Lider Konfederacji i zarazem wchodzącej w jej skład partii Nowa Nadzieja, Sławomir Mentzen, we wczorajszej debacie z Ryszardem Petru stwierdził, że jest przeciwny prywatyzacji należących do państwa spółek takich jak Orlen, KGHM czy PGE, bo w takim przypadku kupią je państwowe firmy niemieckie czy rosyjskie, a „sektor energetyczny jest strategiczny dla bezpieczeństwa państwa”. Jego zdaniem nie jest możliwe zapobieżenie temu, dopóki Polska jest w Unii Europejskiej.
Moim zdaniem pan Mentzen się tu myli. Artykuł 52 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi, iż „Postanowienia niniejszego rozdziału [Prawo przedsiębiorczości] oraz środki podjęte na ich podstawie nie przesądzają o zastosowaniu przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych przewidujących szczególne traktowanie cudzoziemców, uzasadnione względami porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego”. Oznacza to, że powołując się na bezpieczeństwo publiczne, można zabronić kupowania udziałów i akcji w przedsiębiorstwach należących do „strategicznych sektorów” podmiotom powiązanym z innymi rządami i będzie to zgodne z traktatami unijnymi.
Można też – jak proponował jego oponent w debacie – podzielić Orlen czy podobne spółki na wiele mniejszych, co utrudni zmonopolizowanie rynku nawet, jeśli nad którąś z tak utworzonych mniejszych spółek przejął kontrolę podmiot powiązany z innym państwem. Tym bardziej, że na ewentualne ponowne łączenie się takich przedsiębiorstw zgodę będzie musiał w obecnym stanie prawnym wyrazić Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
Można wreszcie pomyśleć o prywatyzacji nietypowej – utworzyć z państwowych koncernów oraz większościowych udziałów Skarbu Państwa w spółkach podmioty będące rodzajem spółdzielni obywatelskich, których członkami z mocy prawa staną się początkowo np. wszyscy obywatele. Wtedy władze każdego z tych podmiotów byłyby wybierane niezależnie przez obywateli zainteresowanych członkostwem w nich i nie mogłyby stać się politycznym łupem po wygraniu wyborów do Sejmu. Byłaby zapewniona kontrola społeczna – nie sądzę, by utrzymałby się na stanowisku prezes firmy zawyżającej ceny paliw – i nie mogłyby tych podmiotów kupić koncerny należące do obcych państw.
Nie wszystkie te możliwości są rozwiązaniami czysto wolnorynkowymi, ale z pewnością są bardziej rynkowe, mniej etatystyczne i mniej korupcjogenne niż rozwiązanie, którego broni pan Mentzen, to znaczy pozostawienie tych przedsiębiorstw w rękach państwa. Mówi on wprawdzie o ich „odpolitycznieniu”, ale doświadczenie uczy, że odpolitycznienie czegokolwiek należącego do polskiego państwa można włożyć między bajki – konfitury są zbyt kuszące, a politycy zawsze znajdą sposób, by ominąć przepisy „gwarantujące” takie „odpolitycznienie”, nawet na poziomie Konstytucji – dobrym przykładem jest tu Telewizja Polska.
A jeśli komuś się wydaje, że pozostawienie strategicznego przedsiębiorstwa w rękach państwa zwiększa bezpieczeństwo publiczne, niech przeczyta sobie historię Nitro-Chemu – firmy produkującej materiały wybuchowe i amunicję. Okazało się właśnie, że nie przestrzegano tam podstawowych standardów cyberbezpieczeństwa, a konflikt między prezesem oraz byłym prezesem „z nadania politycznego” doprowadził do wycieku danych o nieustalonych jeszcze konsekwencjach, bo ten ostatni kazał zainstalować na komputerach kluczowych pracowników oprogramowanie szpiegujące.
Stanowisko lidera Konfederacji okazuje się tu być dość wiernym powtórzeniem programu Ruchu Narodowego: „Za oczywiste uważamy, że w obecnej sytuacji politycznej sektory takie jak energetyka, drogi i koleje lub sektor zbrojeniowy muszą być pod kontrolą państwa – jako własność państwowa lub, jeżeli pozostawione w rękach prywatnych, poprzez szczególną, ścisłą regulację prawną. W przeciwnym wypadku przedsiębiorstwa z tych sektorów zostaną szybko wykupione przez rządy innych państw, co prowadziłoby do ekonomicznego i politycznego uzależnienia Polski (…) Firma działająca na wolnym rynku zawsze jest zagrożona przejęciem przez podmioty znajdujące się pod kontrolą zagranicznych rządów lub zagranicznych służb specjalnych. Dlatego kluczowe firmy z sektora energetycznego powinny być większościową własnością Skarbu Państwa lub co najmniej podlegać ścisłej kontroli i przemyślanym regulacjom”. Wskazuje to na brak zasadniczych różnic w tej kwestii między partią Nowa Nadzieja (na czele której stoi pan Mentzen) a Ruchem Narodowym. Obie części składowe Konfederacji są pod tym względem mocno antywolnorynkowe i prezentują pogląd nieróżniący się w praktyce od stanowiska obecnie rządzącej partii. To tyle, jeśli chodzi o rzekomą wolnorynkową alternatywę, jaką dla niektórych wciąż pozostaje Konfederacja.

