Zgodnie z marksizmem, w społeczeństwie kapitalistycznym występuje konflikt klasowy. Występuje on między tymi, którzy mają kapitał, a tymi, którzy go nie mają i są z tego powodu skazani na sprzedawanie swojej siły roboczej. Ci pierwsi, będąc w dużo lepszej pozycji ekonomicznej, przywłaszczają sobie owoce pracy tych drugich. Jest to wyzysk, i dlatego słusznym jest dążenie do ich wywłaszczenia i przejęcia kontroli nad środkami produkcji przez państwo reprezentujące interesy proletariatu. A przynajmniej do przymusowej redystrybucji przywłaszczanego przez kapitalistów bogactwa w celu poprawienia warunków bytu ludzi pracy. Takie jest uzasadnienie, jakie marksizm dostarcza dla rewolucji stosunków własnościowych: chodzi o likwidację wyzysku polegającego na przywłaszczaniu sobie owoców cudzej pracy.
Jednak dzisiaj, w świecie, w którym nie ma już prostego podziału na wyłącznie zamożną burżuazję i wyłącznie biednych robotników, w którym maleje rola pracy fizycznej, w którym coraz liczniejsza grupa pracowników najemnych zarabia stosunkowo dobrze i współtworzy klasę średnią, a z drugiej strony istnieje wielka liczba ludzi zatrudnianych i utrzymywanych przez państwo, coraz wyraźniej widać, że jest to tylko ideologia, która akurat dobrze pasowała sto pięćdziesiąt czy sto lat temu. Dzisiejsi socjaliści nie kryją już tego, że tak naprawdę chodzi nie o to, by pracownik nie był wyzyskiwany przez kapitalistę, ale po prostu o to, by wszyscy mieli bardziej równo. Zabrać należy nie tylko kapitalistom, ale każdemu, kto więcej zarabia. Oficjalnym wrogiem są wprawdzie nadal korporacje i miliarderzy, ale można łatwo policzyć, że jeśli majątek wszystkich miliarderów świata (8 bilionów dolarów) stałby się własnością całej ludzkości, to na każdego mieszkańca Ziemi wypadłoby niewiele ponad tysiąc dolarów kapitału, a dywidenda z tego wynosiłaby kilkadziesiąt dolarów rocznie. I socjaliści, nawet jeśli nie robią takich wyliczeń, dobrze wiedzą, że jeśli beneficjenci redystrybucji mają realnie zyskać, to nie wystarczy zabrać miliarderom, a nawet wszystkim kapitalistom. Trzeba zabrać, a raczej regularnie zabierać, zamożniejszym pracownikom.
To, że chodzi po prostu o zabieranie tym, którzy mają więcej, a nie o żaden brak wyzysku, w zupełnie otwarty sposób wyraził ostatnio publicysta „Krytyki Politycznej” Kamil Fejfer, domagając się, by zarobki Roberta Lewandowskiego dodatkowo opodatkować – tak, by podzielił się nimi z nauczycielami, pielęgniarkami, policjantami czy pracownikami opieki społecznej. Bo jego zdaniem w tym przypadku nie ma „proporcjonalności wkładu do nagrody”, skoro Lewandowski nie pracuje tysiące razy ciężej i dłużej od nauczycieli i pielęgniarek. Bardzo wysokie dochody najlepszego polskiego piłkarza muszą się więc brać z „systemu”, który „zrywa relację wkładu i efektów”.
