Nie rozumiem tego całego zamieszania związanego z „konwencją stambulską”, czyli konwencją o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej. Bo tak naprawdę to, czy pozostanie ona ratyfikowana przez Polskę, czy też państwo polskie – zgodnie z tym, o czym informowała minister Marlena Maląg – ją wypowie, nie ma w praktyce żadnego znaczenia. Konwencja ta ani nie zawiera przepisów stosujących się bezpośrednio, na które ktoś mógłby się powołać w polskim sądzie – jest tu podobna do dyrektywy unijnej, a nie unijnego rozporządzenia – ani też nie przewiduje sankcji dla państw-stron za jej nieprzestrzeganie.
Oznacza to, że jeżeli państwo polskie nie będzie chciało się stosować do jej postanowień, to i tak może to robić nawet bez jej wypowiadania – i jedyne, co będą mogły zrobić inne państwa, to to wytknąć. Ale w przypadku wypowiedzenia konwencji też to może być Polsce wytykane, tylko w mniej formalnym trybie.
Z drugiej strony, jeżeli państwo polskie chce prowadzić politykę zgodną z postanowieniami tej konwencji, to może robić to nawet w przypadku, gdy ją wypowie. I póki co, faktycznie to robi, jeżeli chodzi o zwalczanie przemocy domowej i wobec kobiet, bo wszak jest ona przestępstwem, i była nim, zanim Polska tę konwencję ratyfikowała. Polska nie jest też państwem, które w swoim prawie łagodniej traktuje sprawców przemocy domowej z pobudek religijnych czy „honorowych” czy wręcz zezwala na zabicie kobiety, która popełniła cudzołóstwo (jak Haiti czy Jordania) – i przed ratyfikacją konwencji też tak nie było. Ba, niektóre przepisy polskiego prawa – np. te ostatnio przyjęte, pozwalające czasowo wyrzucić domniemanego sprawcę przemocy domowej z jego domu decyzją policjanta podjętą nawet na podstawie donosu lub plotek – wykraczają poza to, do czego „konwencja stambulska” zobowiązuje państwa-strony.
Tak więc nie jest prawdą zarówno to, że wypowiedzenie konwencji będzie oznaczało „legalizację przemocy domowej” (jak można przeczytać na grafikach opozycji wzywającej do protestów), jak i to, że jej niewypowiedzenie zmusi Polskę do wprowadzenia „ideologii gender” (jak twierdzi np. wiceminister Romanowski).
Nie są też prawdą zarzuty, jakie wobec „konwencji stambulskiej” wysuwane są przez osoby ze środowisk nazwijmy to konserwatywno-wolnościowych: że narusza ona zasadę domniemania niewinności oraz że narzuca tzw. „pozytywną dyskryminację”. Co do tej ostatniej, to art. 4 ust. 4 konwencji stanowi, iż „specjalne środki, niezbędne do zapobiegania przemocy ze względu na płeć i ochrony kobiet przed taką przemocą nie są uznawane za dyskryminację w myśl zapisów niniejszej konwencji” – nie jest to jednak równoznaczne z nakazem stosowania takowych. Oznacza to jedynie, że ten szczególny przypadek „pozytywnej dyskryminacji” jest przez „konwencję stambulską” dopuszczany – a to, czy takie środki będą stosowane, zależy od państw-stron. W przypadku Polski litera Konstytucji na coś takiego nie zezwala, ale należy tu wspomnieć, że „pozytywna dyskryminacja” ze względu na płeć istnieje mimo to w polskim prawie od dawna – w formie niższego wieku emerytalnego kobiet. Zostało to w 2010 r. potwierdzone wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, który orzekł, iż „zróżnicowanie powszechnego wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn (…) stanowi uprzywilejowanie wyrównawcze usprawiedliwione w świetle norm konstytucyjnych i wcześniejszego orzecznictwa Trybunału” – a dziś pośrednio wspierane jest przez PiS, które sprzeciwia się podwyższaniu wieku emerytalnego. Tak więc stosowanie w Polsce „pozytywnej dyskryminacji” jest i będzie zupełnie niezależne od tego, czy „konwencja stambulska” pozostanie ratyfikowana.