Lider Konfederacji i zarazem wchodz\u0105cej w jej sk\u0142ad partii Nowa Nadzieja, S\u0142awomir Mentzen, we wczorajszej debacie z Ryszardem Petru stwierdzi\u0142, \u017ce jest przeciwny prywatyzacji nale\u017c\u0105cych do pa\u0144stwa sp\u00f3\u0142ek takich jak Orlen, KGHM czy PGE, bo w takim przypadku kupi\u0105 je pa\u0144stwowe firmy niemieckie czy rosyjskie, a „sektor energetyczny jest strategiczny dla bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa”<\/em>. Jego zdaniem nie jest mo\u017cliwe zapobie\u017cenie temu, dop\u00f3ki Polska jest w Unii Europejskiej.
\nMoim zdaniem pan Mentzen si\u0119 tu myli. Artyku\u0142 52 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi, i\u017c „Postanowienia niniejszego rozdzia\u0142u <\/em>[Prawo przedsi\u0119biorczo\u015bci] oraz \u015brodki podj\u0119te na ich podstawie nie przes\u0105dzaj\u0105 o zastosowaniu przepis\u00f3w ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych przewiduj\u0105cych szczeg\u00f3lne traktowanie cudzoziemc\u00f3w, uzasadnione wzgl\u0119dami porz\u0105dku publicznego, bezpiecze\u0144stwa publicznego lub zdrowia publicznego”<\/em>. Oznacza to, \u017ce powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na bezpiecze\u0144stwo publiczne, mo\u017cna zabroni\u0107 kupowania udzia\u0142\u00f3w i akcji w przedsi\u0119biorstwach nale\u017c\u0105cych do „strategicznych sektor\u00f3w” podmiotom powi\u0105zanym z innymi rz\u0105dami i b\u0119dzie to zgodne z traktatami unijnymi.
\nMo\u017cna te\u017c – jak proponowa\u0142 jego oponent w debacie – podzieli\u0107 Orlen czy podobne sp\u00f3\u0142ki na wiele mniejszych, co utrudni zmonopolizowanie rynku nawet, je\u015bli nad kt\u00f3r\u0105\u015b z tak utworzonych mniejszych sp\u00f3\u0142ek przej\u0105\u0142 kontrol\u0119 podmiot powi\u0105zany z innym pa\u0144stwem. Tym bardziej, \u017ce na ewentualne ponowne \u0142\u0105czenie si\u0119 takich przedsi\u0119biorstw zgod\u0119 b\u0119dzie musia\u0142 w obecnym stanie prawnym wyrazi\u0107 Urz\u0105d Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w.
\nMo\u017cna wreszcie pomy\u015ble\u0107 o prywatyzacji nietypowej – utworzy\u0107 z pa\u0144stwowych koncern\u00f3w oraz wi\u0119kszo\u015bciowych udzia\u0142\u00f3w Skarbu Pa\u0144stwa w sp\u00f3\u0142kach podmioty b\u0119d\u0105ce rodzajem sp\u00f3\u0142dzielni obywatelskich, kt\u00f3rych cz\u0142onkami z mocy prawa stan\u0105 si\u0119 pocz\u0105tkowo np. wszyscy obywatele. Wtedy w\u0142adze ka\u017cdego z tych podmiot\u00f3w by\u0142yby wybierane niezale\u017cnie przez obywateli zainteresowanych cz\u0142onkostwem w nich i nie mog\u0142yby sta\u0107 si\u0119 politycznym \u0142upem po wygraniu wybor\u00f3w do Sejmu. By\u0142aby zapewniona kontrola spo\u0142eczna – nie s\u0105dz\u0119, by utrzyma\u0142by si\u0119 na stanowisku prezes firmy zawy\u017caj\u0105cej ceny paliw – i nie mog\u0142yby tych podmiot\u00f3w kupi\u0107 koncerny nale\u017c\u0105ce do obcych pa\u0144stw.
