Łukasz Dąbrowiecki – którego znam jako jednego z subskrybentów wydawanego przeze mnie w latach 90. XX w. biuletynu „Gazeta An Arché” – opisał ciekawą inicjatywę na niemieckim rynku mieszkaniowym, polegającą na tym, że grupy ludzi zainteresowanych kupnem lub budową domów czy mieszkań przystępują jako stowarzyszenia do holdingu o nazwie Mietshäuser Syndikat (Syndykat Domów Czynszowych), a ten pomaga w opracowaniu planów finansowych oraz uzyskaniu kredytów (które żyruje). W zamian staje się współwłaścicielem inwestycji, choć o większości rzeczy z nią związanych (w tym o wysokości czynszu) decydują same stowarzyszenia mieszkańców. Nie mogą jednak sprzedać nieruchomości bez zgody całego holdingu, czyli wszystkich pozostałych jego członków – praktycznie gwarantuje to, że tak zbudowana czy kupiona nieruchomość nie pojawi się już na rynku wtórnym i nie zostanie wykupiona przez kogoś, kto dla zysku narzuciłby wyższe czynsze.
Jak pisze Dąbrowiecki, czynsze w mieszkaniach należących do Syndykatu są wyraźnie (nawet 2-3 razy) niższe od średnich rynkowych – nie jest to bowiem inicjatywa nastawiona na zysk. Czynsze idą jedynie na spłatę kredytów, bieżące zarządzanie oraz tzw. fundusz solidarnościowy Syndykatu, składki na który mogą być częściowo umorzone w przypadku, gdyby czynsz przekroczył 80% stawki rynkowej.
Coś w rodzaju spółdzielni mieszkaniowej – ale nieruchomości nie można sprzedać (trochę jak w ordynacjach rodowych 🙂 ). Coś w rodzaju polskiego TBS – ale bez potrzeby korzystania z pomocy państwa regulującego czynsze i udzielającego kredytów.
Inicjatywa realizująca idee tradycyjnego lewicowego anarchizmu czy kooperatyzmu, który z jednej strony dążył do zastąpienia przedsięwzięć nastawionych na zysk przedsięwzięciami non-profit, z drugiej promował działania oddolne, dobrowolne i niezależne od państwa.
Co ciekawe, dla samego autora jest to przykład „deprywatyzacji”, „zerwania z dyktaturą rynku” i „odrynkowienia”. Jednak tak naprawdę nieruchomości Syndykatu są własnością prywatną tak samo, jak nieruchomości należące do spółek nastawionych na zysk. Syndykat działa też jak najbardziej na rynku – mieszkania lub materiały i usługi niezbędne do ich wybudowania są kupowane – choć nie chce swoich nieruchomości sprzedawać. Jest to więc przykład raczej tego, że własność prywatna i rynek nie musi koniecznie wiązać się z dążeniem do maksymalizacji zysku rozumianego w tradycyjny sposób (bo wszak mieszkanie za niższą cenę to dla mieszkającego też zysk).
Fajnie, gdyby lewica w Polsce też zaczęła coś takiego promować, zamiast koncentrowania się na postulatach budowy mieszkań przez państwo.

\u0141ukasz D\u0105browiecki – kt\u00f3rego znam jako jednego z subskrybent\u00f3w wydawanego przeze mnie w latach 90. XX w. biuletynu „Gazeta An Arch\u00e9”<\/a> – opisa\u0142<\/a> ciekaw\u0105 inicjatyw\u0119 na niemieckim rynku mieszkaniowym, polegaj\u0105c\u0105 na tym, \u017ce grupy ludzi zainteresowanych kupnem lub budow\u0105 dom\u00f3w czy mieszka\u0144 przyst\u0119puj\u0105 jako stowarzyszenia do holdingu o nazwie Mietsh\u00e4user Syndikat (Syndykat Dom\u00f3w Czynszowych), a ten pomaga w opracowaniu plan\u00f3w finansowych oraz uzyskaniu kredyt\u00f3w (kt\u00f3re \u017cyruje). W zamian staje si\u0119 wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem inwestycji, cho\u0107 o wi\u0119kszo\u015bci rzeczy z ni\u0105 zwi\u0105zanych (w tym o wysoko\u015bci czynszu) decyduj\u0105 same stowarzyszenia mieszka\u0144c\u00f3w. Nie mog\u0105 jednak sprzeda\u0107 nieruchomo\u015bci bez zgody ca\u0142ego holdingu, czyli wszystkich pozosta\u0142ych jego cz\u0142onk\u00f3w – praktycznie gwarantuje to, \u017ce tak zbudowana czy kupiona nieruchomo\u015b\u0107 nie pojawi si\u0119 ju\u017c na rynku wt\u00f3rnym i nie zostanie wykupiona przez kogo\u015b, kto dla zysku narzuci\u0142by wy\u017csze czynsze.