Jeśli chodzi o rzekome naruszenie zasady domniemania niewinności, to przeciwnicy konwencji przywołują tu jej art. 52, który nakazuje „zagwarantowanie, że odpowiednie władze są uprawnione do wydania nakazu, w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia, opuszczenia miejsca zamieszkania ofiary lub osoby narażonej przez sprawcę przemocy domowej na odpowiedni okres czasu oraz zakazu nachodzenia ofiary lub osoby zagrożonej w jej miejscu zamieszkania lub kontaktowania się z ofiarą lub osobą zagrożoną przez sprawcę”. Jednak zupełnie w zgodzie z tym artykułem byłoby to, o czym pisałem jakiś czas temu – ustanawianie takiego tymczasowego środka zabezpieczającego przez sąd po uprzednim zatrzymaniu przez policję przy schwytaniu sprawcy przemocy „na gorącym uczynku”. Taka procedura nie naruszałaby zasady domniemania niewinności, podobnie jak nie narusza jej tymczasowe aresztowanie schwytanego w podobnych okolicznościach sprawcy przestępstwa, pod warunkiem, że w przypadku nieuznania winy przez sąd można domagać się zadośćuczynienia za niesłuszne zastosowanie środka zapobiegawczego. (Z wolnościowego punktu widzenia jest to forma rozszerzonej obrony przed oczywistą agresją, a prawo do obrony nie może być uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem agresji prawomocnym wyrokiem sądu – każdy ma prawo bronić siebie lub innych na własną odpowiedzialność i dotyczy to tak osób prywatnych, jak i państwa). Tymczasem prawo obowiązujące obecnie w Polsce, uchwalone z inicjatywy rządu, który rozważa wypowiedzenie „konwencji stambulskiej”, pozwala na wyrzucenie z domu domniemanego sprawcy przemocy domowej niekoniecznie schwytanego na gorącym uczynku, a jedynie uznanego za takiego na podstawie np. plotek, i to decyzją nie sądu, a funkcjonariusza policji, co stawia pod znakiem zapytania obiektywność i bezstronność takiej procedury. W tym przypadku zarzut naruszenia zasady domniemania niewinności można już faktycznie podnieść – tyle, że źródłem tego naruszenia są polskie przepisy, zupełnie niezależne od ratyfikacji przez Polskę konwencji o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej.
Tak więc zarówno pozytywne, jak i negatywne zjawiska wskazywane jako skutki „konwencji stambulskiej” są w rzeczywistości od niej zupełnie niezależne. Z tego powodu jest mi obojętne, czy Polska ją wypowie, czy nie. Jest to mało ważny kawałek tekstu. I o ile nie przekonują mnie argumenty jej przeciwników, o tyle nie widzę też sensu angażowania się w jej obronę. Lepiej po prostu domagać się od państwa, pod którego rządami żyjemy tu i teraz – Rzeczypospolitej Polskiej – by z jednej strony nie naruszało wolności ludzi, a z drugiej – dopóki rości sobie monopol na prawo i sprawiedliwość – realnie broniło ich przed przemocą, także tą domową.

Nie rozumiem tego ca\u0142ego zamieszania zwi\u0105zanego z „konwencj\u0105 stambulsk\u0105”, czyli konwencj\u0105 o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej<\/a>. Bo tak naprawd\u0119 to, czy pozostanie ona ratyfikowana przez Polsk\u0119, czy te\u017c pa\u0144stwo polskie – zgodnie z tym, o czym informowa\u0142a minister Marlena Mal\u0105g<\/a> – j\u0105 wypowie, nie ma w praktyce \u017cadnego znaczenia. Konwencja ta ani nie zawiera przepis\u00f3w stosuj\u0105cych si\u0119 bezpo\u015brednio, na kt\u00f3re kto\u015b m\u00f3g\u0142by si\u0119 powo\u0142a\u0107 w polskim s\u0105dzie – jest tu podobna do dyrektywy unijnej, a nie unijnego rozporz\u0105dzenia – ani te\u017c nie przewiduje sankcji dla pa\u0144stw-stron za jej nieprzestrzeganie.
\nOznacza to, \u017ce je\u017celi pa\u0144stwo polskie nie b\u0119dzie chcia\u0142o si\u0119 stosowa\u0107 do jej postanowie\u0144, to i tak mo\u017ce to robi\u0107 nawet bez jej wypowiadania – i jedyne, co b\u0119d\u0105 mog\u0142y zrobi\u0107 inne pa\u0144stwa, to to wytkn\u0105\u0107. Ale w przypadku wypowiedzenia konwencji te\u017c to mo\u017ce by\u0107 Polsce wytykane, tylko w mniej formalnym trybie.
