Jeszcze o istocie problemu z Centralnym Rejestrem Wyborców, który – jak uważam – spowodował nadmierny, w porównaniu z poprzednimi wyborami, odsetek odrzucanych podpisów poparcia dla list kandydatów (tam, gdzie w oparciu o ww. Rejestr sprawdzano wszystkie podpisy), a w konsekwencji niezarejestrowanie pewnej liczby kandydatów, w tym przynajmniej kilku list Komitetu Wyborczego Polska Liberalna Strajk Przedsiębiorców, ale także np. kandydata Konfederacji do Senatu w jednym z okręgów warszawskich.
Bo niektórzy uważają, że to jakaś teoria spiskowa.
Od 4 sierpnia br. wszedł w życie przepis Kodeksu wyborczego zawierający definicję „adresu zamieszkania”. Wcześniej w Kodeksie wyborczym takiej definicji nie było i interpretowano to pojęcie jako adres faktycznego zamieszkiwania, związany z centrum interesów życiowych wyborcy. Co za tym idzie, sprawdzanie, czy adres figurujący obok podpisu wyborcy na karcie poparcia dla listy kandydatów jest (jak wymaga tego ustawa) jego adresem zamieszkania sprowadzało się to ustalania, czy on tam faktycznie zamieszkuje – w oparciu o różne urzędowe dokumenty, w tym (zgodnie z art. 217 Kodeksu wyborczego) urzędowe rejestry mieszkańców i rejestry wyborców (prowadzone przez gminy), a także wyjaśnienia wyborców. Kodeks nie wykluczał brania przy takim sprawdzaniu pod uwagę np. zameldowania na pobyt czasowy.
Teraz „adres zamieszkania” to „adres, pod którym dana osoba faktycznie stale zamieszkuje i pod tym adresem ujęta jest w Centralnym Rejestrze Wyborców w stałym obwodzie głosowania zgodnie z adresem zameldowania na pobyt stały albo adresem stałego zamieszkania”. Inaczej mówiąc, adres różniący się od adresu, pod którym wyborca ujęty jest w CRW nie jest traktowany jako jego „adres zamieszkania”, a wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej nakazują uznawać w takim przypadku adres za wadliwy, choć art. 217 Kodeksu wyborczego nadal dopuszcza teoretycznie weryfikację w oparciu o „dostępne urzędowo dokumenty” i „wyjaśnienia wyborców”. Przy sprawdzaniu uznaje się w takim przypadku, że podpis złożony przez wyborcę ma „wadę eliminującą”.
Należy tu dodać, że zgodnie z art. 18a Kodeksu wyborczego w Centralnym Rejestrze Wyborców nie znajdują się dane dotyczące zameldowania na pobyt czasowy, za „adres zamieszkania” nie jest uznawany też adres przebywania wpisany do tego Rejestru w związku z wnioskiem o dopisanie do spisu wyborców (to można było robić zresztą dopiero od 1. września br.), a dane z dotychczasowych rejestrów wyborców miały zostać przekazane najpierw przez gminy do Państwowej Komisji Wyborczej (do 30 kwietnia br. – termin określony nie w ustawie, ale w komunikacie premiera), następnie przez Państwową Komisję Wyborczą do CRW (do 30 czerwca br. – termin również określony w komunikacie premiera), a następnie zweryfikowane w CRW przez gminy (do 29 lipca br. – termin tak samo określony w komunikacie premiera). Czy zostały poprawnie przekazane i zweryfikowane – nie wiadomo.
Przypominam – przepisy wprowadzające do Kodeksu wyborczego definicję „adresu zamieszkania” oraz nakazujące przeprowadzać postępowanie sprawdzające w oparciu o dane z Centralnego Rejestru Wyborców weszły w życie 4 sierpnia br. – notabene również w terminie określonym w komunikacie Prezesa Rady Ministrów w sprawie określenia terminu uruchomienia Centralnego Rejestru Wyborców. Pomijając już konstytucyjność delegowania określenia terminu wejścia w życie przepisów ustawy do aktu, który nie jest konstytucyjnym źródłem prawa, ustalone orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego określa, że uchwalanie istotnych zmian w prawie wyborczym powinno następować co najmniej sześć miesięcy przed kolejnymi wyborami („konieczność zachowania co najmniej sześciomiesięcznego terminu od wejścia w życie istotnych zmian w prawie wyborczym do podjęcia pierwszej czynności wyborczej jest nienaruszalnym składnikiem art. 2 Konstytucji” – wyrok Trybunału Konstytucyjnego 28 października 2009 r., sygn. akt Kp 3/09). A tu mamy niewiele ponad dwa miesiące przed wyborami.
