Płeć społeczno-kulturową (gender) danej osoby określa to, jak dana osoba funkcjonuje w społeczeństwie – co z kolei zależy nie tylko od jej własnej identyfikacji, ale i od jej postrzegania przez innych ludzi. Jest całkiem możliwe, że ktoś może funkcjonować w społeczeństwie jako osoba innej płci niż jego płeć biologiczna i być jako osoba takiej płci postrzegany – częściowo (w sensie „wiemy, że ta osoba jest biologicznie kobietą, ale akceptujemy to, że funkcjonuje jako mężczyzna”) lub całkowicie. Jest to możliwe nawet w społecznościach bardzo tradycyjnych – patrz na przykład albańskie dziewice Kanunu czy indyjscy hidźrowie.
Nie jest natomiast możliwe, by tak rozumianą płeć społeczno-kulturową określiło państwo, na przykład przez wydanie danej osobie dokumentów oficjalnie oznajmiających, że przynależy do innej płci niż jej biologiczna. Państwo może owszem nakazać traktowanie takiej osoby jako osoby określonej płci w pewnych regulowanych przez siebie relacjach, ale nie może zmienić postrzegania jej płci przez innych ludzi, i tym samym funkcjonowania jej w prywatnych, niepodlegających państwowym regulacjom, relacjach z tymi ludźmi. Inaczej mówiąc, jeżeli ktoś będący na przykład biologicznym mężczyzną otrzyma dokumenty, że jest kobietą, to i tak, jeśli nadal będzie wyglądał na mężczyznę, będzie za takiego uważany przez innych ludzi lub przynajmniej dużą część z nich. Może kłócić się to z samoidentyfikacją takiej osoby i być dla niej przykre, ale tak będzie i nie jest to nawet zależne od woli tych ludzi. Co najwyżej mogą oni przez szacunek dla niej, wiedząc, jaka jest jej identyfikacja, starać się traktować ją jako przedstawiciela płci przezeń wybranej – ale wewnętrznie i tak będą ją postrzegać inaczej.
Oczywiście osoby identyfikujące się z płcią inną niż biologiczna na ogół podejmują starania, by zmienić postrzeganie siebie przez innych i często się im to udaje. Jednak nie jest to skutkiem decyzji państwa. Odwrotnie – przyczyną, dla której wiele takich osób domaga się, by państwo uznało oficjalnie ich płeć społeczno-kulturową jest to, że brak takiego uznania przeszkadza im w już istniejącym społecznym funkcjonowaniu jako osoby tej płci: jeśli np. ktoś wyglądający i zachowujący się jak mężczyzna, posługujący się męskim imieniem i tak postrzegany przez otoczenie jest zmuszony wylegitymować się dowodem osobistym określającym go jako kobietę, rodzi to dysonans i podejrzliwość.
Jednak to, w jaki sposób niektóre państwa zaczynają reagować na takie roszczenia – określanie czyjejś „oficjalnej” płci zgodnie z jego żądaniem, w oparciu o skądinąd słuszne założenie, że każdy ma prawo identyfikować się jak chce, może również prowadzić do dysonansu. Bo płeć określona w dokumentach przez państwo nie musi się pokrywać z faktyczną płcią społeczno-kulturową danej osoby. A jeśli idą za tym ustanowione przez państwo przywileje w postaci np. wcześniejszej lub wyższej emerytury czy specjalnego traktowania w pracy – to budzi to sprzeciw.
Zresztą, to właśnie istnienie takich przywilejów skłania wówczas do zmiany „oficjalnej” płci osoby, które w rzeczywistości wcale nie chcą zmieniać swojej płci społeczno-kulturowej, ani nawet nie identyfikują się z tą zmienioną płcią. Tak jak stało się to w szeroko ostatnio przytaczanym przypadku hiszpańskich żołnierzy i policjantów, których już ponad czterdziestu „zmieniło” płeć w dokumentach na żeńską, by więcej zarabiać i mieć wyższą emeryturę.
Tak to jest, gdy państwo próbuje rozwiązywać problemy, które stworzyło przez własne regulacje, kolejnymi regulacjami.
