Na fali sporu polskiego rządu z Unią Europejską znowu przypominany jest artykuł prof. Thomasa Piketty’ego sprzed dwóch lat, w którym napisał on, iż w latach 2010-2016 średni roczny przypływ netto funduszy unijnych do Polski wyniósł ok. 2,7% PKB, zaś wypływ zysków i dochodów majątkowych z Polski wyniósł ok. 4,7% PKB. Ma to dowodzić, że na członkostwie w Unii Europejskiej i wynikającym z niego uczestnictwie w europejskim wspólnym rynku Polska traci – wprost zasugerował to m. in. minister Zbigniew Ziobro, twierdząc, że „rocznie bogate kraje UE wyprowadzają z Polski dużo, dużo większe pieniądze, niż te, które uzyskujemy w ramach dopłat unijnych. Dopłaty unijne są mechanizmem rekompensującym”. Tak jakby wspólny rynek polegał na tym, że kapitaliści z „bogatych krajów UE” zwyczajnie kradną zgromadzony przez Polaków majątek, a Unia wypłaca za to polskiemu rządowi na otarcie łez częściową rekompensatę.
Oczywiście nie jest to prawdą, a porównywanie tych dwóch wielkości nie ma zbytniego sensu. Zyski „wyprowadzane” z Polski przez właścicieli przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym zasadniczo nie mają wiele wspólnego z funduszami unijnymi, które otrzymuje Polska. Może jakaś niewielka część tych funduszy trafia do tych przedsiębiorstw w formie dofinansowań, ale tak naprawdę źródłem tych zysków są prywatne inwestycje ich właścicieli, których skumulowana wartość w 2018 r. wyniosła prawie 863 mld zł, z czego aż 797 mld stanowiły inwestycje z państw UE. Na podstawie danych ze strony NBP można wyliczyć, że średnia roczna wartość tych ostatnich w latach 2010-2018 wynosiła ok. 45 mld zł, czyli mniej więcej średnio 2,5% PKB.
Łącznie z funduszami unijnymi bilans transferów okazuje się więc korzystny dla Polski. Rzecz jasna nie oznacza to jednak, że wspólny rynek unijny jest dla Polski korzystny tylko dzięki funduszom z budżetu UE. Byłby korzystny nawet wówczas, gdyby nie było żadnych funduszy. Prywatne inwestycje zagraniczne w Polsce wytworzyły bowiem bogactwo o wiele większe niż te 4,7% PKB rocznie zabierane z powrotem przez inwestorów, a które pozostało w kraju – odzwierciedlając się w wynagrodzeniach, podatkach i innych dochodach publicznych oraz przychodach przedsiębiorstw polskich będących dostawcami i podwykonawcami firm z kapitałem zagranicznym. Jakie? Można spróbować oszacować.
Z danych GUS wynika, że wynik finansowy netto przedsiębiorstw niefinansowych w Polsce w 2018 r. wyniósł 139,2 mld zł, a wraz z przedsiębiorstwami finansowymi było to ok. 150 mld zł. Jaka była suma wszystkich wynagrodzeń netto? Przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2018 r. wyniosło 4003,88 zł. Oznacza to, że „na rękę” było to ok. 3280 zł. Zatrudnionych na podstawie stosunku pracy było ok. 11,8 mln, a samozatrudnionych ok. 1,2 mln (dane za 2017 r.). Daje to rocznie ok. 511,7 mld zł (przyjmując, że przeciętny zarobek samozatrudnionego netto jest taki jak zatrudnionego na umowie o pracę). Do tego należy dodać jeszcze zarobki osób zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych (też ok. 1,2 mln – co przy założeniu średnich zarobków netto takich jak dla zatrudnionych na umowie o pracę daje rocznie ok. 47,2 mld zł) – łącznie daje to sumę ok. 560 mld zł. Czyli ok. 3,7 razy więcej niż zyski netto przedsiębiorstw.
Jeśli chodzi o przychody sektora publicznego z podatków i innych danin publicznych (wypracowywanych wszak w działalności gospodarczej), to wg Mapy Wydatków Państwa w 2018 r. wynosiły one ok. 820 mld zł, czyli ok. 5 i pół raza więcej niż zyski netto przedsiębiorstw.
Oznacza to, że na każdą złotówkę zysku przedsiębiorców przypadało ok. 3 zł 70 gr wynagrodzeń netto oraz ok. 5 zł 40 gr dochodu państwa i samorządów z podatków.
