pnianiu tej kopii, czyli po\u015brednio na efekcie pracy muzyk\u00f3w. Oni nie pobieraj\u0105 za jej udost\u0119pnianie \u017cadnych op\u0142at. Zarabiaj\u0105 na tym, \u017ce maj\u0105 setki milion\u00f3w darmowych u\u017cytkownik\u00f3w, kt\u00f3rzy zamieszczaj\u0105 tam najr\u00f3\u017cniejsze rzeczy lub tylko ogl\u0105daj\u0105 to, co zamie\u015bcili inni. I te setki milion\u00f3w u\u017cytkownik\u00f3w przyci\u0105gaj\u0105 reklamodawc\u00f3w, b\u0119d\u0105cych \u017ar\u00f3d\u0142em dochod\u00f3w.
\nPo prostu kto\u015b sobie pomy\u015bla\u0142: skoro tyle zarabiaj\u0105, to niech zap\u0142ac\u0105 nam haracz. I nazwijmy to „uczciwym wynagrodzeniem”.
\nAle nie. Powiem zupe\u0142nie jasno: niewynikaj\u0105ce z dobrowolnej umowy wynagrodzenie za ka\u017cd\u0105 kopi\u0119 utworu wytworzon\u0105 przez kogokolwiek NIE JEST UCZCIWYM WYNAGRODZENIEM tw\u00f3rcy ani producenta jego tw\u00f3rczo\u015bci.
\n(Owszem, je\u015bli w umowie zakupu np. p\u0142yty jest klauzula przewiduj\u0105ca kar\u0119 umown\u0105 za zrobienie i udost\u0119pnienie kopii, to mo\u017cna domaga\u0107 si\u0119 jej wyegzekwowania. Ale ona nie obejmuje ju\u017c tych, kt\u00f3rzy umowy nie zawierali, a tym bardziej serwis\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych w Internecie).
\nI od zakwestionowania tego dogmatu nale\u017cy zacz\u0105\u0107 w debacie o dyrektywie nazywanej „ACTA 2”<\/a> i cenzurze Internetu.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1467"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1467"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1467\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1468,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1467\/revisions\/1468"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}