Rok temu, gdy trwały prace nad ustawą o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych, sejmowa komisja zajmująca się projektem tej ustawy poprosiła Biuro Analiz Sejmowych o opinię dotyczącą zgodności z Konstytucją RP artykułu 7, ust. 4 pkt. 3 owego projektu. Punkt ten dotyczył przypadku, kiedy jednostka samorządu terytorialnego (np. gmina) zamierza świadczyć na swoim terenie usługę dostępu do Internetu za darmo lub po cenie niższej od rynkowej i uzyskuje w tym celu zgodę Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, wydaną w trybie decyzji. Brzmiał zaś następująco:
„Decyzja, o której mowa w ust. 1, określa:
1) obszar, którego dotyczy działalność;
2) maksymalną przepływność łącza;
3) warunki świadczenia usługi dostępu do Internetu, w tym maksymalny czas, po upływie którego następuje zakończenie połączenia, oraz obowiązek blokowania dostępu do treści zakazanych dla dzieci lub młodzieży lub sprzecznych z publicznym charakterem zadań realizowanych przez jednostki samorządu terytorialnego”.
Wątpliwości posłów z komisji wzbudził zapis o „obowiązku blokowania” – zwłaszcza, że równocześnie trwała publiczna dyskusja nad rządowym pomysłem wprowadzenia Rejestru Stron i Usług Niedozwolonych. Biuro Analiz Sejmowych przygotowało opinię, która uznała ten zapis za niezgodny z art. 54 ust. 1 Konstytucji (stanowiącym, że „każdemu zapewnia się wolność wyrażania swoich poglądów oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji”), nawet w powiązaniu z art. 31 ust. 3 Konstytucji („Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw”). W opinii Biura, w szczególności „niejasna konstrukcja art. 7 ust. 4 projektu umożliwia sformułowanie wniosku, że treść nakazu blokowania dostępu do stron – stanowiącego w istocie ograniczenie wolności pozyskiwania informacji z art. 54 ust. 1 – jest nie tyle wprowadzana wprost w projekcie ustawy, co w drodze decyzji Prezesa UKE. Taka sytuacja dodatkowo wzmacnia wniosek o konstytucyjnej niedopuszczalności omawianego przepisu z punktu widzenia art. 31 ust. 3 konstytucji”.
Opinia ta była przekonująca dla posłów (przewodniczący komisji, p. Janusz Piechociński, stwierdził jednoznacznie, że „nie będzie blokowania stron”, choć „rząd (…) planował  wprowadzenie cenzury w sieci”) i w projekcie ustawy znajdującym się w sprawozdaniu komisji z 4 marca 2010 r. – jak również w ostatecznej, uchwalonej wersji ustawy – nie ma już nic o żadnym obowiązku blokowania. Wymieniony wyżej punkt brzmi w ustawie następująco:
„Decyzja, o której mowa w ust. 1, określa:
1) obszar, którego dotyczy działalność;
2) maksymalną przepływność łącza;
3) warunki świadczenia usługi dostępu do Internetu, w tym maksymalny czas, po upływie którego następuje zakończenie połączenia”.
Niestety okazuje się, że wbrew intencjom posłów i oświadczeniu p. Piechocińskiego, blokowanie jednak jest. Oto 30 grudnia 2010 r. Prezes UKE wydał decyzję o zgodzie na świadczenie przez miasto Przasnysz usługi dostępu do Internetu bez pobierania opłat za pomocą hotspotów. Decyzja ta określa nie tylko obszar, którego dotyczy działalność (8 hotspotów w podanych lokalizacjach), maksymalną przepływność łącza (256 kb/s) oraz maksymalny czas, po upływie którego następuje zakończenie połączenia (60 minut), ale również, że:
– „zablokowane będą strony internetowe z treściami erotycznymi, nielegalnymi, w ramach możliwości technicznych uniemożliwione powinny zostać połączenia Peer to Peer umożliwiające wymianę plików pomiędzy użytkownikami końcowymi oraz wszelkie aplikacje wykorzystujące tę technologię”;
– „użytkownikom końcowym udostępnione będą wyłącznie protokoły http (Port 80), https (port 443), porty wykorzystywane przez serwisy e-mail (Port 25, Port 110, Port 143, Port 465, Port 993, Port 995) oraz standardowe porty, z których korzystają komunikatory internetowe”.

