Zapisałem się w końcu do Ruchu Autonomii Śląska.
Dlaczego, skoro ani nie jestem etnicznym Ślązakiem (i o ile wiem nie mam żadnego etnicznego Ślązaka wśród przodków), ani nie mieszkam na Śląsku (jedynie w województwie śląskim, ale to nie to samo), ani nie urodziłem się na Śląsku?
Bo, po pierwsze, postulaty RAŚ nie ograniczają się do Śląska – stowarzyszenie to postuluje decentralizację Polski i autonomię wszystkich województw, które tej autonomii zechcą (trochę podobnie jak jest to w Hiszpanii), a ja ten postulat od dawna popieram. Ba, jestem nawet zwolennikiem dalej idącej decentralizacji, w której autonomię mogłyby mieć nawet gminy (same będące dobrowolnymi stowarzyszeniami mieszkańców), a jednostki wyższego rzędu, np. województwa, byłyby tworzone oddolnie przez jednostki niższego rzędu (np. właśnie gminy), a nie odgórnie przez rząd centralny. Ale na początek autonomia postulowana przez RAŚ – z województwami samodzielnie decydującymi (w sensie kształtowania prawa) np. o szkolnictwie, ochronie zdrowia, podatkach czy organach stojących na straży porządku publicznego – zupełnie wystarczy.
Po drugie, nie jestem Ślązakiem, ale jestem Polakiem. A Polacy mają dużą tradycję decentralizacji. Tak, jak pisałem kilka lat temu, „przez ponad 200 lat Polska wraz z Wielkim Księstwem Litewskim tworzyła (jedno z pierwszych w Europie) państwo federalne – Rzeczpospolitą – z jednym królem i sejmem, ale z dwoma rządami, armiami i strukturami sądowniczymi. Przy czym poszczególne ziemie miały autonomię znacznie większą niż obecnie, np. przez pewien okres o podatkach, zaciągu żołnierzy i organizowaniu pospolitego ruszenia decydowały w praktyce sejmiki ziemskie, specjalną autonomię w różnym stopniu miały także niektóre miasta (np. Gdańsk), Księstwo Kurlandii (lenno Rzeczypospolitej jako całości), Prusy Książęce (lenno Polski), biskupie Księstwo Warmińskie, Księstwo Inflanckie (wspólne województwo Rzeczypospolitej), powiat piltyński, a także Żydzi, zorganizowani we własne gminy (kahały), rządzące się własnymi prawami i wysyłające przedstawicieli na tzw. Sejm Czterech Ziem. Istniejące do 1790 r. Księstwo Siewierskie pod władzą kolejnych biskupów krakowskich było natomiast nie tylko faktycznie, ale i formalnie państwem niezależnym od Rzeczypospolitej, choć jego władcy zasiadali w jej senacie i byli na stanowisko biskupa krakowskiego zatwierdzani przez polskiego króla”. I nie widzę powodu, dla którego polskość miałaby się najpełniej objawiać w państwie unitarnym.
A po trzecie, wychowałem się na Śląsku – w Katowicach – i doskonale rozumiem, czemu wielu mieszkańców tego regionu sympatyzuje z ideą autonomii. Województwo śląskie miało autonomię przed II wojną światową, a odebrali mu ją najpierw hitlerowcy, a potem formalnie (choć niezgodnie z prawem), zdominowana przez komunistów Krajowa Rada Narodowa. Ponad 500 tysięcy mieszkańców Polski zadeklarowało w ostatnim spisie powszechnym śląską identyfikację narodowo-etniczną i znam osobiście wiele osób, którzy określają się jako Ślązacy, wcale niekoniecznie jako Polacy. Śląsk miał inną historię niż Polska i do dziś zachowały się kulturowe odrębności, na czele z językiem, którym posługuje się całkiem sporo mieszkańców tego regionu i który brzmi dla mnie swojsko. Ale oczywiście autonomia województwa śląskiego powinna być dla wszystkich, nie tylko etnicznych Ślązaków – i tak widzi to RAŚ.

Zapisa\u0142em si\u0119 w ko\u0144cu do Ruchu Autonomii \u015al\u0105ska.
\nDlaczego, skoro ani nie jestem etnicznym \u015al\u0105zakiem (i o ile wiem nie mam \u017cadnego etnicznego \u015al\u0105zaka w\u015br\u00f3d przodk\u00f3w), ani nie mieszkam na \u015al\u0105sku (jedynie w wojew\u00f3dztwie \u015bl\u0105skim, ale to nie to samo), ani nie urodzi\u0142em si\u0119 na \u015al\u0105sku?
