<p style="text-align: justify;">Dla tych, którzy nie potrafią zrozumieć, jak mogę popierać wojnę toczoną obecnie w Gazie przez Izrael z libertarianizmem:<br />
Sednem libertarianizmu jest prawo do obrony. Bez prawa do obrony wolność dysponowania sobą i swoją własnością jest tylko pustą deklaracją. Wolność, której nie można bronić, nie istnieje.<br />
Prawo do obrony nie może być ograniczane warunkiem, że obrona nie może wyrządzić szkody czy naruszyć praw innych (poza agresorem) ludzi. Pozornie taki warunek wydaje się logiczny, bo jeżeli narusza się pierwszemu prawa innych ludzi &#8211; w szczególności ich prawo do życia &#8211; to mamy do czynienia z kolejną agresją. Jednak postawienie takiego warunku oznacza w praktyce, że obrona przed wieloma agresorami &#8211; zwłaszcza rządami i organizacjami terrorystycznymi &#8211; umiejętnie kryjącymi się wśród osób postronnych (będących faktycznie ich zakładnikami) będzie nieskuteczna lub wręcz niemożliwa. Jeżeli członkowie organizacji agresora, ich sprzęt i broń rozlokowane są w bliskości ludności cywilnej, uniknięcie postronnych ofiar jest praktycznie niemożliwe, przynajmniej na obecnym etapie rozwoju technologicznego. Tych ofiar będzie tym więcej, im gęściej zaludniony będzie obszar, na którym przebywają agresorzy. Dlatego w wojnach miejskich liczba ofiar cywilnych zwykle wielokrotnie przewyższa liczbę zabitych walczących. Gaza jest tu skrajnym przypadkiem, gdyż jest nie tylko gęsto zaludniona, ale i agresorzy celowo lokują się wprost w budynkach cywilnych i mieszają z cywilami (jakkolwiek liczba ofiar cywilnych mieści się tam w &#8222;normie&#8221; dla wojen miejskich).<br />
Kierowanie się etyką zabraniającą naruszania praw innych ludzi podczas działań obronnych oznacza w rzeczywistości akceptację agresji w przypadku, gdy agresor skutecznie chroni się wśród niewinnych ludzi. Dlatego uważam, że taka etyka jest sprzeczna z libertarianizmem i ją odrzucam.<br />
To nie znaczy, że uważam, że np. zabijanie ludności cywilnej podczas wojny nie jest złem. Jest złem, ale (zasadniczo, pomijając ewidentne celowe ataki na cywilów nie mające nic wspólnego z obroną przed agresją, a wynikające np. z kolektywnie skierowanej nienawiści wobec przedstawicieli narodu agresora) odpowiedzialny za nie jest agresor, a nie ten, który się broni.<br />
Prawo do obrony nie może być również ograniczane warunkiem, że obrona jest dozwolona jedynie do momentu zaprzestania agresji przez agresora. Obrona ma na celu uniknięcie zagrożenia &#8211; bez osiągnięcia tego celu nie można mówić o skutecznej obronie. Agresor, nawet jeżeli zaprzestanie chwilowo agresji, nadal może pozostawać zagrożeniem. Ocena tego powinna być pozostawiona napadniętemu i jeżeli uzna on, że jedynym skutecznym usunięciem zagrożenia jest całkowite zniszczenie agresora (tak, jak podczas II wojny światowej uczyniono z nazistowskim państwem niemieckim), powinien mieć on do tego prawo.<br />
W wojnie w Gazie jednoznacznym agresorem jest Hamas, rządzący Gazą. Inaczej mówiąc, rząd Gazy. Do agresji doszło 7 października 2023 roku, kiedy to bojownicy Hamasu i wspierających go organizacji militarnych (a także prawdopodobnie pewna liczba ochotników z Gazy) zaatakowali nie tylko cele militarne w Izraelu, ale przede wszystkim ludność cywilną. Zabito ponad 1000 osób (w większości w ich domach i na festiwalu muzycznym), wzięto zakładników, wystrzelono kilka tysięcy rakiet (bynajmniej nie na cele wojskowe). Nie był to zresztą pierwszy przypadek agresji ze strony Gazy przeciwko Izraelowi od chwili uzyskania przez Gazę faktycznej niepodległości w 2005 roku.<br />