Rok temu, gdy trwa\u0142y prace nad ustaw\u0105 o wspieraniu rozwoju us\u0142ug i sieci telekomunikacyjnych, sejmowa komisja zajmuj\u0105ca si\u0119 projektem tej ustawy poprosi\u0142a Biuro Analiz Sejmowych o opini\u0119 dotycz\u0105c\u0105 zgodno\u015bci z Konstytucj\u0105 RP artyku\u0142u 7, ust. 4 pkt. 3 owego projektu<\/a>. Punkt ten dotyczy\u0142 przypadku, kiedy jednostka samorz\u0105du terytorialnego (np. gmina) zamierza \u015bwiadczy\u0107 na swoim terenie us\u0142ug\u0119 dost\u0119pu do Internetu za darmo lub po cenie ni\u017cszej od rynkowej i uzyskuje w tym celu zgod\u0119 Prezesa Urz\u0119du Komunikacji Elektronicznej, wydan\u0105 w trybie decyzji. Brzmia\u0142 za\u015b nast\u0119puj\u0105co:
\n„Decyzja, o kt\u00f3rej mowa w ust. 1, okre\u015bla:
\n1) obszar, kt\u00f3rego dotyczy dzia\u0142alno\u015b\u0107;
\n2) maksymaln\u0105 przep\u0142ywno\u015b\u0107 \u0142\u0105cza;
\n3) warunki \u015bwiadczenia us\u0142ugi dost\u0119pu do Internetu, w tym maksymalny czas, po up\u0142ywie kt\u00f3rego nast\u0119puje zako\u0144czenie po\u0142\u0105czenia, oraz obowi\u0105zek blokowania dost\u0119pu do tre\u015bci zakazanych dla dzieci lub m\u0142odzie\u017cy lub sprzecznych z publicznym charakterem zada\u0144 realizowanych przez jednostki samorz\u0105du terytorialnego”<\/strong><\/em>.
\nW\u0105tpliwo\u015bci pos\u0142\u00f3w z komisji wzbudzi\u0142 zapis o „obowi\u0105zku blokowania”<\/em> – zw\u0142aszcza, \u017ce r\u00f3wnocze\u015bnie trwa\u0142a publiczna dyskusja nad rz\u0105dowym pomys\u0142em wprowadzenia Rejestru Stron i Us\u0142ug Niedozwolonych. Biuro Analiz Sejmowych przygotowa\u0142o opini\u0119<\/a>, kt\u00f3ra uzna\u0142a ten zapis za niezgodny z art. 54 ust. 1 Konstytucji (stanowi\u0105cym, \u017ce „ka\u017cdemu zapewnia si\u0119 wolno\u015b\u0107 wyra\u017cania swoich pogl\u0105d\u00f3w oraz pozyskiwania i rozpowszechniania informacji”<\/em>), nawet w powi\u0105zaniu z art. 31 ust. 3 Konstytucji („Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolno\u015bci i praw mog\u0105 by\u0107 ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy s\u0105 konieczne w demokratycznym pa\u0144stwie dla jego bezpiecze\u0144stwa lub porz\u0105dku publicznego, b\u0105d\u017a dla ochrony \u015brodowiska, zdrowia i moralno\u015bci publicznej, albo wolno\u015bci i praw innych os\u00f3b. Ograniczenia te nie mog\u0105 narusza\u0107 istoty wolno\u015bci i praw”<\/em>). W opinii Biura, w szczeg\u00f3lno\u015bci „niejasna konstrukcja art. 7 ust. 4 projektu umo\u017cliwia sformu\u0142owanie wniosku, \u017ce tre\u015b\u0107 nakazu blokowania dost\u0119pu do stron \u2013 stanowi\u0105cego w istocie ograniczenie wolno\u015bci pozyskiwania informacji z art. 54 ust. 1 – jest nie tyle wprowadzana wprost w projekcie ustawy, co w drodze decyzji Prezesa UKE<\/strong>. Taka sytuacja dodatkowo wzmacnia wniosek o konstytucyjnej niedopuszczalno\u015bci omawianego przepisu z punktu widzenia art. 31 ust. 3 konstytucji”<\/em>.
