Miał być budżet państwa bez deficytu, a będzie z rekordowym deficytem ponad 100 miliardów złotych. To pewnie wszyscy już wiedzą. Ale nie wszyscy wiedzą, że tak duży deficyt – finansowany głównie z emisji skarbowych papierów wartościowych i prowadzący do naruszenia konstytucyjnej zasady, że nie wolno zaciągać pożyczek, w następstwie których państwowy dług publiczny przekroczy 60% PKB – nie jest wynikiem jedynie kryzysu związanego z COVID-19 i związanego z tym spadku przychodów podatkowych oraz wydatków na rozmaite „tarcze antykryzysowe”.
Nowelizacja ustawy budżetowej złożona w Sejmie przewiduje wzrost wydatków budżetu państwa o prawie 73 miliardy złotych. Z czego tylko część wydaje się być związana z wydatkami „kryzysowymi”. Owszem, prawie o 13,5 mld zł więcej przeznaczone jest na dotacje do ZUS i KRUS, które po pierwsze mają mniejsze przychody ze składek, a po drugie poniosły koszty antykryzysowych ulg. Owszem, na ochronę zdrowia przeznaczone jest ok. 2 mld i jeszcze drugie 2 mld w ramach rezerw celowych. Ale większość to inne wydatki.
Aż 26 miliardów złotych to nieujęta wcześniej w budżecie dotacja do Funduszu Solidarnościowego – tego, który wypłaca nie tylko niektóre świadczenia dla niepełnosprawnych, ale i będące realizacją przedwyborczych obietnic „trzynaste emerytury”. Teoretycznie fundusz ten miał być finansowany z „daniny solidarnościowej” dla najbogatszych, ale to kropla w morzu jego przychodów i dlatego już wcześniej założono, że dostanie wsparcie z budżetu państwa. Ale zakamuflowane jako pożyczkę. A teraz widocznie uznano, że nie ma szans na spłatę tej pożyczki i można wprost ująć to wsparcie jako wydatek budżetu, a winę za deficyt zrzucić na kryzys.
Ponad 12 miliardów złotych to dodatkowe wydatki na infrastrukturę transportową – drogi i koleje. Po 3,8 mld zostanie przeznaczonych dodatkowo na drogi krajowe oraz Fundusz Dróg Samorządowych, a ponad 5 mld na infrastrukturę kolejową. Dodatkowo przeznaczono 1,85 mld zł w ramach rezerw celowych na „zadania w zakresie transportu lądowego”. Wygląda tak, jakby państwo nagle zaplanowało wielkie inwestycje związane z budową dróg i torów kolejowych. Pytanie jednak, jaki jest sens uruchamiania tak dużych inwestycji infrastrukturalnych w czasie kryzysu i przy braku środków w budżecie? A może one były tak naprawdę planowane już wcześniej, tylko celowo nie ujęto ich w wydatkach na 2020 r., by budżet wydawał się być bez deficytu? A teraz winę za deficyt też można zrzucić na kryzys.
3 miliardy złotych więcej zostanie przeznaczonych na wojsko (tzw. centralne wsparcie), a o ponad 1,5 mld zł więcej na policję (komendy wojewódzkie i powiatowe oraz oddziały terenowe).
O ok. 2 miliardy więcej jest przewidziane w budżetach wojewodów na świadczenie wychowawcze, czyli program „500+”. Czy urodziło się nagle więcej dzieci? Raczej nie. A może wcześniej celowo niedoszacowano te wydatki, by pochwalić się dopiętym budżetem?
Ponad 1,3 miliarda złotych więcej ma trafić na górnictwo. Około 425 milionów jako dotacje i subwencje, reszta to wydatki majątkowe.
Jeszcze ponad 400 dodatkowych milionów na kulturę (głównie wydatki majątkowe, przede wszystkim muzea), 400 milionów na zobowiązania wymagalne Skarbu Państwa, 290 milionów na świadczenia dla byłych deportowanych do ZSRR (zrealizowana obietnica przedwyborcza Andrzeja Dudy, której jednak nie przewidziano wcześniej w budżecie na bieżący rok), około 1,5 miliarda na realizację projektów ze środków UE.
Łatwo teraz zwalić na kryzys, ale nie – większość tych wydatków jest skutkiem działań podjętych lub zaplanowanych jeszcze przed nim. Tylko po prostu nie ujętych wcześniej w budżecie państwa. Gdyby nie one, całkiem możliwe, że zadłużenie publiczne nie przekroczyłoby w tym roku 60%. Wystarczyłoby wydać ok. 50 miliardów mniej.