Agresji tej nie można interpretować, jak to niektórzy próbują robić, jako obronę w ramach dłuższego konfliktu (np. &#8222;walkę z okupantem&#8221;). Ów dłuższy konflikt nie zaczął się, jak sugeruje to np. Lewica Razem, od powstania państwa Izrael i wypędzenia z jego terenów setek tysięcy Palestyńczyków. Zaczął się wcześniej, co najmniej w 1947 roku, kiedy to Palestyńczycy jako pierwsi napadli na Żydów w Mandacie Palestyny, wywołując wojnę domową, po odrzuceniu przez ich przywódców propozycji podziału regionu sformułowanej przez ONZ. Następnie &#8211; po ogłoszeniu przez liderów żydowskich niepodległości Izraela &#8211; zostali zbrojnie wsparci przez armie kilku państw arabskich. Wypędzenie (&#8222;Nakba&#8221;) było jedynie konsekwencją przegrania przez nich wojny, którą sami zaczęli. Potem konsekwentnie odmawiali zawarcia pokoju.<br />
Korzeni konfliktu można szukać oczywiście jeszcze wcześniej i tu też stroną inicjującą agresję byli palestyńscy Arabowie (później nazwani Palestyńczykami). Żydzi stworzyli w Palestynie organizację samoobrony &#8211; Haganę (zaczątek późniejszych Sił Obronnych Izraela) &#8211; w 1920 roku, po serii ataków bojówek arabskich na Żydów, skutkujących ofiarami śmiertelnymi i zniszczeniem całych osad. Kolejna seria agresji na palestyńskich Żydów nastąpiła w 1936 roku, w trakcie tzw. arabskiego powstania w Palestynie.<br />
Dlatego Izrael ma prawo do obrony &#8222;swojej&#8221; ludności przed zagrożeniem ze strony agresora &#8211; Hamasu. Aż do całkowitego jego zniszczenia &#8211; racjonalnym jest w tym przypadku przypuszczać, że zawarcie rozejmu może oznaczać kolejny atak za kilka lat &#8211; lub przynajmniej do wypuszczenia przez Hamas pozostałych zakładników. Zabijanie palestyńskich cywili w Gazie jest złem, ale odpowiedzialność za to (pomijając, być może, konkretne przypadki nieuzasadnionych militarnie celowych ataków na cywilów dokonywanych przez poszczególnych żołnierzy, które mogą się zdarzać) obciąża Hamas.</p>
{"id":2685,"date":"2025-08-16T19:09:05","date_gmt":"2025-08-16T17:09:05","guid":{"rendered":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/?p=2685"},"modified":"2025-08-16T19:09:05","modified_gmt":"2025-08-16T17:09:05","slug":"wojna-w-gazie-a-libertarianizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/?p=2685","title":{"rendered":"Wojna w Gazie a libertarianizm"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Dla tych, kt\u00f3rzy nie potrafi\u0105 zrozumie\u0107, jak mog\u0119 popiera\u0107 wojn\u0119 toczon\u0105 obecnie w Gazie przez Izrael z libertarianizmem:<br \/>\nSednem libertarianizmu jest prawo do obrony. Bez prawa do obrony wolno\u015b\u0107 dysponowania sob\u0105 i swoj\u0105 w\u0142asno\u015bci\u0105 jest tylko pust\u0105 deklaracj\u0105. Wolno\u015b\u0107, kt\u00f3rej nie mo\u017cna broni\u0107, nie istnieje.