Tego, że ten „system” – względna swoboda dysponowania swoimi pieniędzmi przez ludzi, którzy chcą oglądać piłkarskie show i jego uczestników oraz kupować reklamowane przez nich produkty – wcale nie zrywa relacji wkładu i efektów, pan Fejfer oczywiście nie dostrzegł. Nie dostrzegł tego, że umiejętności piłkarzy klasy Lewandowskiego są bardzo rzadkie, że w związku z tym chcą ich oglądać miliony ludzi, i że dostarczenie im piłkarskiej rozrywki wymaga zatrudnienia dużo mniejszej liczby tych piłkarzy, niż dostarczenie tym milionom opieki pielęgniarskiej i usług nauczycieli. Co w konsekwencji przesądza o tym, że wkład pracy Lewandowskiego, wyceniany pośrednio przez te miliony ludzi, jest tysiące razy większy niż wkład pracy pojedynczej pielęgniarki czy nauczyciela, choć tak naprawdę na edukację i zdrowie wydaje się znacznie więcej pieniędzy niż na piłkę nożną (rynek profesjonalnej piłki nożnej w całej Europie w 2019 r. był wart ok. 28,9 mld euro, czyli w przeliczeniu po obecnym kursie ok. 130 miliardów złotych, a w tym samym roku publiczne wydatki na zdrowie i edukację w samej Polsce wynosiły ponad 180 miliardów złotych – nie licząc prywatnych). W tekście pana Fejfera można przeczytać, że dysproporcje w zarobkach Lewandowskiego i nauczyciela opierają się „o (…) nie do końca wiadomo, co”. Ta niewiedza jednak nie przeszkodziła mu stwierdzić, że są one „absurdalne”.
Być może za chwilę przyjdzie ktoś, kto twierdzenie, że należy zabrać takim jak Lewandowski i dać „pielęgniarkom i nauczycielom” poprze bardziej spójną i rozbudowaną argumentacją ideologiczną. Tutaj marksizm coraz wyraźniej zastępowany jest nowymi postmarksistowskimi ideologiami, w których rozmaite czynniki wiązane z tym, że ktoś posiada lub zarabia więcej nazywane są przywilejem, a różne kategorie „uprzywilejowanych” są definiowane jako faktyczni wrogowie klasowi, którzy powinni płacić jakąś rekompensatę nieuprzywilejowanym czy też wykluczonym. W zależności od miejsca i czasu mogą to być na przykład osoby o białym kolorze skóry, mężczyźni, osoby wywodzące się z zamożniejszych rodzin lub lepiej wykształcone. W związku z epidemią zaczyna pojawiać się też coraz wyraźniejsze przeciwstawianie pracowników fizycznych umysłowym, którzy mogą w obecnej sytuacji, przynajmniej teoretycznie, pracować zdalnie. Niedawno czytałem wypowiedź jednego z działaczy polskiej radykalnej lewicy, Xaviera Wolińskiego, któremu na określenie tych ostatnich wyrwał się zwrot „państwo z biura” i który podkreślał rolę „roboli” w podtrzymywaniu gospodarki w czasie obecnego kryzysu, sugerując równocześnie wsparcie finansowe dla nich po to, by mogli siedzieć w domu i nie narażać się na zakażenie. A potem w dyskusji z tymi, którzy zarzucali mu tworzenie podziałów w łonie proletariatu podkreślił, że „próba uświadomienia komuś jego przywileju jest procesem bolesnym”, że w „państwach robotniczych” inteligencja pracująca często stawała po stronie biurokracji w sporze o kontrolę nad środkami produkcji i że wprawdzie sojusz między inteligencją a robotnikami jest możliwy, ale pod warunkiem, że ta pierwsza (utożsamiana z „akademikami” – autor zdaje się nie dostrzegać wielomilionowej już rzeszy zwykłych pracowników biurowych i specjalistów pracujących często na szeregowych stanowiskach) będzie „pełnić rolę służebną”.
Linie podziałów klasowych wytyczane są na nowo. I dobrze, by każdy zastanowił się, po której ich stronie może się znaleźć, nawet, jeśli jest zwykłym pracownikiem najemnym.