\nOpinia ta by\u0142a przekonuj\u0105ca dla pos\u0142\u00f3w (przewodnicz\u0105cy komisji, p. Janusz Piechoci\u0144ski, stwierdzi\u0142 jednoznacznie<\/a>, \u017ce „nie b\u0119dzie blokowania stron”<\/em>, cho\u0107 „rz\u0105d (…) planowa\u0142\u00a0 wprowadzenie cenzury w sieci”<\/em>) i w projekcie ustawy znajduj\u0105cym si\u0119 w sprawozdaniu komisji z 4 marca 2010 r.<\/a> – jak r\u00f3wnie\u017c w ostatecznej, uchwalonej wersji ustawy<\/a> – nie ma ju\u017c nic o \u017cadnym obowi\u0105zku blokowania<\/strong>. Wymieniony wy\u017cej punkt brzmi w ustawie nast\u0119puj\u0105co:
\n„Decyzja, o kt\u00f3rej mowa w ust. 1, okre\u015bla:
\n1) obszar, kt\u00f3rego dotyczy dzia\u0142alno\u015b\u0107;
\n2) maksymaln\u0105 przep\u0142ywno\u015b\u0107 \u0142\u0105cza;
\n3) warunki \u015bwiadczenia us\u0142ugi dost\u0119pu do Internetu, w tym maksymalny czas, po up\u0142ywie kt\u00f3rego nast\u0119puje zako\u0144czenie po\u0142\u0105czenia”<\/strong><\/em>.
\nNiestety okazuje si\u0119, \u017ce wbrew intencjom pos\u0142\u00f3w i o\u015bwiadczeniu p. Piechoci\u0144skiego, blokowanie jednak jest<\/strong>. Oto 30 grudnia 2010 r. Prezes UKE wyda\u0142 decyzj\u0119<\/a> o zgodzie na \u015bwiadczenie przez miasto Przasnysz us\u0142ugi dost\u0119pu do Internetu bez pobierania op\u0142at za pomoc\u0105 hotspot\u00f3w. Decyzja ta okre\u015bla nie tylko obszar, kt\u00f3rego dotyczy dzia\u0142alno\u015b\u0107 (8 hotspot\u00f3w w podanych lokalizacjach), maksymaln\u0105 przep\u0142ywno\u015b\u0107 \u0142\u0105cza (256 kb\/s) oraz maksymalny czas, po up\u0142ywie kt\u00f3rego nast\u0119puje zako\u0144czenie po\u0142\u0105czenia (60 minut), ale r\u00f3wnie\u017c, \u017ce:
\n– „zablokowane b\u0119d\u0105 strony internetowe z tre\u015bciami erotycznymi, nielegalnymi, w ramach mo\u017cliwo\u015bci technicznych uniemo\u017cliwione powinny zosta\u0107 po\u0142\u0105czenia Peer to Peer umo\u017cliwiaj\u0105ce wymian\u0119 plik\u00f3w pomi\u0119dzy u\u017cytkownikami ko\u0144cowymi oraz wszelkie aplikacje wykorzystuj\u0105ce t\u0119 technologi\u0119”<\/em>;
\n– „u\u017cytkownikom ko\u0144cowym udost\u0119pnione b\u0119d\u0105 wy\u0142\u0105cznie protoko\u0142y http (Port 80), https (port 443), porty wykorzystywane przez serwisy e-mail (Port 25, Port 110, Port 143, Port 465, Port 993, Port 995) oraz standardowe porty, z kt\u00f3rych korzystaj\u0105 komunikatory internetowe”<\/em>.