Ale może przedsiębiorstwa zagraniczne transferowały z Polski więcej niż oficjalny zysk? Z danych Piketty’ego wynika, że w omawianym przez niego okresie było to rocznie ok. 100 mld zł, zaś wyniki finansowe netto przedsiębiorstw z kapitałem zagranicznym w 2018 r. wg GUS to tylko 58 mld zł. Załóżmy, że wypływało coś więcej (np. sumy ukryte w kosztach, płacone powiązanym podmiotom zagranicznym) i przyjmijmy współczynnik 0,58. Przy takim założeniu nadal jednak okazuje się, że na każdy „wyprowadzony” z Polski milion złotych przypadało średnio 2,16 mln zł wynagrodzeń netto wypłaconych pracownikom w Polsce oraz 3,13 mln zł podatków, składek i innych danin zapłaconych polskiemu państwu i samorządom (przeznaczanych następnie m. in. na emerytury, edukację, infrastrukturę czy ochronę zdrowia). Plus – trudna już do oszacowania – jakaś suma zapłacona polskim kontrahentom i podwykonawcom. Razem co najmniej 25% PKB.
Tyle Polska i Polacy zyskują (pomijam tu marnotrawienie środków przez państwo oraz moralność opodatkowania) dzięki zagranicznym inwestycjom. Głównie z „bogatych krajów UE”.

Na fali sporu polskiego rz\u0105du z Uni\u0105 Europejsk\u0105 znowu przypominany jest artyku\u0142 prof. Thomasa Piketty’ego sprzed dw\u00f3ch lat, w kt\u00f3rym napisa\u0142 on<\/a>, i\u017c w latach 2010-2016 \u015bredni roczny przyp\u0142yw netto funduszy unijnych do Polski wyni\u00f3s\u0142 ok. 2,7% PKB, za\u015b wyp\u0142yw zysk\u00f3w i dochod\u00f3w maj\u0105tkowych z Polski wyni\u00f3s\u0142 ok. 4,7% PKB. Ma to dowodzi\u0107, \u017ce na cz\u0142onkostwie w Unii Europejskiej i wynikaj\u0105cym z niego uczestnictwie w europejskim wsp\u00f3lnym rynku Polska traci – wprost zasugerowa\u0142 to m. in. minister Zbigniew Ziobro, twierdz\u0105c, \u017ce „rocznie bogate kraje UE wyprowadzaj\u0105 z Polski du\u017co, du\u017co wi\u0119ksze pieni\u0105dze, ni\u017c te, kt\u00f3re uzyskujemy w ramach dop\u0142at unijnych. Dop\u0142aty unijne s\u0105 mechanizmem rekompensuj\u0105cym”<\/em>. Tak jakby wsp\u00f3lny rynek polega\u0142 na tym, \u017ce kapitali\u015bci z „bogatych kraj\u00f3w UE” zwyczajnie kradn\u0105 zgromadzony przez Polak\u00f3w maj\u0105tek, a Unia wyp\u0142aca za to polskiemu rz\u0105dowi na otarcie \u0142ez cz\u0119\u015bciow\u0105 rekompensat\u0119.
\nOczywi\u015bcie nie jest to prawd\u0105, a por\u00f3wnywanie tych dw\u00f3ch wielko\u015bci nie ma zbytniego sensu. Zyski „wyprowadzane” z Polski przez w\u0142a\u015bcicieli przedsi\u0119biorstw z kapita\u0142em zagranicznym zasadniczo nie maj\u0105 wiele wsp\u00f3lnego z funduszami unijnymi, kt\u00f3re otrzymuje Polska. Mo\u017ce jaka\u015b niewielka cz\u0119\u015b\u0107 tych funduszy trafia do tych przedsi\u0119biorstw w formie dofinansowa\u0144, ale tak naprawd\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em tych zysk\u00f3w s\u0105 prywatne inwestycje ich w\u0142a\u015bcicieli, kt\u00f3rych skumulowana warto\u015b\u0107 w 2018 r. wynios\u0142a prawie 863 mld z\u0142, z czego a\u017c 797 mld stanowi\u0142y inwestycje z pa\u0144stw UE. Na podstawie danych ze strony NBP<\/a> mo\u017cna wyliczy\u0107, \u017ce \u015brednia roczna warto\u015b\u0107 tych ostatnich w latach 2010-2018 wynosi\u0142a ok. 45 mld z\u0142, czyli mniej wi\u0119cej \u015brednio 2,5% PKB.
\n\u0141\u0105cznie z funduszami unijnymi bilans transfer\u00f3w okazuje si\u0119 wi\u0119c korzystny dla Polski. Rzecz jasna nie oznacza to jednak, \u017ce wsp\u00f3lny rynek unijny jest dla Polski korzystny tylko dzi\u0119ki funduszom z bud\u017cetu UE. By\u0142by korzystny nawet w\u00f3wczas, gdyby nie by\u0142o \u017cadnych funduszy. Prywatne inwestycje zagraniczne w Polsce wytworzy\u0142y bowiem bogactwo o wiele wi\u0119ksze ni\u017c te 4,7% PKB rocznie zabierane z powrotem przez inwestor\u00f3w, a kt\u00f3re pozosta\u0142o w kraju – odzwierciedlaj\u0105c si\u0119 w wynagrodzeniach, podatkach i innych dochodach publicznych oraz przychodach przedsi\u0119biorstw polskich b\u0119d\u0105cych dostawcami i podwykonawcami firm z kapita\u0142em zagranicznym. Jakie? Mo\u017cna spr\u00f3bowa\u0107 oszacowa\u0107.