Zgodnie z marksizmem, w spo\u0142ecze\u0144stwie kapitalistycznym wyst\u0119puje konflikt klasowy. Wyst\u0119puje on mi\u0119dzy tymi, kt\u00f3rzy maj\u0105 kapita\u0142, a tymi, kt\u00f3rzy go nie maj\u0105 i s\u0105 z tego powodu skazani na sprzedawanie swojej si\u0142y roboczej. Ci pierwsi, b\u0119d\u0105c w du\u017co lepszej pozycji ekonomicznej, przyw\u0142aszczaj\u0105 sobie owoce pracy tych drugich. Jest to wyzysk, i dlatego s\u0142usznym jest d\u0105\u017cenie do ich wyw\u0142aszczenia i przej\u0119cia kontroli nad \u015brodkami produkcji przez pa\u0144stwo reprezentuj\u0105ce interesy proletariatu. A przynajmniej do przymusowej redystrybucji przyw\u0142aszczanego przez kapitalist\u00f3w bogactwa w celu poprawienia warunk\u00f3w bytu ludzi pracy. Takie jest uzasadnienie, jakie marksizm dostarcza dla rewolucji stosunk\u00f3w w\u0142asno\u015bciowych: chodzi o likwidacj\u0119 wyzysku polegaj\u0105cego na przyw\u0142aszczaniu sobie owoc\u00f3w cudzej pracy.
\nJednak dzisiaj, w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym nie ma ju\u017c prostego podzia\u0142u na wy\u0142\u0105cznie zamo\u017cn\u0105 bur\u017cuazj\u0119 i wy\u0142\u0105cznie biednych robotnik\u00f3w, w kt\u00f3rym maleje rola pracy fizycznej, w kt\u00f3rym coraz liczniejsza grupa pracownik\u00f3w najemnych zarabia stosunkowo dobrze i wsp\u00f3\u0142tworzy klas\u0119 \u015bredni\u0105, a z drugiej strony istnieje wielka liczba ludzi zatrudnianych i utrzymywanych przez pa\u0144stwo, coraz wyra\u017aniej wida\u0107, \u017ce jest to tylko ideologia, kt\u00f3ra akurat dobrze pasowa\u0142a sto pi\u0119\u0107dziesi\u0105t czy sto lat temu. Dzisiejsi socjali\u015bci nie kryj\u0105 ju\u017c tego, \u017ce tak naprawd\u0119 chodzi nie o to, by pracownik nie by\u0142 wyzyskiwany przez kapitalist\u0119, ale po prostu o to, by wszyscy mieli bardziej r\u00f3wno<\/strong>. Zabra\u0107 nale\u017cy nie tylko kapitalistom, ale ka\u017cdemu, kto wi\u0119cej zarabia. Oficjalnym wrogiem s\u0105 wprawdzie nadal korporacje i miliarderzy, ale mo\u017cna \u0142atwo policzy\u0107, \u017ce je\u015bli maj\u0105tek wszystkich miliarder\u00f3w \u015bwiata (8 bilion\u00f3w dolar\u00f3w) sta\u0142by si\u0119 w\u0142asno\u015bci\u0105 ca\u0142ej ludzko\u015bci, to na ka\u017cdego mieszka\u0144ca Ziemi wypad\u0142oby niewiele ponad tysi\u0105c dolar\u00f3w kapita\u0142u, a dywidenda z tego wynosi\u0142aby kilkadziesi\u0105t dolar\u00f3w rocznie. I socjali\u015bci, nawet je\u015bli nie robi\u0105 takich wylicze\u0144, dobrze wiedz\u0105, \u017ce je\u015bli beneficjenci redystrybucji maj\u0105 realnie zyska\u0107, to nie wystarczy zabra\u0107 miliarderom, a nawet wszystkim kapitalistom. Trzeba zabra\u0107, a raczej regularnie zabiera\u0107, zamo\u017cniejszym pracownikom.