\nBo, po pierwsze, postulaty RA\u015a nie ograniczaj\u0105 si\u0119 do \u015al\u0105ska – stowarzyszenie to postuluje decentralizacj\u0119 Polski i autonomi\u0119 wszystkich wojew\u00f3dztw, kt\u00f3re tej autonomii zechc\u0105 (troch\u0119 podobnie jak jest to w Hiszpanii), a ja ten postulat od dawna popieram<\/a>. Ba, jestem nawet zwolennikiem dalej id\u0105cej decentralizacji, w kt\u00f3rej autonomi\u0119 mog\u0142yby mie\u0107 nawet gminy (same b\u0119d\u0105ce dobrowolnymi stowarzyszeniami mieszka\u0144c\u00f3w), a jednostki wy\u017cszego rz\u0119du, np. wojew\u00f3dztwa, by\u0142yby tworzone oddolnie przez jednostki ni\u017cszego rz\u0119du (np. w\u0142a\u015bnie gminy), a nie odg\u00f3rnie przez rz\u0105d centralny. Ale na pocz\u0105tek autonomia postulowana przez RA\u015a – z wojew\u00f3dztwami samodzielnie decyduj\u0105cymi (w sensie kszta\u0142towania prawa) np. o szkolnictwie, ochronie zdrowia, podatkach czy organach stoj\u0105cych na stra\u017cy porz\u0105dku publicznego – zupe\u0142nie wystarczy.
\nPo drugie, nie jestem \u015al\u0105zakiem, ale jestem Polakiem. A Polacy maj\u0105 du\u017c\u0105 tradycj\u0119 decentralizacji. Tak, jak pisa\u0142em kilka lat temu<\/a>, „przez ponad 200 lat Polska wraz z Wielkim Ksi\u0119stwem Litewskim tworzy\u0142a (jedno z pierwszych w Europie) pa\u0144stwo federalne \u2013 Rzeczpospolit\u0105 \u2013 z jednym kr\u00f3lem i sejmem, ale z dwoma rz\u0105dami, armiami i strukturami s\u0105downiczymi. Przy czym poszczeg\u00f3lne ziemie mia\u0142y autonomi\u0119 znacznie wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c obecnie, np. przez pewien okres o podatkach, zaci\u0105gu \u017co\u0142nierzy i organizowaniu pospolitego ruszenia decydowa\u0142y w praktyce sejmiki ziemskie, specjaln\u0105 autonomi\u0119 w r\u00f3\u017cnym stopniu mia\u0142y tak\u017ce niekt\u00f3re miasta (np. Gda\u0144sk), Ksi\u0119stwo Kurlandii (lenno Rzeczypospolitej jako ca\u0142o\u015bci), Prusy Ksi\u0105\u017c\u0119ce (lenno Polski), biskupie Ksi\u0119stwo Warmi\u0144skie, Ksi\u0119stwo Inflanckie (wsp\u00f3lne wojew\u00f3dztwo Rzeczypospolitej), powiat pilty\u0144ski, a tak\u017ce \u017bydzi, zorganizowani we w\u0142asne gminy (kaha\u0142y), rz\u0105dz\u0105ce si\u0119 w\u0142asnymi prawami i wysy\u0142aj\u0105ce przedstawicieli na tzw. Sejm Czterech Ziem. Istniej\u0105ce do 1790 r. Ksi\u0119stwo Siewierskie pod w\u0142adz\u0105 kolejnych biskup\u00f3w krakowskich by\u0142o natomiast nie tylko faktycznie, ale i formalnie pa\u0144stwem niezale\u017cnym od Rzeczypospolitej, cho\u0107 jego w\u0142adcy zasiadali w jej senacie i byli na stanowisko biskupa krakowskiego zatwierdzani przez polskiego kr\u00f3la”<\/em>. I nie widz\u0119 powodu, dla kt\u00f3rego polsko\u015b\u0107 mia\u0142aby si\u0119 najpe\u0142niej objawia\u0107 w pa\u0144stwie unitarnym.
\nA po trzecie, wychowa\u0142em si\u0119 na \u015al\u0105sku – w Katowicach – i doskonale rozumiem, czemu wielu mieszka\u0144c\u00f3w tego regionu sympatyzuje z ide\u0105 autonomii. Wojew\u00f3dztwo \u015bl\u0105skie mia\u0142o autonomi\u0119 przed II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105, a odebrali mu j\u0105 najpierw hitlerowcy, a potem formalnie (cho\u0107 niezgodnie z prawem), zdominowana przez komunist\u00f3w Krajowa Rada Narodowa. Ponad 500 tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w Polski zadeklarowa\u0142o w ostatnim spisie powszechnym \u015bl\u0105sk\u0105 identyfikacj\u0119 narodowo-etniczn\u0105 i znam osobi\u015bcie wiele os\u00f3b, kt\u00f3rzy okre\u015blaj\u0105 si\u0119 jako \u015al\u0105zacy, wcale niekoniecznie jako Polacy. \u015al\u0105sk mia\u0142 inn\u0105 histori\u0119 ni\u017c Polska i do dzi\u015b zachowa\u0142y si\u0119 kulturowe odr\u0119bno\u015bci, na czele z j\u0119zykiem, kt\u00f3rym pos\u0142uguje si\u0119 ca\u0142kiem sporo mieszka\u0144c\u00f3w tego regionu i kt\u00f3ry brzmi dla mnie swojsko. Ale oczywi\u015bcie autonomia wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego powinna by\u0107 dla wszystkich, nie tylko etnicznych \u015al\u0105zak\u00f3w – i tak widzi to RA\u015a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2304"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2304"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2304\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2305,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2304\/revisions\/2305"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2304"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2304"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2304"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}