„Finał zaciętej bitwy o wolność internetu w Polsce?” – pyta Onet.pl, komentując wpis na blogu posła Janusza Piechocińskiego, triumfalnie zapewniającego w oparciu o otrzymaną opinię Biura Analiz Sejmowych, że „nie będzie blokowania stron”. Opinia dotyczy wprawdzie nie pomysłu wprowadzenia Rejestru Stron i Usług Niedozwolonych, ale projektu ustawy o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, tym niemniej stwierdza, że zawarty w tym projekcie zapis o blokowaniu dostępu do określonych treści internetowych (w tym „treści zakazanych dla dzieci lub młodzieży”) jest sprzeczny z art. 54 ust. 1 Konstytucji RP oraz z zasadą określoności przepisów prawa wyprowadzaną z art. 2 Konstytucji RP. Na tej podstawie pojawiły się głosy (Lipszyc.pl, OSNews.pl), że zakwestionowano konstytucyjność cenzury Internetu jako takiej.
Tymczasem po bliższym wczytaniu się w opinię sporządzoną dla p. Piechocińskiego można niestety wysnuć wniosek wręcz przeciwny. Opinia ta jest zasadniczo niekorzystna dla środowisk podnoszących sprzeczność z Konstytucją proponowanych zapisów o Rejestrze Stron i Usług Niedozwolonych i moim zdaniem może zostać przytoczona jako argument przez tych, którzy będą chcieli te zapisy forsować (przypomnę, że premier wcale się z tego pomysłu nie wycofał, jedynie zapowiedział odroczenie decyzji o jego realizacji). Dlaczego?

„Fina\u0142 zaci\u0119tej bitwy o wolno\u015b\u0107 internetu w Polsce?”<\/a> – pyta Onet.pl, komentuj\u0105c wpis na blogu pos\u0142a Janusza Piechoci\u0144skiego<\/a>, triumfalnie zapewniaj\u0105cego w oparciu o otrzyman\u0105 opini\u0119 Biura Analiz Sejmowych<\/a>, \u017ce „nie b\u0119dzie blokowania stron”. Opinia dotyczy wprawdzie nie pomys\u0142u wprowadzenia Rejestru Stron i Us\u0142ug Niedozwolonych<\/a>, ale projektu ustawy o wspieraniu rozwoju us\u0142ug i sieci telekomunikacyjnych<\/a>, tym niemniej stwierdza, \u017ce zawarty w tym projekcie zapis o blokowaniu dost\u0119pu do okre\u015blonych tre\u015bci internetowych (w tym „tre\u015bci zakazanych dla dzieci lub m\u0142odzie\u017cy”<\/em>) jest sprzeczny z art. 54 ust. 1 Konstytucji RP oraz z zasad\u0105 okre\u015blono\u015bci przepis\u00f3w prawa wyprowadzan\u0105 z art. 2 Konstytucji RP. Na tej podstawie pojawi\u0142y si\u0119 g\u0142osy (Lipszyc.pl<\/a>, OSNews.pl<\/a>), \u017ce zakwestionowano konstytucyjno\u015b\u0107 cenzury Internetu jako takiej.
\nTymczasem po bli\u017cszym wczytaniu si\u0119 w opini\u0119 sporz\u0105dzon\u0105 dla p. Piechoci\u0144skiego mo\u017cna niestety wysnu\u0107 wniosek wr\u0119cz przeciwny. Opinia ta jest zasadniczo niekorzystna dla \u015brodowisk podnosz\u0105cych sprzeczno\u015b\u0107 z Konstytucj\u0105 proponowanych zapis\u00f3w o Rejestrze Stron i Us\u0142ug Niedozwolonych<\/strong> i moim zdaniem mo\u017ce zosta\u0107 przytoczona jako argument przez tych, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 chcieli te zapisy forsowa\u0107 (przypomn\u0119, \u017ce premier wcale si\u0119 z tego pomys\u0142u nie wycofa\u0142, jedynie zapowiedzia\u0142 odroczenie decyzji o jego realizacji). Dlaczego?
\nPo pierwsze, zawarty jest w niej pogl\u0105d, \u017ce blokowanie dost\u0119pu do „tre\u015bci zakazanych” nie jest cenzur\u0105 prewencyjn\u0105 (zakazan\u0105 w art. 54 ust. 2 Konstytucji), gdy\u017c „blokowanie dost\u0119pu odnosi si\u0119 do informacji, kt\u00f3re zosta\u0142y ju\u017c opublikowane, a nie do takich, kt\u00f3re na opublikowanie oczekuj\u0105”<\/em>. To stwierdzenie, ignoruj\u0105ce zupe\u0142nie fakt, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 metod blokowania dost\u0119pu do informacji w Internecie musi skutkowa\u0107 zablokowaniem dost\u0119pu r\u00f3wnie\u017c i do informacji, kt\u00f3ra ma dopiero zosta\u0107 opublikowana (wyj\u0105tkiem mo\u017ce by\u0107 jedynie np. blokowanie po s\u0142owach kluczowych), mo\u017ce zosta\u0107 u\u017cyte na podparcie lansowanej przez rz\u0105d tezy, \u017ce cenzur\u0105 prewencyjn\u0105 nie by\u0142by r\u00f3wnie\u017c RSiUN (aczkolwiek w przypadku Rejestru mowa jest p\u00f3ki co nie o blokowaniu dost\u0119pu do tre\u015bci, a o blokowaniu dost\u0119pu do „adres\u00f3w elektronicznych”<\/em> – tu trudno ju\u017c wymy\u015bli\u0107 metod\u0119 pozwalaj\u0105c\u0105 na blokowanie jedynie tego, co zosta\u0142o ju\u017c opublikowane, bez blokowania tego, co ma si\u0119 dopiero pojawi\u0107).