\nTo, \u017ce chodzi po prostu o zabieranie tym, kt\u00f3rzy maj\u0105 wi\u0119cej, a nie o \u017caden brak wyzysku, w zupe\u0142nie otwarty spos\u00f3b wyrazi\u0142 ostatnio publicysta „Krytyki Politycznej” Kamil Fejfer, domagaj\u0105c si\u0119, by zarobki Roberta Lewandowskiego dodatkowo opodatkowa\u0107<\/a> – tak, by podzieli\u0142 si\u0119 nimi z nauczycielami, piel\u0119gniarkami, policjantami czy pracownikami opieki spo\u0142ecznej. Bo jego zdaniem w tym przypadku nie ma „proporcjonalno\u015bci wk\u0142adu do nagrody”<\/em>, skoro Lewandowski nie pracuje tysi\u0105ce razy ci\u0119\u017cej i d\u0142u\u017cej od nauczycieli i piel\u0119gniarek. Bardzo wysokie dochody najlepszego polskiego pi\u0142karza musz\u0105 si\u0119 wi\u0119c bra\u0107 z „systemu”<\/em>, kt\u00f3ry „zrywa relacj\u0119 wk\u0142adu i efekt\u00f3w”<\/em>.
\nTego, \u017ce ten „system”<\/em> – wzgl\u0119dna swoboda dysponowania swoimi pieni\u0119dzmi przez ludzi, kt\u00f3rzy chc\u0105 ogl\u0105da\u0107 pi\u0142karskie show i jego uczestnik\u00f3w oraz kupowa\u0107 reklamowane przez nich produkty – wcale nie zrywa relacji wk\u0142adu i efekt\u00f3w, pan Fejfer oczywi\u015bcie nie dostrzeg\u0142. Nie dostrzeg\u0142 tego, \u017ce umiej\u0119tno\u015bci pi\u0142karzy klasy Lewandowskiego s\u0105 bardzo rzadkie, \u017ce w zwi\u0105zku z tym chc\u0105 ich ogl\u0105da\u0107 miliony ludzi, i \u017ce dostarczenie im pi\u0142karskiej rozrywki wymaga zatrudnienia du\u017co mniejszej liczby tych pi\u0142karzy, ni\u017c dostarczenie tym milionom opieki piel\u0119gniarskiej i us\u0142ug nauczycieli. Co w konsekwencji przes\u0105dza o tym, \u017ce wk\u0142ad pracy Lewandowskiego, wyceniany po\u015brednio przez te miliony ludzi, jest tysi\u0105ce razy wi\u0119kszy ni\u017c wk\u0142ad pracy pojedynczej piel\u0119gniarki czy nauczyciela, cho\u0107 tak naprawd\u0119 na edukacj\u0119 i zdrowie wydaje si\u0119 znacznie wi\u0119cej pieni\u0119dzy ni\u017c na pi\u0142k\u0119 no\u017cn\u0105 (rynek profesjonalnej pi\u0142ki no\u017cnej w ca\u0142ej Europie w 2019 r. by\u0142 wart ok. 28,9 mld euro, czyli w przeliczeniu po obecnym kursie ok. 130 miliard\u00f3w z\u0142otych, a w tym samym roku publiczne wydatki na zdrowie i edukacj\u0119 w samej Polsce wynosi\u0142y ponad 180 miliard\u00f3w z\u0142otych – nie licz\u0105c prywatnych). W tek\u015bcie pana Fejfera mo\u017cna przeczyta\u0107, \u017ce dysproporcje w zarobkach Lewandowskiego i nauczyciela opieraj\u0105 si\u0119 „o (…) nie do ko\u0144ca wiadomo, co”<\/em>. Ta niewiedza jednak nie przeszkodzi\u0142a mu stwierdzi\u0107, \u017ce s\u0105 one „absurdalne”<\/em>.