Oczywiście, prawdziwe rozwiązanie jest tu proste: zlikwidować państwową dyskryminację płci i zlikwidować określanie płci w państwowym prawie, w państwowych dowodach osobistych i innych dokumentach, o ile mają dalej istnieć. Jeżeli ktoś identyfikuje się jako osoba innej płci niż biologiczna i chce jako taka funkcjonować w społeczeństwie – powinien owszem mieć prawo używać imienia jakiego chce i uzyskać dokumenty z takim imieniem, oraz starać się, by go tak nazywano i traktowano zgodnie z płcią, z jaką się utożsamia – ale nikt nie powinien być oczywiście zmuszany, by go tak nazywać czy zwracać się do niego odpowiednimi zaimkami. A jeśli ktoś będzie chciał przyznać takiemu komuś przywileje jako np. pracodawca – to jego prywatna sprawa.
Krótko mówiąc – państwo nie powinno się wtrącać w to, jakiej ktoś jest płci.

P\u0142e\u0107 spo\u0142eczno-kulturow\u0105 (gender) danej osoby okre\u015bla to, jak dana osoba funkcjonuje w spo\u0142ecze\u0144stwie – co z kolei zale\u017cy nie tylko od jej w\u0142asnej identyfikacji, ale i od jej postrzegania przez innych ludzi. Jest ca\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce kto\u015b mo\u017ce funkcjonowa\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie jako osoba innej p\u0142ci ni\u017c jego p\u0142e\u0107 biologiczna i by\u0107 jako osoba takiej p\u0142ci postrzegany – cz\u0119\u015bciowo (w sensie „wiemy, \u017ce ta osoba jest biologicznie kobiet\u0105, ale akceptujemy to, \u017ce funkcjonuje jako m\u0119\u017cczyzna”) lub ca\u0142kowicie. Jest to mo\u017cliwe nawet w spo\u0142eczno\u015bciach bardzo tradycyjnych – patrz na przyk\u0142ad alba\u0144skie dziewice Kanunu czy indyjscy hid\u017arowie.
\nNie jest natomiast mo\u017cliwe, by tak rozumian\u0105 p\u0142e\u0107 spo\u0142eczno-kulturow\u0105 okre\u015bli\u0142o pa\u0144stwo, na przyk\u0142ad przez wydanie danej osobie dokument\u00f3w oficjalnie oznajmiaj\u0105cych, \u017ce przynale\u017cy do innej p\u0142ci ni\u017c jej biologiczna. Pa\u0144stwo mo\u017ce owszem nakaza\u0107 traktowanie takiej osoby jako osoby okre\u015blonej p\u0142ci w pewnych regulowanych przez siebie relacjach, ale nie mo\u017ce zmieni\u0107 postrzegania jej p\u0142ci przez innych ludzi, i tym samym funkcjonowania jej w prywatnych, niepodlegaj\u0105cych pa\u0144stwowym regulacjom, relacjach z tymi lud\u017ami. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, je\u017celi kto\u015b b\u0119d\u0105cy na przyk\u0142ad biologicznym m\u0119\u017cczyzn\u0105 otrzyma dokumenty, \u017ce jest kobiet\u0105, to i tak, je\u015bli nadal b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 na m\u0119\u017cczyzn\u0119, b\u0119dzie za takiego uwa\u017cany przez innych ludzi lub przynajmniej du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 z nich. Mo\u017ce k\u0142\u00f3ci\u0107 si\u0119 to z samoidentyfikacj\u0105 takiej osoby i by\u0107 dla niej przykre, ale tak b\u0119dzie i nie jest to nawet zale\u017cne od woli tych ludzi. Co najwy\u017cej mog\u0105 oni przez szacunek dla niej, wiedz\u0105c, jaka jest jej identyfikacja, stara\u0107 si\u0119 traktowa\u0107 j\u0105 jako przedstawiciela p\u0142ci przeze\u0144 wybranej – ale wewn\u0119trznie i tak b\u0119d\u0105 j\u0105 postrzega\u0107 inaczej.
\nOczywi\u015bcie osoby identyfikuj\u0105ce si\u0119 z p\u0142ci\u0105 inn\u0105 ni\u017c biologiczna na og\u00f3\u0142 podejmuj\u0105 starania, by zmieni\u0107 postrzeganie siebie przez innych i cz\u0119sto si\u0119 im to udaje. Jednak nie jest to skutkiem decyzji pa\u0144stwa. Odwrotnie – przyczyn\u0105, dla kt\u00f3rej wiele takich os\u00f3b domaga si\u0119, by pa\u0144stwo uzna\u0142o oficjalnie ich p\u0142e\u0107 spo\u0142eczno-kulturow\u0105 jest to, \u017ce brak takiego uznania przeszkadza im w ju\u017c istniej\u0105cym spo\u0142ecznym funkcjonowaniu jako osoby tej p\u0142ci: je\u015bli np. kto\u015b wygl\u0105daj\u0105cy i zachowuj\u0105cy si\u0119 jak m\u0119\u017cczyzna, pos\u0142uguj\u0105cy si\u0119 m\u0119skim imieniem i tak postrzegany przez otoczenie jest zmuszony wylegitymowa\u0107 si\u0119 dowodem osobistym okre\u015blaj\u0105cym go jako kobiet\u0119, rodzi to dysonans i podejrzliwo\u015b\u0107.