A tak przekroczy, co zgodnie z ustawą o finansach publicznych powinno prowadzić do przyjęcia na 2021 r. budżetu niepowiększającego już tego zadłużenia. Ale rząd nie przejmuje się ustawą ani Konstytucją i już przyjął projekt budżetu z jeszcze większym deficytem. Bo w końcu trzeba będzie ponosić koszty działań antykryzysowych.
A kto za to zapłaci? Oczywiście my wszyscy. W wyższych podatkach lub w wyższych cenach będących wynikiem inflacji. Bo to, że tak gwałtownie rosnące zadłużenie zostanie spłacone niezauważalnie w efekcie wzrostu gospodarczego w kolejnych latach, należy raczej włożyć między bajki. Na razie jest recesja. A gdyby wzrost gospodarczy i związany z nim relatywny spadek długu publicznego już od 2021 r. był taki jak do 2019 r., to i tak powrót do poziomu zadłużenia względem PKB z początku bieżącego roku zajmie około dziesięciu lat.

Mia\u0142 by\u0107 bud\u017cet pa\u0144stwa bez deficytu<\/a>, a b\u0119dzie z rekordowym deficytem ponad 100 miliard\u00f3w z\u0142otych<\/a>. To pewnie wszyscy ju\u017c wiedz\u0105. Ale nie wszyscy wiedz\u0105, \u017ce tak du\u017cy deficyt – finansowany g\u0142\u00f3wnie z emisji skarbowych papier\u00f3w warto\u015bciowych i prowadz\u0105cy do naruszenia konstytucyjnej zasady, \u017ce nie wolno zaci\u0105ga\u0107 po\u017cyczek, w nast\u0119pstwie kt\u00f3rych pa\u0144stwowy d\u0142ug publiczny przekroczy 60% PKB – nie jest wynikiem jedynie kryzysu zwi\u0105zanego z COVID-19 i zwi\u0105zanego z tym spadku przychod\u00f3w podatkowych oraz wydatk\u00f3w na rozmaite „tarcze antykryzysowe”.
\nNowelizacja ustawy bud\u017cetowej z\u0142o\u017cona w Sejmie przewiduje wzrost wydatk\u00f3w bud\u017cetu pa\u0144stwa o prawie 73 miliardy z\u0142otych. Z czego tylko cz\u0119\u015b\u0107 wydaje si\u0119 by\u0107 zwi\u0105zana z wydatkami „kryzysowymi”. Owszem, prawie o 13,5 mld z\u0142 wi\u0119cej przeznaczone jest na dotacje do ZUS i KRUS, kt\u00f3re po pierwsze maj\u0105 mniejsze przychody ze sk\u0142adek, a po drugie ponios\u0142y koszty antykryzysowych ulg. Owszem, na ochron\u0119 zdrowia przeznaczone jest ok. 2 mld i jeszcze drugie 2 mld w ramach rezerw celowych. Ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 to inne wydatki.
\nA\u017c 26 miliard\u00f3w z\u0142otych to nieuj\u0119ta wcze\u015bniej w bud\u017cecie dotacja do Funduszu Solidarno\u015bciowego – tego, kt\u00f3ry wyp\u0142aca nie tylko niekt\u00f3re \u015bwiadczenia dla niepe\u0142nosprawnych, ale i b\u0119d\u0105ce realizacj\u0105 przedwyborczych obietnic „trzynaste emerytury”. Teoretycznie fundusz ten mia\u0142 by\u0107 finansowany z „daniny solidarno\u015bciowej” dla najbogatszych, ale to kropla w morzu jego przychod\u00f3w i dlatego ju\u017c wcze\u015bniej za\u0142o\u017cono, \u017ce dostanie wsparcie z bud\u017cetu pa\u0144stwa. Ale zakamuflowane jako po\u017cyczk\u0119. A teraz widocznie uznano, \u017ce nie ma szans na sp\u0142at\u0119 tej po\u017cyczki i mo\u017cna wprost uj\u0105\u0107 to wsparcie jako wydatek bud\u017cetu, a win\u0119 za deficyt zrzuci\u0107 na kryzys.
\nPonad 12 miliard\u00f3w z\u0142otych to dodatkowe wydatki na infrastruktur\u0119 transportow\u0105 – drogi i koleje. Po 3,8 mld zostanie przeznaczonych dodatkowo na drogi krajowe oraz Fundusz Dr\u00f3g Samorz\u0105dowych, a ponad 5 mld na infrastruktur\u0119 kolejow\u0105. Dodatkowo przeznaczono 1,85 mld z\u0142 w ramach rezerw celowych na „zadania w zakresie transportu l\u0105dowego”. Wygl\u0105da tak, jakby pa\u0144stwo nagle zaplanowa\u0142o wielkie inwestycje zwi\u0105zane z budow\u0105 dr\u00f3g i tor\u00f3w kolejowych. Pytanie jednak, jaki jest sens uruchamiania tak du\u017cych inwestycji infrastrukturalnych w czasie kryzysu i przy braku \u015brodk\u00f3w w bud\u017cecie? A mo\u017ce one by\u0142y tak naprawd\u0119 planowane ju\u017c wcze\u015bniej, tylko celowo nie uj\u0119to ich w wydatkach na 2020 r., by bud\u017cet wydawa\u0142 si\u0119 by\u0107 bez deficytu? A teraz win\u0119 za deficyt te\u017c mo\u017cna zrzuci\u0107 na kryzys.