\nZ drugiej strony, je\u017celi pa\u0144stwo polskie chce prowadzi\u0107 polityk\u0119 zgodn\u0105 z postanowieniami tej konwencji, to mo\u017ce robi\u0107 to nawet w przypadku, gdy j\u0105 wypowie. I p\u00f3ki co, faktycznie to robi, je\u017celi chodzi o zwalczanie przemocy domowej i wobec kobiet, bo wszak jest ona przest\u0119pstwem, i by\u0142a nim, zanim Polska t\u0119 konwencj\u0119 ratyfikowa\u0142a. Polska nie jest te\u017c pa\u0144stwem, kt\u00f3re w swoim prawie \u0142agodniej traktuje sprawc\u00f3w przemocy domowej z pobudek religijnych czy „honorowych” czy wr\u0119cz zezwala na zabicie kobiety, kt\u00f3ra pope\u0142ni\u0142a cudzo\u0142\u00f3stwo (jak Haiti czy Jordania<\/a>) – i przed ratyfikacj\u0105 konwencji te\u017c tak nie by\u0142o. Ba, niekt\u00f3re przepisy polskiego prawa – np. te ostatnio przyj\u0119te, pozwalaj\u0105ce czasowo wyrzuci\u0107 domniemanego sprawc\u0119 przemocy domowej z jego domu decyzj\u0105 policjanta podj\u0119t\u0105 nawet na podstawie donosu lub plotek – wykraczaj\u0105 poza to, do czego „konwencja stambulska” zobowi\u0105zuje pa\u0144stwa-strony.
\nTak wi\u0119c nie jest prawd\u0105 zar\u00f3wno to, \u017ce wypowiedzenie konwencji b\u0119dzie oznacza\u0142o „legalizacj\u0119 przemocy domowej” (jak mo\u017cna przeczyta\u0107 na grafikach opozycji wzywaj\u0105cej do protest\u00f3w<\/a>), jak i to, \u017ce jej niewypowiedzenie zmusi Polsk\u0119 do wprowadzenia „ideologii gender” (jak twierdzi np. wiceminister Romanowski<\/a>).
\nNie s\u0105 te\u017c prawd\u0105 zarzuty, jakie wobec „konwencji stambulskiej” wysuwane s\u0105 przez osoby ze \u015brodowisk nazwijmy to konserwatywno-wolno\u015bciowych: \u017ce narusza ona zasad\u0119 domniemania niewinno\u015bci oraz \u017ce narzuca tzw. „pozytywn\u0105 dyskryminacj\u0119”. Co do tej ostatniej, to art. 4 ust. 4 konwencji stanowi, i\u017c „specjalne \u015brodki, niezb\u0119dne do zapobiegania przemocy ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107 i ochrony kobiet przed tak\u0105 przemoc\u0105 nie s\u0105 uznawane za dyskryminacj\u0119 w my\u015bl zapis\u00f3w niniejszej konwencji”<\/em> – nie jest to jednak r\u00f3wnoznaczne z nakazem stosowania takowych. Oznacza to jedynie, \u017ce ten szczeg\u00f3lny przypadek „pozytywnej dyskryminacji” jest przez „konwencj\u0119 stambulsk\u0105” dopuszczany – a to, czy takie \u015brodki b\u0119d\u0105 stosowane, zale\u017cy od pa\u0144stw-stron. W przypadku Polski litera Konstytucji na co\u015b takiego nie zezwala, ale nale\u017cy tu wspomnie\u0107, \u017ce „pozytywna dyskryminacja” ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107 istnieje mimo to w polskim prawie od dawna – w formie ni\u017cszego wieku emerytalnego kobiet. Zosta\u0142o to w 2010 r. potwierdzone wyrokiem Trybuna\u0142u Konstytucyjnego<\/a>, kt\u00f3ry orzek\u0142, i\u017c „zr\u00f3\u017cnicowanie powszechnego wieku emerytalnego kobiet i m\u0119\u017cczyzn (…) stanowi uprzywilejowanie wyr\u00f3wnawcze usprawiedliwione w \u015bwietle norm konstytucyjnych i wcze\u015bniejszego orzecznictwa Trybuna\u0142u”<\/em> – a dzi\u015b po\u015brednio wspierane jest przez PiS, kt\u00f3re sprzeciwia si\u0119 podwy\u017cszaniu wieku emerytalnego. Tak wi\u0119c stosowanie w Polsce „pozytywnej dyskryminacji” jest i b\u0119dzie zupe\u0142nie niezale\u017cne od tego, czy „konwencja stambulska” pozostanie ratyfikowana.