\nJednak to, w jaki spos\u00f3b niekt\u00f3re pa\u0144stwa zaczynaj\u0105 reagowa\u0107 na takie roszczenia – okre\u015blanie czyjej\u015b „oficjalnej” p\u0142ci zgodnie z jego \u017c\u0105daniem, w oparciu o sk\u0105din\u0105d s\u0142uszne za\u0142o\u017cenie, \u017ce ka\u017cdy ma prawo identyfikowa\u0107 si\u0119 jak chce, mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 do dysonansu. Bo p\u0142e\u0107 okre\u015blona w dokumentach przez pa\u0144stwo nie musi si\u0119 pokrywa\u0107 z faktyczn\u0105 p\u0142ci\u0105 spo\u0142eczno-kulturow\u0105 danej osoby. A je\u015bli id\u0105 za tym ustanowione przez pa\u0144stwo przywileje w postaci np. wcze\u015bniejszej lub wy\u017cszej emerytury czy specjalnego traktowania w pracy – to budzi to sprzeciw.
\nZreszt\u0105, to w\u0142a\u015bnie istnienie takich przywilej\u00f3w sk\u0142ania w\u00f3wczas do zmiany „oficjalnej” p\u0142ci osoby, kt\u00f3re w rzeczywisto\u015bci wcale nie chc\u0105 zmienia\u0107 swojej p\u0142ci spo\u0142eczno-kulturowej, ani nawet nie identyfikuj\u0105 si\u0119 z t\u0105 zmienion\u0105 p\u0142ci\u0105. Tak jak sta\u0142o si\u0119 to w szeroko ostatnio przytaczanym przypadku hiszpa\u0144skich \u017co\u0142nierzy i policjant\u00f3w, kt\u00f3rych ju\u017c ponad czterdziestu „zmieni\u0142o” p\u0142e\u0107 w dokumentach na \u017ce\u0144sk\u0105, by wi\u0119cej zarabia\u0107 i mie\u0107 wy\u017csz\u0105 emerytur\u0119<\/a>.
\nTak to jest, gdy pa\u0144stwo pr\u00f3buje rozwi\u0105zywa\u0107 problemy, kt\u00f3re stworzy\u0142o przez w\u0142asne regulacje, kolejnymi regulacjami.
\nOczywi\u015bcie, prawdziwe rozwi\u0105zanie jest tu proste: zlikwidowa\u0107 pa\u0144stwow\u0105 dyskryminacj\u0119 p\u0142ci i zlikwidowa\u0107 okre\u015blanie p\u0142ci w pa\u0144stwowym prawie, w pa\u0144stwowych dowodach osobistych i innych dokumentach, o ile maj\u0105 dalej istnie\u0107. Je\u017celi kto\u015b identyfikuje si\u0119 jako osoba innej p\u0142ci ni\u017c biologiczna i chce jako taka funkcjonowa\u0107 w spo\u0142ecze\u0144stwie – powinien owszem mie\u0107 prawo u\u017cywa\u0107 imienia jakiego chce i uzyska\u0107 dokumenty z takim imieniem, oraz stara\u0107 si\u0119, by go tak nazywano i traktowano zgodnie z p\u0142ci\u0105, z jak\u0105 si\u0119 uto\u017csamia – ale nikt nie powinien by\u0107 oczywi\u015bcie zmuszany, by go tak nazywa\u0107 czy zwraca\u0107 si\u0119 do niego odpowiednimi zaimkami. A je\u015bli kto\u015b b\u0119dzie chcia\u0142 przyzna\u0107 takiemu komu\u015b przywileje jako np. pracodawca – to jego prywatna sprawa.
\nKr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c – pa\u0144stwo nie powinno si\u0119 wtr\u0105ca\u0107 w to, jakiej kto\u015b jest p\u0142ci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2521"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2521"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2521\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2522,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2521\/revisions\/2522"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2521"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2521"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2521"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}