<br \/>\nPrawo do obrony nie mo\u017ce by\u0107 ograniczane warunkiem, \u017ce obrona nie mo\u017ce wyrz\u0105dzi\u0107 szkody czy naruszy\u0107 praw innych (poza agresorem) ludzi. Pozornie taki warunek wydaje si\u0119 logiczny, bo je\u017celi narusza si\u0119 pierwszemu prawa innych ludzi &#8211; w szczeg\u00f3lno\u015bci ich prawo do \u017cycia &#8211; to mamy do czynienia z kolejn\u0105 agresj\u0105. Jednak postawienie takiego warunku oznacza w praktyce, \u017ce obrona przed wieloma agresorami &#8211; zw\u0142aszcza rz\u0105dami i organizacjami terrorystycznymi &#8211; umiej\u0119tnie kryj\u0105cymi si\u0119 w\u015br\u00f3d os\u00f3b postronnych (b\u0119d\u0105cych faktycznie ich zak\u0142adnikami) b\u0119dzie nieskuteczna lub wr\u0119cz niemo\u017cliwa. Je\u017celi cz\u0142onkowie organizacji agresora, ich sprz\u0119t i bro\u0144 rozlokowane s\u0105 w blisko\u015bci ludno\u015bci cywilnej, unikni\u0119cie postronnych ofiar jest praktycznie niemo\u017cliwe, przynajmniej na obecnym etapie rozwoju technologicznego. Tych ofiar b\u0119dzie tym wi\u0119cej, im g\u0119\u015bciej zaludniony b\u0119dzie obszar, na kt\u00f3rym przebywaj\u0105 agresorzy. Dlatego w wojnach miejskich liczba ofiar cywilnych zwykle wielokrotnie przewy\u017csza liczb\u0119 zabitych walcz\u0105cych. Gaza jest tu skrajnym przypadkiem, gdy\u017c jest nie tylko g\u0119sto zaludniona, ale i agresorzy celowo lokuj\u0105 si\u0119 wprost w budynkach cywilnych i mieszaj\u0105 z cywilami (jakkolwiek liczba ofiar cywilnych mie\u015bci si\u0119 tam w &#8222;normie&#8221; dla wojen miejskich).<br \/>\nKierowanie si\u0119 etyk\u0105 zabraniaj\u0105c\u0105 naruszania praw innych ludzi podczas dzia\u0142a\u0144 obronnych oznacza w rzeczywisto\u015bci akceptacj\u0119 agresji w przypadku, gdy agresor skutecznie chroni si\u0119 w\u015br\u00f3d niewinnych ludzi. Dlatego uwa\u017cam, \u017ce taka etyka jest sprzeczna z libertarianizmem i j\u0105 odrzucam.<br \/>\nTo nie znaczy, \u017ce uwa\u017cam, \u017ce np. zabijanie ludno\u015bci cywilnej podczas wojny nie jest z\u0142em. Jest z\u0142em, ale (zasadniczo, pomijaj\u0105c ewidentne celowe ataki na cywil\u00f3w nie maj\u0105ce nic wsp\u00f3lnego z obron\u0105 przed agresj\u0105, a wynikaj\u0105ce np. z kolektywnie skierowanej nienawi\u015bci wobec przedstawicieli narodu agresora) odpowiedzialny za nie jest agresor, a nie ten, kt\u00f3ry si\u0119 broni.<br \/>\nPrawo do obrony nie mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c ograniczane warunkiem, \u017ce obrona jest dozwolona jedynie do momentu zaprzestania agresji przez agresora. Obrona ma na celu unikni\u0119cie zagro\u017cenia &#8211; bez osi\u0105gni\u0119cia tego celu nie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o skutecznej obronie. Agresor, nawet je\u017celi zaprzestanie chwilowo agresji, nadal mo\u017ce pozostawa\u0107 zagro\u017ceniem. Ocena tego powinna by\u0107 pozostawiona napadni\u0119temu i je\u017celi uzna on, \u017ce jedynym skutecznym usuni\u0119ciem zagro\u017cenia jest ca\u0142kowite zniszczenie agresora (tak, jak podczas II wojny \u015bwiatowej uczyniono z nazistowskim pa\u0144stwem niemieckim), powinien mie\u0107 on do tego prawo.<br \/>\nW wojnie w Gazie jednoznacznym agresorem jest Hamas, rz\u0105dz\u0105cy Gaz\u0105. Inaczej m\u00f3wi\u0105c, rz\u0105d Gazy. Do agresji dosz\u0142o 7 pa\u017adziernika 2023 roku, kiedy to bojownicy Hamasu i wspieraj\u0105cych go organizacji militarnych (a tak\u017ce prawdopodobnie pewna liczba ochotnik\u00f3w z Gazy) zaatakowali nie tylko cele militarne w Izraelu, ale przede wszystkim ludno\u015b\u0107 cywiln\u0105. Zabito ponad 1000 os\u00f3b (w wi\u0119kszo\u015bci w ich domach i na festiwalu muzycznym), wzi\u0119to zak\u0142adnik\u00f3w, wystrzelono kilka tysi\u0119cy rakiet (bynajmniej nie na cele wojskowe). Nie by\u0142 to zreszt\u0105 pierwszy przypadek agresji ze strony Gazy przeciwko Izraelowi od chwili uzyskania przez Gaz\u0119 faktycznej niepodleg\u0142o\u015bci w 2005 roku.