<p style="text-align: justify;">Tak a propos dyskusji na temat zakresu prezydenckiego prawa łaski:<br />
W USA, gdzie tamtejsza konstytucja formułuje owo prawo (ograniczone tam w przypadku prezydenta do przestępstw przeciwko Stanom Zjednoczonym, z wyjątkiem spraw rozpatrywanych w trybie impeachmentu) w sposób dość podobny do polskiej, to znaczy ogólny (<em>&#8222;The President (&#8230;) shall have Power to grant Reprieves and Pardons for Offences&#8230;&#8221;</em> &#8211; &#8222;będzie miał władzę udzielania odroczeń wykonania kar oraz ułaskawień za przestępstwa&#8230;&#8221;), praktyka jest taka, że prezydent może zastosować (i bywa, że stosuje) prawo łaski przed formalnym oskarżeniem danej osoby przez organy ścigania, na etapie postępowania sądowego czy po wydaniu przez sąd nieprawomocnego wyroku skazującego. Może też je zastosować już po odbyciu przez skazanego kary, a nawet po jego śmierci. Jedynym ograniczeniem jest brak możliwości ułaskawienia kogoś &#8222;na wszelki wypadek&#8221;, przed popełnieniem przestępstwa.<br />
Jakoś nie przyjęła się teoria, że prawo łaski może być realizowane wyłącznie wobec osób, których winę stwierdzono prawomocnym wyrokiem sądu, bo inaczej byłaby to naruszająca podział władz ingerencja w wymiar sprawiedliwości. Mimo, że amerykańska konstytucja tak jak polska powierza &#8222;władzę sądową&#8221; sądom, a prawo do procesu przed bezstronnym sądem (przysięgłych) w sprawach karnych jest gwarantowane VI Poprawką.<br />
Pod wymienionymi wyżej względami obie konstytucje niewiele się różnią. Mimo to większość prawników w Polsce (choć nie wszyscy) przyjmuje pogląd, że prawo łaski stosować można wyłącznie wobec prawomocnie skazanych. Czy dlatego, że byli kształceni w innej tradycji prawnej i na innych wzorcach?</p>
{"id":2479,"date":"2024-01-11T19:05:43","date_gmt":"2024-01-11T17:05:43","guid":{"rendered":"http:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/?p=2479"},"modified":"2024-01-11T19:05:43","modified_gmt":"2024-01-11T17:05:43","slug":"prawo-laski-po-amerykansku-i-polsku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/?p=2479","title":{"rendered":"Prawo \u0142aski po ameryka\u0144sku i polsku"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Tak a propos dyskusji na temat zakresu prezydenckiego prawa \u0142aski:<br \/>\nW USA, gdzie tamtejsza konstytucja formu\u0142uje owo prawo (ograniczone tam w przypadku prezydenta do przest\u0119pstw przeciwko Stanom Zjednoczonym, z wyj\u0105tkiem spraw rozpatrywanych w trybie impeachmentu) w spos\u00f3b do\u015b\u0107 podobny do polskiej, to znaczy og\u00f3lny (<em>&#8222;The President (&#8230;) shall have Power to grant Reprieves and Pardons for Offences&#8230;&#8221;<\/em> &#8211; &#8222;b\u0119dzie mia\u0142 w\u0142adz\u0119 udzielania odrocze\u0144 wykonania kar oraz u\u0142askawie\u0144 za przest\u0119pstwa&#8230;&#8221;), praktyka jest taka, \u017ce prezydent mo\u017ce zastosowa\u0107 (i bywa, \u017ce stosuje) prawo \u0142aski przed formalnym oskar\u017ceniem danej osoby przez organy \u015bcigania, na etapie post\u0119powania s\u0105dowego czy po wydaniu przez s\u0105d nieprawomocnego wyroku skazuj\u0105cego. Mo\u017ce te\u017c je zastosowa\u0107 ju\u017c po odbyciu przez skazanego kary, a nawet po jego \u015bmierci. Jedynym ograniczeniem jest brak mo\u017cliwo\u015bci u\u0142askawienia kogo\u015b &#8222;na wszelki wypadek&#8221;, przed pope\u0142nieniem przest\u0119pstwa.<br \/>\nJako\u015b nie przyj\u0119\u0142a si\u0119 teoria, \u017ce prawo \u0142aski mo\u017ce by\u0107 realizowane wy\u0142\u0105cznie wobec os\u00f3b, kt\u00f3rych win\u0119 stwierdzono prawomocnym wyrokiem s\u0105du, bo inaczej by\u0142aby to naruszaj\u0105ca podzia\u0142 w\u0142adz ingerencja w wymiar sprawiedliwo\u015bci. Mimo, \u017ce ameryka\u0144ska konstytucja tak jak polska powierza &#8222;w\u0142adz\u0119 s\u0105dow\u0105&#8221; s\u0105dom, a prawo do procesu przed bezstronnym s\u0105dem (przysi\u0119g\u0142ych) w sprawach karnych jest gwarantowane VI Poprawk\u0105.<br \/>\nPod wymienionymi wy\u017cej wzgl\u0119dami obie konstytucje niewiele si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105. Mimo to wi\u0119kszo\u015b\u0107 prawnik\u00f3w w Polsce (cho\u0107 nie wszyscy) przyjmuje pogl\u0105d, \u017ce prawo \u0142aski stosowa\u0107 mo\u017cna wy\u0142\u0105cznie wobec prawomocnie skazanych. Czy dlatego, \u017ce byli kszta\u0142ceni w innej tradycji prawnej i na innych wzorcach?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2479"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2479"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2479\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2480,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2479\/revisions\/2480"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2479"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2479"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2479"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}