\nZ danych GUS wynika, \u017ce wynik finansowy netto przedsi\u0119biorstw niefinansowych w Polsce w 2018 r. wyni\u00f3s\u0142 139,2 mld z\u0142<\/a>, a wraz z przedsi\u0119biorstwami finansowymi<\/a> by\u0142o to ok. 150 mld z\u0142. Jaka by\u0142a suma wszystkich wynagrodze\u0144 netto? Przeci\u0119tne wynagrodzenie miesi\u0119czne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potr\u0105cone od ubezpieczonych sk\u0142adki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2018 r. wynios\u0142o 4003,88 z\u0142<\/a>. Oznacza to, \u017ce „na r\u0119k\u0119” by\u0142o to ok. 3280 z\u0142. Zatrudnionych na podstawie stosunku pracy by\u0142o ok. 11,8 mln<\/a>, a samozatrudnionych ok. 1,2 mln (dane za 2017 r.<\/a>). Daje to rocznie ok. 511,7 mld z\u0142 (przyjmuj\u0105c, \u017ce przeci\u0119tny zarobek samozatrudnionego netto jest taki jak zatrudnionego na umowie o prac\u0119). Do tego nale\u017cy doda\u0107 jeszcze zarobki os\u00f3b zatrudnionych na umowach cywilnoprawnych (te\u017c ok. 1,2 mln – co przy za\u0142o\u017ceniu \u015brednich zarobk\u00f3w netto takich jak dla zatrudnionych na umowie o prac\u0119 daje rocznie ok. 47,2 mld z\u0142) – \u0142\u0105cznie daje to sum\u0119 ok. 560 mld z\u0142. Czyli ok. 3,7 razy wi\u0119cej ni\u017c zyski netto przedsi\u0119biorstw.
\nJe\u015bli chodzi o przychody sektora publicznego z podatk\u00f3w i innych danin publicznych (wypracowywanych wszak w dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej), to wg Mapy Wydatk\u00f3w Pa\u0144stwa w 2018 r.<\/a> wynosi\u0142y one ok. 820 mld z\u0142, czyli ok. 5 i p\u00f3\u0142 raza wi\u0119cej ni\u017c zyski netto przedsi\u0119biorstw.
\nOznacza to, \u017ce na ka\u017cd\u0105 z\u0142ot\u00f3wk\u0119 zysku przedsi\u0119biorc\u00f3w przypada\u0142o ok. 3 z\u0142 70 gr wynagrodze\u0144 netto oraz ok. 5 z\u0142 40 gr dochodu pa\u0144stwa i samorz\u0105d\u00f3w z podatk\u00f3w.
\nAle mo\u017ce przedsi\u0119biorstwa zagraniczne transferowa\u0142y z Polski wi\u0119cej ni\u017c oficjalny zysk? Z danych Piketty’ego wynika, \u017ce w omawianym przez niego okresie by\u0142o to rocznie ok. 100 mld z\u0142, za\u015b wyniki finansowe netto przedsi\u0119biorstw z kapita\u0142em zagranicznym w 2018 r. wg GUS to tylko 58 mld z\u0142<\/a>. Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce wyp\u0142ywa\u0142o co\u015b wi\u0119cej (np. sumy ukryte w kosztach, p\u0142acone powi\u0105zanym podmiotom zagranicznym) i przyjmijmy wsp\u00f3\u0142czynnik 0,58. Przy takim za\u0142o\u017ceniu nadal jednak okazuje si\u0119, \u017ce na ka\u017cdy „wyprowadzony” z Polski milion z\u0142otych przypada\u0142o \u015brednio 2,16 mln z\u0142 wynagrodze\u0144 netto wyp\u0142aconych pracownikom w Polsce oraz 3,13 mln z\u0142 podatk\u00f3w, sk\u0142adek i innych danin zap\u0142aconych polskiemu pa\u0144stwu i samorz\u0105dom (przeznaczanych nast\u0119pnie m. in. na emerytury, edukacj\u0119, infrastruktur\u0119 czy ochron\u0119 zdrowia). Plus – trudna ju\u017c do oszacowania – jaka\u015b suma zap\u0142acona polskim kontrahentom i podwykonawcom. Razem co najmniej 25% PKB.
\nTyle Polska i Polacy zyskuj\u0105 (pomijam tu marnotrawienie \u015brodk\u00f3w przez pa\u0144stwo oraz moralno\u015b\u0107 opodatkowania) dzi\u0119ki zagranicznym inwestycjom. G\u0142\u00f3wnie z „bogatych kraj\u00f3w UE”.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1769"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1769"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1769\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1770,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1769\/revisions\/1770"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1769"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1769"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1769"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}