\nJak wida\u0107, Prezes UKE rozumie upowa\u017cnienie do okre\u015blania „warunk\u00f3w \u015bwiadczenia us\u0142ugi dost\u0119pu do Internetu” <\/em>jako upowa\u017cnienie do narzucania na t\u0119 us\u0142ug\u0119 dowolnych ogranicze\u0144, w tym r\u00f3wnie\u017c tych niewymienionych wprost w ustawie. Ba, r\u00f3wnie\u017c tych, kt\u00f3re Konstytucja RP rezerwuje tylko dla ustaw – jak ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnego prawa do pozyskiwania informacji<\/strong>. Co wi\u0119cej, w uzasadnieniu decyzji nie ma ani s\u0142owa o tym, dlaczego postanowiono wprowadzi\u0107 takie ograniczenia. Dlaczego maj\u0105 by\u0107 blokowane akurat strony z „tre\u015bciami erotycznymi”<\/em>? Dlaczego u\u017cytkownikom nale\u017cy zezwoli\u0107 na korzystanie z WWW (a co ze stronami dost\u0119pnymi na niestandardowych portach?) e-maila (ciekawe, czemu pomini\u0119to tu port 587<\/a>?) i komunikator\u00f3w, a ju\u017c nie z internetowych czat\u00f3w (korzystaj\u0105cych wszak cz\u0119sto z innych port\u00f3w ni\u017c wskazane), FTP<\/a>, IRC<\/a>, radia internetowego czy Usenetu<\/a>? Dlaczego u\u017cytkownik nie ma mie\u0107 mo\u017cliwo\u015bci korzystania z tak standardowych us\u0142ug jak SSH<\/a> czy Telnet, albo synchronizacja zegara na swoim komputerze<\/a>? Czytaj\u0105c to uzasadnienie, mo\u017cna wr\u0119cz doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce takie ograniczenia s\u0105 wr\u0119cz nielogiczne w \u015bwietle tego, \u017ce „ograniczenie maksymalnej przep\u0142ywno\u015bci \u0142\u0105cza do 256 kb\/s dla u\u017cytkownika ko\u0144cowego stanowi istotne ograniczenie w mo\u017cliwo\u015bci korzystania z us\u0142ug i aplikacji dostawc\u00f3w kontentu (tre\u015bci). Powy\u017csza przep\u0142ywno\u015b\u0107 \u0142\u0105cza b\u0119dzie pozwala\u0142a na korzystanie jedynie z podstawowych aplikacji takich jak email czy strony internetowe niewymagaj\u0105ce szybkiego po\u0142\u0105czenia z Internetem”<\/em>. Skoro ju\u017c samo ograniczenie pr\u0119dko\u015bci zaw\u0119\u017ca mo\u017cliwo\u015bci korzystania przez u\u017cytkownika do „podstawowych aplikacji”<\/em>, to jaki sens ma jeszcze narzucanie dodatkowych ogranicze\u0144?
\nWymieniona decyzja Prezesa UKE jest niezrozumia\u0142a tym bardziej, \u017ce urz\u0105d ten wyra\u017ca\u0142 si\u0119 krytycznie o pomy\u015ble blokowania stron w ramach proponowanego Rejestru Stron i Us\u0142ug Niedozwolonych, stwierdzaj\u0105c mi\u0119dzy innymi w swojej opinii<\/a>, i\u017c „zaprojektowany obowi\u0105zek blokowania przez przedsi\u0119biorc\u0119 telekomunikacyjnego dost\u0119pu do stron internetowych lub us\u0142ug wpisanych do Rejestru Stron i Us\u0142ug Niedozwolonych, z punktu widzenia technicznego, jedynie ograniczy lub utrudni cz\u0119\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w Internetu dost\u0119p do stron lub us\u0142ug wpisanych do Rejestru, natomiast nie zlikwiduje dost\u0119pu ca\u0142kowicie. (…) Natomiast koszt \u015brodk\u00f3w technicznych, kt\u00f3re powinien zaanga\u017cowa\u0107 przedsi\u0119biorca telekomunikacyjny w celu blokowania takiego dost\u0119pu b\u0119dzie olbrzymi”<\/em>. Czy\u017cby nagle Prezes UKE lub jego urz\u0119dnicy uznali, \u017ce w przypadku miasta Przasnysz ten koszt b\u0119dzie jednak ma\u0142y (mimo \u017ce blokowa\u0107 b\u0119dzie trzeba nie tylko wskazane konkretne adresy, ale og\u00f3lnie wszystkie strony „erotyczne”<\/em> i „nielegalne”<\/em>), a u\u017cytkownicy nie wpadn\u0105 na pomys\u0142 obchodzenia blokady stron \u0142\u0105cz\u0105c si\u0119 poprzez serwery proxy dzia\u0142aj\u0105ce na porcie 80 (bywaj\u0105 takie)?
\nNo i w ko\u0144cu – je\u015bli miasto Przasnysz dopu\u015bci, aby u\u017cytkownicy hotspot\u00f3w \u0142\u0105czyli si\u0119 ze stronami internetowymi i serwerami poczty poprzez adresy domenowe, a nie bezpo\u015brednio przez adresy IP, to b\u0119dzie to z\u0142amaniem wymienionej decyzji. Wszak w\u015br\u00f3d protoko\u0142\u00f3w, kt\u00f3re wg niej b\u0119d\u0105 udost\u0119pnione u\u017cytkownikom ko\u0144cowym nie ma DNS<\/a> (port 53)…<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/466"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=466"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/466\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":479,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/466\/revisions\/479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=466"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=466"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=466"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}