Oznacza to, że wprowadzono prawdopodobnie niekonstytucyjne zmiany w prawie wyborczym w istotny sposób wpływające na ocenę prawidłowości podpisów poparcia pod listami kandydatów. Stąd taka duża liczba zakwestionowanych podpisów w niektórych przypadkach. Dodajmy – w przypadkach, w których Okręgowe Komisję Wyborcze uznały, że należy sprawdzić wszystkie podpisy, a nie jedynie niektóre wyrywkowo.

Jeszcze o istocie problemu z Centralnym Rejestrem Wyborc\u00f3w, kt\u00f3ry – jak uwa\u017cam – spowodowa\u0142 nadmierny, w por\u00f3wnaniu z poprzednimi wyborami, odsetek odrzucanych podpis\u00f3w poparcia dla list kandydat\u00f3w (tam, gdzie w oparciu o ww. Rejestr sprawdzano wszystkie podpisy), a w konsekwencji niezarejestrowanie pewnej liczby kandydat\u00f3w, w tym przynajmniej kilku list Komitetu Wyborczego Polska Liberalna Strajk Przedsi\u0119biorc\u00f3w, ale tak\u017ce np. kandydata Konfederacji do Senatu w jednym z okr\u0119g\u00f3w warszawskich.
\nBo niekt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce to jaka\u015b teoria spiskowa.
\nOd 4 sierpnia br. wszed\u0142 w \u017cycie przepis Kodeksu wyborczego zawieraj\u0105cy definicj\u0119 „adresu zamieszkania”<\/em>. Wcze\u015bniej w Kodeksie wyborczym takiej definicji nie by\u0142o i interpretowano to poj\u0119cie jako adres faktycznego zamieszkiwania, zwi\u0105zany z centrum interes\u00f3w \u017cyciowych wyborcy. Co za tym idzie, sprawdzanie, czy adres figuruj\u0105cy obok podpisu wyborcy na karcie poparcia dla listy kandydat\u00f3w jest (jak wymaga tego ustawa) jego adresem zamieszkania sprowadza\u0142o si\u0119 to ustalania, czy on tam faktycznie zamieszkuje – w oparciu o r\u00f3\u017cne urz\u0119dowe dokumenty, w tym (zgodnie z art. 217 Kodeksu wyborczego) urz\u0119dowe rejestry mieszka\u0144c\u00f3w i rejestry wyborc\u00f3w (prowadzone przez gminy), a tak\u017ce wyja\u015bnienia wyborc\u00f3w. Kodeks nie wyklucza\u0142 brania przy takim sprawdzaniu pod uwag\u0119 np. zameldowania na pobyt czasowy.
\nTeraz „adres zamieszkania”<\/em> to „adres, pod kt\u00f3rym dana osoba faktycznie stale zamieszkuje i pod tym adresem uj\u0119ta jest w Centralnym Rejestrze Wyborc\u00f3w w sta\u0142ym obwodzie g\u0142osowania zgodnie z adresem zameldowania na pobyt sta\u0142y albo adresem sta\u0142ego zamieszkania”<\/em>. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, adres r\u00f3\u017cni\u0105cy si\u0119 od adresu, pod kt\u00f3rym wyborca uj\u0119ty jest w CRW nie jest traktowany jako jego „adres zamieszkania”<\/em>, a wytyczne Pa\u0144stwowej Komisji Wyborczej nakazuj\u0105 uznawa\u0107 w takim przypadku adres za wadliwy, cho\u0107 art. 217 Kodeksu wyborczego nadal dopuszcza teoretycznie weryfikacj\u0119 w oparciu o „dost\u0119pne urz\u0119dowo dokumenty”<\/em> i „wyja\u015bnienia wyborc\u00f3w”<\/em>. Przy sprawdzaniu uznaje si\u0119 w takim przypadku, \u017ce podpis z\u0142o\u017cony przez wyborc\u0119 ma „wad\u0119 eliminuj\u0105c\u0105”.