\nJe\u015bli chodzi o rzekome naruszenie zasady domniemania niewinno\u015bci, to przeciwnicy konwencji przywo\u0142uj\u0105 tu jej art. 52, kt\u00f3ry nakazuje „zagwarantowanie, \u017ce odpowiednie w\u0142adze s\u0105 uprawnione do wydania nakazu, w sytuacjach bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia, opuszczenia miejsca zamieszkania ofiary lub osoby nara\u017conej przez sprawc\u0119 przemocy domowej na odpowiedni okres czasu oraz zakazu nachodzenia ofiary lub osoby zagro\u017conej w jej miejscu zamieszkania lub kontaktowania si\u0119 z ofiar\u0105 lub osob\u0105 zagro\u017con\u0105 przez sprawc\u0119”<\/em>. Jednak zupe\u0142nie w zgodzie z tym artyku\u0142em by\u0142oby to, o czym pisa\u0142em jaki\u015b czas temu<\/a> – ustanawianie takiego tymczasowego \u015brodka zabezpieczaj\u0105cego przez s\u0105d po uprzednim zatrzymaniu przez policj\u0119 przy schwytaniu sprawcy przemocy „na gor\u0105cym uczynku”. Taka procedura nie narusza\u0142aby zasady domniemania niewinno\u015bci, podobnie jak nie narusza jej tymczasowe aresztowanie schwytanego w podobnych okoliczno\u015bciach sprawcy przest\u0119pstwa, pod warunkiem, \u017ce w przypadku nieuznania winy przez s\u0105d mo\u017cna domaga\u0107 si\u0119 zado\u015b\u0107uczynienia za nies\u0142uszne zastosowanie \u015brodka zapobiegawczego. (Z wolno\u015bciowego punktu widzenia jest to forma rozszerzonej obrony przed oczywist\u0105 agresj\u0105, a prawo do obrony nie mo\u017ce by\u0107 uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem agresji prawomocnym wyrokiem s\u0105du – ka\u017cdy ma prawo broni\u0107 siebie lub innych na w\u0142asn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 i dotyczy to tak os\u00f3b prywatnych, jak i pa\u0144stwa). Tymczasem prawo obowi\u0105zuj\u0105ce obecnie w Polsce, uchwalone z inicjatywy rz\u0105du, kt\u00f3ry rozwa\u017ca wypowiedzenie „konwencji stambulskiej”, pozwala na wyrzucenie z domu domniemanego sprawcy przemocy domowej niekoniecznie schwytanego na gor\u0105cym uczynku, a jedynie uznanego za takiego na podstawie np. plotek, i to decyzj\u0105 nie s\u0105du, a funkcjonariusza policji, co stawia pod znakiem zapytania obiektywno\u015b\u0107 i bezstronno\u015b\u0107 takiej procedury. W tym przypadku zarzut naruszenia zasady domniemania niewinno\u015bci mo\u017cna ju\u017c faktycznie podnie\u015b\u0107 – tyle, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em tego naruszenia s\u0105 polskie przepisy, zupe\u0142nie niezale\u017cne od ratyfikacji przez Polsk\u0119 konwencji o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej.
\nTak wi\u0119c zar\u00f3wno pozytywne, jak i negatywne zjawiska wskazywane jako skutki „konwencji stambulskiej” s\u0105 w rzeczywisto\u015bci od niej zupe\u0142nie niezale\u017cne. Z tego powodu jest mi oboj\u0119tne, czy Polska j\u0105 wypowie, czy nie. Jest to ma\u0142o wa\u017cny kawa\u0142ek tekstu. I o ile nie przekonuj\u0105 mnie argumenty jej przeciwnik\u00f3w, o tyle nie widz\u0119 te\u017c sensu anga\u017cowania si\u0119 w jej obron\u0119. Lepiej po prostu domaga\u0107 si\u0119 od pa\u0144stwa, pod kt\u00f3rego rz\u0105dami \u017cyjemy tu i teraz – Rzeczypospolitej Polskiej – by z jednej strony nie narusza\u0142o wolno\u015bci ludzi, a z drugiej – dop\u00f3ki ro\u015bci sobie monopol na prawo i sprawiedliwo\u015b\u0107<\/em> – realnie broni\u0142o ich przed przemoc\u0105, tak\u017ce t\u0105 domow\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1734"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1734"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1734\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1735,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1734\/revisions\/1735"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1734"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1734"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1734"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}