\nPo drugie, zarzuty dotycz\u0105ce sprzeczno\u015bci zapis\u00f3w ustawy o wspieraniu rozwoju us\u0142ug i sieci telekomunikacyjnych z art. 54 ust. 1 Konstytucji dotycz\u0105 trzech rzeczy – (a) blokowania dost\u0119pu do tre\u015bci „sprzecznych z publicznym charakterem zada\u0144 realizowanych przez jednostki samorz\u0105du terytorialnego”<\/em>, (b) uprawnie\u0144 Prezesa UKE do okre\u015blania tre\u015bci nakazu blokowania dost\u0119pu do stron oraz (c) ograniczenia blokowania dost\u0119pu do tre\u015bci „zakazanych dla dzieci lub m\u0142odzie\u017cy”<\/em> jedynie do sytuacji, gdy jednostka samorz\u0105du terytorialnego \u015bwiadczy\u0107 ma us\u0142ug\u0119 dost\u0119pu do Internetu bez pobierania op\u0142at lub w zamian za op\u0142at\u0119 ni\u017csz\u0105 ni\u017c cena rynkowa. Zarzut\u00f3w (a) i (b) nie mo\u017cna odnie\u015b\u0107 w \u017caden spos\u00f3b do projektu Rejestru Stron i Us\u0142ug Niedozwolonych – nie ma zawiera\u0107 on adres\u00f3w identyfikuj\u0105cych strony i us\u0142ugi zawieraj\u0105ce tre\u015bci sprzeczne z publicznym charakterem zada\u0144 realizowanych przez jednostki samorz\u0105du terytorialnego, a nakaz blokowania (wraz z okre\u015bleniem, co mo\u017ce by\u0107 blokowane) zawarty jest bezpo\u015brednio w projektowanej ustawie. W przypadku zarzutu (c) warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce wg Biura Analiz Sejmowych blokowanie dost\u0119pu do tre\u015bci „zakazanych dla dzieci lub m\u0142odzie\u017cy”<\/em> samo w sobie jest zgodne z Konstytucj\u0105:
\n„Jest powszechnie wiadome, \u017ce system World Wide Web obejmuje r\u00f3wnie\u017c witryny, kt\u00f3rych tre\u015b\u0107 takie szkody mo\u017ce przynosi\u0107, np. gloryfikuj\u0105ce przemoc, ustr\u00f3j nazistowski, itp. Nie ulega r\u00f3wnie\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce dzieci i m\u0142odzie\u017c nale\u017cy szczeg\u00f3lnie chroni\u0107 przed tego typu tre\u015bciami, aczkolwiek mo\u017cna si\u0119 zastanawia\u0107, czy wprowadzany nakaz blokowania dost\u0119pu b\u0119dzie efektywnie spe\u0142nia\u0142 to zadanie. Jednak\u017ce na gruncie prawnym wydaje si\u0119, \u017ce co do zasady wprowadzenie obowi\u0105zku blokowania dost\u0119pu stron mog\u0142oby zosta\u0107 uzasadnione w \u015bwietle przes\u0142anki moralno\u015bci publicznej zawartej w art. 31 ust. 3 konstytucji”<\/em>.