\nNale\u017cy tu doda\u0107, \u017ce zgodnie z art. 18a Kodeksu wyborczego w Centralnym Rejestrze Wyborc\u00f3w nie znajduj\u0105 si\u0119 dane dotycz\u0105ce zameldowania na pobyt czasowy, za „adres zamieszkania”<\/em> nie jest uznawany te\u017c adres przebywania wpisany do tego Rejestru w zwi\u0105zku z wnioskiem o dopisanie do spisu wyborc\u00f3w (to mo\u017cna by\u0142o robi\u0107 zreszt\u0105 dopiero od 1. wrze\u015bnia br.), a dane z dotychczasowych rejestr\u00f3w wyborc\u00f3w mia\u0142y zosta\u0107 przekazane najpierw przez gminy do Pa\u0144stwowej Komisji Wyborczej (do 30 kwietnia br. – termin okre\u015blony nie w ustawie, ale w komunikacie premiera), nast\u0119pnie przez Pa\u0144stwow\u0105 Komisj\u0119 Wyborcz\u0105 do CRW (do 30 czerwca br. – termin r\u00f3wnie\u017c okre\u015blony w komunikacie premiera), a nast\u0119pnie zweryfikowane w CRW przez gminy (do 29 lipca br. – termin tak samo okre\u015blony w komunikacie premiera). Czy zosta\u0142y poprawnie przekazane i zweryfikowane – nie wiadomo.
\nPrzypominam – przepisy wprowadzaj\u0105ce do Kodeksu wyborczego definicj\u0119 „adresu zamieszkania”<\/em> oraz nakazuj\u0105ce przeprowadza\u0107 post\u0119powanie sprawdzaj\u0105ce w oparciu o dane z Centralnego Rejestru Wyborc\u00f3w wesz\u0142y w \u017cycie 4 sierpnia br. – notabene r\u00f3wnie\u017c w terminie okre\u015blonym w komunikacie Prezesa Rady Ministr\u00f3w w sprawie okre\u015blenia terminu uruchomienia Centralnego Rejestru Wyborc\u00f3w. Pomijaj\u0105c ju\u017c konstytucyjno\u015b\u0107 delegowania okre\u015blenia terminu wej\u015bcia w \u017cycie przepis\u00f3w ustawy do aktu, kt\u00f3ry nie jest konstytucyjnym \u017ar\u00f3d\u0142em prawa, ustalone orzecznictwo Trybuna\u0142u Konstytucyjnego okre\u015bla, \u017ce uchwalanie istotnych zmian w prawie wyborczym powinno nast\u0119powa\u0107 co najmniej sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy przed kolejnymi wyborami („konieczno\u015b\u0107 zachowania co najmniej sze\u015bciomiesi\u0119cznego terminu od wej\u015bcia w \u017cycie istotnych zmian w prawie wyborczym do podj\u0119cia pierwszej czynno\u015bci wyborczej jest nienaruszalnym sk\u0142adnikiem art. 2 Konstytucji”<\/em> – wyrok Trybuna\u0142u Konstytucyjnego 28 pa\u017adziernika 2009 r., sygn. akt Kp 3\/09). A tu mamy niewiele ponad dwa miesi\u0105ce przed wyborami.
\nOznacza to, \u017ce wprowadzono prawdopodobnie niekonstytucyjne zmiany w prawie wyborczym w istotny spos\u00f3b wp\u0142ywaj\u0105ce na ocen\u0119 prawid\u0142owo\u015bci podpis\u00f3w poparcia pod listami kandydat\u00f3w. St\u0105d taka du\u017ca liczba zakwestionowanych podpis\u00f3w w niekt\u00f3rych przypadkach. Dodajmy – w przypadkach, w kt\u00f3rych Okr\u0119gowe Komisj\u0119 Wyborcze uzna\u0142y, \u017ce nale\u017cy sprawdzi\u0107 wszystkie podpisy, a nie jedynie niekt\u00f3re wyrywkowo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2428"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2428"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2432,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2428\/revisions\/2432"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}