\n3 miliardy z\u0142otych wi\u0119cej zostanie przeznaczonych na wojsko (tzw. centralne wsparcie), a o ponad 1,5 mld z\u0142 wi\u0119cej na policj\u0119 (komendy wojew\u00f3dzkie i powiatowe oraz oddzia\u0142y terenowe).
\nO ok. 2 miliardy wi\u0119cej jest przewidziane w bud\u017cetach wojewod\u00f3w na \u015bwiadczenie wychowawcze, czyli program „500+”. Czy urodzi\u0142o si\u0119 nagle wi\u0119cej dzieci? Raczej nie. A mo\u017ce wcze\u015bniej celowo niedoszacowano te wydatki, by pochwali\u0107 si\u0119 dopi\u0119tym bud\u017cetem?
\nPonad 1,3 miliarda z\u0142otych wi\u0119cej ma trafi\u0107 na g\u00f3rnictwo. Oko\u0142o 425 milion\u00f3w jako dotacje i subwencje, reszta to wydatki maj\u0105tkowe.
\nJeszcze ponad 400 dodatkowych milion\u00f3w na kultur\u0119 (g\u0142\u00f3wnie wydatki maj\u0105tkowe, przede wszystkim muzea), 400 milion\u00f3w na zobowi\u0105zania wymagalne Skarbu Pa\u0144stwa, 290 milion\u00f3w na \u015bwiadczenia dla by\u0142ych deportowanych do ZSRR (zrealizowana obietnica przedwyborcza Andrzeja Dudy, kt\u00f3rej jednak nie przewidziano wcze\u015bniej w bud\u017cecie na bie\u017c\u0105cy rok), oko\u0142o 1,5 miliarda na realizacj\u0119 projekt\u00f3w ze \u015brodk\u00f3w UE.
\n\u0141atwo teraz zwali\u0107 na kryzys, ale nie – wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych wydatk\u00f3w jest skutkiem dzia\u0142a\u0144 podj\u0119tych lub zaplanowanych jeszcze przed nim. Tylko po prostu nie uj\u0119tych wcze\u015bniej w bud\u017cecie pa\u0144stwa. Gdyby nie one, ca\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce zad\u0142u\u017cenie publiczne nie przekroczy\u0142oby w tym roku 60%. Wystarczy\u0142oby wyda\u0107 ok. 50 miliard\u00f3w mniej.
\nA tak przekroczy, co zgodnie z ustaw\u0105 o finansach publicznych powinno prowadzi\u0107 do przyj\u0119cia na 2021 r. bud\u017cetu niepowi\u0119kszaj\u0105cego ju\u017c tego zad\u0142u\u017cenia. Ale rz\u0105d nie przejmuje si\u0119 ustaw\u0105 ani Konstytucj\u0105 i ju\u017c przyj\u0105\u0142 projekt bud\u017cetu z jeszcze wi\u0119kszym deficytem. Bo w ko\u0144cu trzeba b\u0119dzie ponosi\u0107 koszty dzia\u0142a\u0144 antykryzysowych.
\nA kto za to zap\u0142aci? Oczywi\u015bcie my wszyscy. W wy\u017cszych podatkach lub w wy\u017cszych cenach b\u0119d\u0105cych wynikiem inflacji. Bo to, \u017ce tak gwa\u0142townie rosn\u0105ce zad\u0142u\u017cenie zostanie sp\u0142acone niezauwa\u017calnie w efekcie wzrostu gospodarczego w kolejnych latach, nale\u017cy raczej w\u0142o\u017cy\u0107 mi\u0119dzy bajki. Na razie jest recesja. A gdyby wzrost gospodarczy i zwi\u0105zany z nim relatywny spadek d\u0142ugu publicznego ju\u017c od 2021 r. by\u0142 taki jak do 2019 r., to i tak powr\u00f3t do poziomu zad\u0142u\u017cenia wzgl\u0119dem PKB z pocz\u0105tku bie\u017c\u0105cego roku zajmie oko\u0142o dziesi\u0119ciu lat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1740"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1740"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1740\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1741,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1740\/revisions\/1741"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1740"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1740"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1740"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}