<br \/>\nAgresji tej nie mo\u017cna interpretowa\u0107, jak to niekt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 robi\u0107, jako obron\u0119 w ramach d\u0142u\u017cszego konfliktu (np. &#8222;walk\u0119 z okupantem&#8221;). \u00d3w d\u0142u\u017cszy konflikt nie zacz\u0105\u0142 si\u0119, jak sugeruje to np. Lewica Razem, od powstania pa\u0144stwa Izrael i wyp\u0119dzenia z jego teren\u00f3w setek tysi\u0119cy Palesty\u0144czyk\u00f3w. Zacz\u0105\u0142 si\u0119 wcze\u015bniej, co najmniej w 1947 roku, kiedy to Palesty\u0144czycy jako pierwsi napadli na \u017byd\u00f3w w Mandacie Palestyny, wywo\u0142uj\u0105c wojn\u0119 domow\u0105, po odrzuceniu przez ich przyw\u00f3dc\u00f3w propozycji podzia\u0142u regionu sformu\u0142owanej przez ONZ. Nast\u0119pnie &#8211; po og\u0142oszeniu przez lider\u00f3w \u017cydowskich niepodleg\u0142o\u015bci Izraela &#8211; zostali zbrojnie wsparci przez armie kilku pa\u0144stw arabskich. Wyp\u0119dzenie (&#8222;Nakba&#8221;) by\u0142o jedynie konsekwencj\u0105 przegrania przez nich wojny, kt\u00f3r\u0105 sami zacz\u0119li. Potem konsekwentnie odmawiali zawarcia pokoju.<br \/>\nKorzeni konfliktu mo\u017cna szuka\u0107 oczywi\u015bcie jeszcze wcze\u015bniej i tu te\u017c stron\u0105 inicjuj\u0105c\u0105 agresj\u0119 byli palesty\u0144scy Arabowie (p\u00f3\u017aniej nazwani Palesty\u0144czykami). \u017bydzi stworzyli w Palestynie organizacj\u0119 samoobrony &#8211; Hagan\u0119 (zacz\u0105tek p\u00f3\u017aniejszych Si\u0142 Obronnych Izraela) &#8211; w 1920 roku, po serii atak\u00f3w boj\u00f3wek arabskich na \u017byd\u00f3w, skutkuj\u0105cych ofiarami \u015bmiertelnymi i zniszczeniem ca\u0142ych osad. Kolejna seria agresji na palesty\u0144skich \u017byd\u00f3w nast\u0105pi\u0142a w 1936 roku, w trakcie tzw. arabskiego powstania w Palestynie.<br \/>\nDlatego Izrael ma prawo do obrony &#8222;swojej&#8221; ludno\u015bci przed zagro\u017ceniem ze strony agresora &#8211; Hamasu. A\u017c do ca\u0142kowitego jego zniszczenia &#8211; racjonalnym jest w tym przypadku przypuszcza\u0107, \u017ce zawarcie rozejmu mo\u017ce oznacza\u0107 kolejny atak za kilka lat &#8211; lub przynajmniej do wypuszczenia przez Hamas pozosta\u0142ych zak\u0142adnik\u00f3w. Zabijanie palesty\u0144skich cywili w Gazie jest z\u0142em, ale odpowiedzialno\u015b\u0107 za to (pomijaj\u0105c, by\u0107 mo\u017ce, konkretne przypadki nieuzasadnionych militarnie celowych atak\u00f3w na cywil\u00f3w dokonywanych przez poszczeg\u00f3lnych \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3re mog\u0105 si\u0119 zdarza\u0107) obci\u0105\u017ca Hamas.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2685"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2685"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2685\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2686,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2685\/revisions\/2686"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2685"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2685"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2685"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}