\nBy\u0107 mo\u017ce za chwil\u0119 przyjdzie kto\u015b, kto twierdzenie, \u017ce nale\u017cy zabra\u0107 takim jak Lewandowski i da\u0107 „piel\u0119gniarkom i nauczycielom” poprze bardziej sp\u00f3jn\u0105 i rozbudowan\u0105 argumentacj\u0105 ideologiczn\u0105. Tutaj marksizm coraz wyra\u017aniej zast\u0119powany jest nowymi postmarksistowskimi ideologiami, w kt\u00f3rych rozmaite czynniki wi\u0105zane z tym, \u017ce kto\u015b posiada lub zarabia wi\u0119cej nazywane s\u0105 przywilejem, a r\u00f3\u017cne kategorie „uprzywilejowanych” s\u0105 definiowane jako faktyczni wrogowie klasowi, kt\u00f3rzy powinni p\u0142aci\u0107 jak\u0105\u015b rekompensat\u0119 nieuprzywilejowanym czy te\u017c wykluczonym. W zale\u017cno\u015bci od miejsca i czasu mog\u0105 to by\u0107 na przyk\u0142ad osoby o bia\u0142ym kolorze sk\u00f3ry, m\u0119\u017cczy\u017ani, osoby wywodz\u0105ce si\u0119 z zamo\u017cniejszych rodzin lub lepiej wykszta\u0142cone. W zwi\u0105zku z epidemi\u0105 zaczyna pojawia\u0107 si\u0119 te\u017c coraz wyra\u017aniejsze przeciwstawianie pracownik\u00f3w fizycznych umys\u0142owym, kt\u00f3rzy mog\u0105 w obecnej sytuacji, przynajmniej teoretycznie, pracowa\u0107 zdalnie. Niedawno czyta\u0142em wypowied\u017a<\/a> jednego z dzia\u0142aczy polskiej radykalnej lewicy, Xaviera Woli\u0144skiego, kt\u00f3remu na okre\u015blenie tych ostatnich wyrwa\u0142 si\u0119 zwrot „pa\u0144stwo z biura”<\/em> i kt\u00f3ry podkre\u015bla\u0142 rol\u0119 „roboli”<\/em> w podtrzymywaniu gospodarki w czasie obecnego kryzysu, sugeruj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie wsparcie finansowe dla nich po to, by mogli siedzie\u0107 w domu i nie nara\u017ca\u0107 si\u0119 na zaka\u017cenie. A potem w dyskusji z tymi, kt\u00f3rzy zarzucali mu tworzenie podzia\u0142\u00f3w w \u0142onie proletariatu podkre\u015bli\u0142<\/a>, \u017ce „pr\u00f3ba u\u015bwiadomienia komu\u015b jego przywileju jest procesem bolesnym”<\/em>, \u017ce w „pa\u0144stwach robotniczych” inteligencja pracuj\u0105ca cz\u0119sto stawa\u0142a po stronie biurokracji w sporze o kontrol\u0119 nad \u015brodkami produkcji i \u017ce wprawdzie sojusz mi\u0119dzy inteligencj\u0105 a robotnikami jest mo\u017cliwy, ale pod warunkiem, \u017ce ta pierwsza (uto\u017csamiana z „akademikami” – autor zdaje si\u0119 nie dostrzega\u0107 wielomilionowej ju\u017c rzeszy zwyk\u0142ych pracownik\u00f3w biurowych i specjalist\u00f3w pracuj\u0105cych cz\u0119sto na szeregowych stanowiskach) b\u0119dzie „pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 s\u0142u\u017cebn\u0105”<\/em>.
\nLinie podzia\u0142\u00f3w klasowych wytyczane s\u0105 na nowo. I dobrze, by ka\u017cdy zastanowi\u0142 si\u0119, po kt\u00f3rej ich stronie mo\u017ce si\u0119 znale\u017a\u0107, nawet, je\u015bli jest zwyk\u0142ym pracownikiem najemnym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1832"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1832"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1832\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1833,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1832\/revisions\/1833"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1832"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1832"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1832"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}