\nNie wszystkie te mo\u017cliwo\u015bci s\u0105 rozwi\u0105zaniami czysto wolnorynkowymi, ale z pewno\u015bci\u0105 s\u0105 bardziej rynkowe, mniej etatystyczne i mniej korupcjogenne ni\u017c rozwi\u0105zanie, kt\u00f3rego broni pan Mentzen, to znaczy pozostawienie tych przedsi\u0119biorstw w r\u0119kach pa\u0144stwa. M\u00f3wi on wprawdzie o ich „odpolitycznieniu”, ale do\u015bwiadczenie uczy, \u017ce odpolitycznienie czegokolwiek nale\u017c\u0105cego do polskiego pa\u0144stwa mo\u017cna w\u0142o\u017cy\u0107 mi\u0119dzy bajki – konfitury s\u0105 zbyt kusz\u0105ce, a politycy zawsze znajd\u0105 spos\u00f3b, by omin\u0105\u0107 przepisy „gwarantuj\u0105ce” takie „odpolitycznienie”, nawet na poziomie Konstytucji – dobrym przyk\u0142adem jest tu Telewizja Polska.
\nA je\u015bli komu\u015b si\u0119 wydaje, \u017ce pozostawienie strategicznego przedsi\u0119biorstwa w r\u0119kach pa\u0144stwa zwi\u0119ksza bezpiecze\u0144stwo publiczne, niech przeczyta sobie histori\u0119 Nitro-Chemu<\/a> – firmy produkuj\u0105cej materia\u0142y wybuchowe i amunicj\u0119. Okaza\u0142o si\u0119 w\u0142a\u015bnie, \u017ce nie przestrzegano tam podstawowych standard\u00f3w cyberbezpiecze\u0144stwa, a konflikt mi\u0119dzy prezesem oraz by\u0142ym prezesem „z nadania politycznego” doprowadzi\u0142 do wycieku danych o nieustalonych jeszcze konsekwencjach, bo ten ostatni kaza\u0142 zainstalowa\u0107 na komputerach kluczowych pracownik\u00f3w oprogramowanie szpieguj\u0105ce.
\nStanowisko lidera Konfederacji okazuje si\u0119 tu by\u0107 do\u015b\u0107 wiernym powt\u00f3rzeniem programu Ruchu Narodowego: „Za oczywiste uwa\u017camy, \u017ce w obecnej sytuacji politycznej sektory takie jak energetyka, drogi i koleje lub sektor zbrojeniowy musz\u0105 by\u0107 pod kontrol\u0105 pa\u0144stwa \u2013 jako w\u0142asno\u015b\u0107 pa\u0144stwowa lub, je\u017celi pozostawione w r\u0119kach prywatnych, poprzez szczeg\u00f3ln\u0105, \u015bcis\u0142\u0105 regulacj\u0119 prawn\u0105. W przeciwnym wypadku przedsi\u0119biorstwa z tych sektor\u00f3w zostan\u0105 szybko wykupione przez rz\u0105dy innych pa\u0144stw, co prowadzi\u0142oby do ekonomicznego i politycznego uzale\u017cnienia Polski (…) Firma dzia\u0142aj\u0105ca na wolnym rynku zawsze jest zagro\u017cona przej\u0119ciem przez podmioty znajduj\u0105ce si\u0119 pod kontrol\u0105 zagranicznych rz\u0105d\u00f3w lub zagranicznych s\u0142u\u017cb specjalnych. Dlatego kluczowe firmy z sektora energetycznego powinny by\u0107 wi\u0119kszo\u015bciow\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 Skarbu Pa\u0144stwa lub co najmniej podlega\u0107 \u015bcis\u0142ej kontroli i przemy\u015blanym regulacjom”<\/em>. Wskazuje to na brak zasadniczych r\u00f3\u017cnic w tej kwestii mi\u0119dzy parti\u0105 Nowa Nadzieja (na czele kt\u00f3rej stoi pan Mentzen) a Ruchem Narodowym. Obie cz\u0119\u015bci sk\u0142adowe Konfederacji s\u0105 pod tym wzgl\u0119dem mocno antywolnorynkowe i prezentuj\u0105 pogl\u0105d nier\u00f3\u017cni\u0105cy si\u0119 w praktyce od stanowiska obecnie rz\u0105dz\u0105cej partii. To tyle, je\u015bli chodzi o rzekom\u0105 wolnorynkow\u0105 alternatyw\u0119, jak\u0105 dla niekt\u00f3rych wci\u0105\u017c pozostaje Konfederacja.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2375"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2375"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2375\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2377,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2375\/revisions\/2377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2375"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2375"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2375"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}