\nJak pisze D\u0105browiecki, czynsze w mieszkaniach nale\u017c\u0105cych do Syndykatu s\u0105 wyra\u017anie (nawet 2-3 razy) ni\u017csze od \u015brednich rynkowych – nie jest to bowiem inicjatywa nastawiona na zysk. Czynsze id\u0105 jedynie na sp\u0142at\u0119 kredyt\u00f3w, bie\u017c\u0105ce zarz\u0105dzanie oraz tzw. fundusz solidarno\u015bciowy Syndykatu, sk\u0142adki na kt\u00f3ry mog\u0105 by\u0107 cz\u0119\u015bciowo umorzone w przypadku, gdyby czynsz przekroczy\u0142 80% stawki rynkowej.
\nCo\u015b w rodzaju sp\u00f3\u0142dzielni mieszkaniowej – ale nieruchomo\u015bci nie mo\u017cna sprzeda\u0107 (troch\u0119 jak w ordynacjach rodowych \ud83d\ude42 ). Co\u015b w rodzaju polskiego TBS – ale bez potrzeby korzystania z pomocy pa\u0144stwa reguluj\u0105cego czynsze i udzielaj\u0105cego kredyt\u00f3w.
\nInicjatywa realizuj\u0105ca idee tradycyjnego lewicowego anarchizmu czy kooperatyzmu, kt\u00f3ry z jednej strony d\u0105\u017cy\u0142 do zast\u0105pienia przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 nastawionych na zysk przedsi\u0119wzi\u0119ciami non-profit, z drugiej promowa\u0142 dzia\u0142ania oddolne, dobrowolne i niezale\u017cne od pa\u0144stwa.
\nCo ciekawe, dla samego autora jest to przyk\u0142ad „deprywatyzacji”<\/em>, „zerwania z dyktatur\u0105 rynku”<\/em> i „odrynkowienia”<\/em>. Jednak tak naprawd\u0119 nieruchomo\u015bci Syndykatu s\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105 tak samo, jak nieruchomo\u015bci nale\u017c\u0105ce do sp\u00f3\u0142ek nastawionych na zysk. Syndykat dzia\u0142a te\u017c jak najbardziej na rynku – mieszkania lub materia\u0142y i us\u0142ugi niezb\u0119dne do ich wybudowania s\u0105 kupowane – cho\u0107 nie chce swoich nieruchomo\u015bci sprzedawa\u0107. Jest to wi\u0119c przyk\u0142ad raczej tego, \u017ce w\u0142asno\u015b\u0107 prywatna i rynek nie musi koniecznie wi\u0105za\u0107 si\u0119 z d\u0105\u017ceniem do maksymalizacji zysku rozumianego w tradycyjny spos\u00f3b (bo wszak mieszkanie za ni\u017csz\u0105 cen\u0119 to dla mieszkaj\u0105cego te\u017c zysk).
\nFajnie, gdyby lewica w Polsce te\u017c zacz\u0119\u0142a co\u015b takiego promowa\u0107, zamiast koncentrowania si\u0119 na postulatach budowy mieszka\u0144 przez pa\u0144stwo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1954"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1954"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1955,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1954\/revisions\/1955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}