\nZarzut sprzeczno\u015bci z Konstytucj\u0105 zwi\u0105zany jest jedynie z ograniczeniem tego zakazu tylko do okre\u015blonych, szczeg\u00f3lnych sytuacji:
\n„Zgoda Prezesa UKE, kt\u00f3rej element zawiera opiniowana regulacja, odnosi si\u0119 bowiem jedynie do sytuacji, gdy jednostka samorz\u0105du terytorialnego \u015bwiadczy\u0107 ma us\u0142ug\u0119 dost\u0119pu do Internetu bez pobierania op\u0142at lub w zamian za op\u0142at\u0119 ni\u017csz\u0105 ni\u017c cena rynkowa. Oznacza to, \u017ce poza zainteresowaniem projektodawc\u00f3w pozostaje sfera \u015bwiadczenia tej us\u0142ugi przez jednostki samorz\u0105du terytorialnego na podstawie rozwi\u0105za\u0144 przewidzianych w projekcie, lecz w zamian za pobieranie op\u0142aty w wysoko\u015bci zwyk\u0142ej ceny rynkowej. W takiej sytuacji nie mo\u017ce zosta\u0107 na\u0142o\u017cony zakaz blokowania dost\u0119pu do stron internetowych zawieraj\u0105cych wymienione wy\u017cej tre\u015bci, gdy\u017c nie odnosi si\u0119 do niej nakaz wyra\u017cenia zgody przez Prezesa UKE, o kt\u00f3rym mowa w art. 7 projektu. Fakt ten sugeruje, \u017ce autorzy projektu nie bior\u0105 ca\u0142o\u015bciowo pod uwag\u0119 potrzeby ochrony dzieci i m\u0142odzie\u017cy przed zakazanymi dla nich tre\u015bciami zawartymi na stronach internetowych. W przeciwnym razie nakaz blokowania dost\u0119pu do takich stron musia\u0142by by\u0107 pe\u0142ny, tzn. odnosi\u0107 si\u0119 do wszystkich przypadk\u00f3w \u015bwiadczenia us\u0142ugi dost\u0119pu do Internetu na podstawie projektowanej ustawy. Brak takich regulacji nie pozwala uzna\u0107, \u017ce zamiarem projektodawc\u00f3w by\u0142o uzasadnienie blokowania stron zawieraj\u0105cych tre\u015bci zakazane dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy przes\u0142ank\u0105 ochrony moralno\u015bci publicznej z art. 31 ust. 3 konstytucji, a tym bardziej kt\u00f3r\u0105kolwiek z innych przes\u0142anek zawartych w tym przepisie. A wi\u0119c r\u00f3wnie\u017c w tej cz\u0119\u015bci opiniowany przepis nie spe\u0142nia wymog\u00f3w konstytucyjnych”<\/em>.
\nW przypadku Rejestru Stron i Us\u0142ug Niedozwolonych nakaz blokowania ma w\u0142a\u015bnie odnosi\u0107 si\u0119 do wszystkich przypadk\u00f3w \u015bwiadczenia us\u0142ugi dost\u0119pu do Internetu na podstawie projektowanej ustawy, mo\u017cna wi\u0119c wyci\u0105gn\u0105\u0107 wniosek, \u017ce r\u00f3wnie\u017c i zarzut (c) go nie dotyczy. Hazard i twarda pornografia<\/span> z pewno\u015bci\u0105 mog\u0105 by\u0107 uznane za tre\u015bci, przed kt\u00f3rymi dzieci i m\u0142odzie\u017c nale\u017cy „szczeg\u00f3lnie chroni\u0107”. Co wi\u0119cej, opinia Biura Analiz Sejmowych o\u015bmiela do poszerzenia Rejestru r\u00f3wnie\u017c i o inne tre\u015bci – „np. gloryfikuj\u0105ce przemoc, ustr\u00f3j nazistowski, itp.”<\/em> – g\u0142osz\u0105c, \u017ce blokowanie dost\u0119pu do nich samo w sobie jest jak najbardziej konstytucyjne<\/strong>.
\nPo trzecie, zarzut dotycz\u0105cy sprzeczno\u015bci zapis\u00f3w ustawy o wspieraniu rozwoju us\u0142ug i sieci telekomunikacyjnych z zasad\u0105 okre\u015blono\u015bci zapis\u00f3w prawa odnosi si\u0119 do faktu, \u017ce „opis tre\u015bci stron internetowych, do kt\u00f3rych dost\u0119p mia\u0142by by\u0107 blokowany, skonstruowany zosta\u0142 przy wykorzystaniu zwrot\u00f3w niedookre\u015blonych, o wyj\u0105tkowym stopniu niejasno\u015bci”<\/em>. W przypadku projektu RSiUN opis ten jest znacznie precyzyjniejszy, odnosz\u0105c si\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci do poj\u0119\u0107 z innych ustaw (np. „tre\u015bci pornograficzne z udzia\u0142em ma\u0142oletniego”<\/em>; „tre\u015bci pornograficzne zwi\u0105zane z prezentowaniem przemocy lub pos\u0142ugiwaniem si\u0119 zwierz\u0119ciem”<\/em>; „tre\u015bci pornograficzne zawieraj\u0105ce wytworzony lub przetworzony wizerunek ma\u0142oletniego uczestnicz\u0105cego w czynno\u015bci seksualnej”<\/em>; „tre\u015bci umo\u017cliwiaj\u0105ce urz\u0105dzanie gier hazardowych bez udzielonego zezwolenia lub uczestniczenie w tych grach, lub stanowi\u0105ce niedozwolon\u0105 reklam\u0119 lub promocj\u0119 albo informowanie o sponsorowaniu w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych”<\/em>). R\u00f3wnie\u017c i tu wi\u0119c sformu\u0142owany w opinii zarzut niekonstytucyjno\u015bci nie odnosi si\u0119 do zapis\u00f3w projektu ustawy przewiduj\u0105cego wprowadzenie Rejestru Stron i Us\u0142ug Niedozwolonych.
\nRz\u0105d uzyska\u0142 do r\u0119ki mocny atut w debacie na temat konstytucyjno\u015bci cenzury Internetu jako takiej. Fina\u0142 bitwy o wolno\u015b\u0107 Internetu w Polsce zosta\u0142 odtr\u0105biony zbyt wcze\u015bnie.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/217"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=217"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/217\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=217"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=217"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=217"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}