Pisałem o tym już trzy lata temu: nie rozumiem tych, którzy boją się idei autonomii (Górnego) Śląska i uważają, że może być to krok w kierunku oderwania go od Polski. Bo po I wojnie światowej to właśnie Polska – z inicjatywy śląskich Polaków – zaoferowała Górnemu Śląskowi szeroką autonomię, z własnym Sejmem i Skarbem, policją, szkolnictwem i polityką gospodarczą. Autonomiczne województwo śląskie zostało utworzone na mocy Ustawy Konstytucyjnej z 15 lipca 1920 r. zawierającej statut organiczny Województwa Śląskiego, uchwalonej przez polski Sejm Ustawodawczy – właśnie w tym celu, by skłonić Ślązaków do opowiedzenia się za Polską, a nie za Niemcami (którzy żadnej szczególnej autonomii Górnemu Śląskowi nie oferowali). Przyjęto założenie, że bardziej atrakcyjną Polską będzie Polska respektująca jak najszerszy zakres samorządności regionalnej niż Polska scentralizowana.
Autonomię województwa śląskiego zlikwidował Hitler, a następnie – formalnie – komuniści (argumentując między innymi, że „stała się wodą na młyn wojującej niemczyzny”). Jak widać, była ona nie w smak totalitarnym, wrogim wolnej Polsce tyranom. Bo tyrani lubią mieć wszystko poddane swojej scentralizowanej kontroli.

Pisa\u0142em o tym<\/a> ju\u017c trzy lata temu: nie rozumiem tych<\/a>, kt\u00f3rzy boj\u0105 si\u0119 idei autonomii (G\u00f3rnego) \u015al\u0105ska i uwa\u017caj\u0105, \u017ce mo\u017ce by\u0107 to krok w kierunku oderwania go od Polski. Bo po I wojnie \u015bwiatowej to w\u0142a\u015bnie Polska – z inicjatywy \u015bl\u0105skich Polak\u00f3w<\/a> – zaoferowa\u0142a G\u00f3rnemu \u015al\u0105skowi szerok\u0105 autonomi\u0119, z w\u0142asnym Sejmem i Skarbem, policj\u0105, szkolnictwem i polityk\u0105 gospodarcz\u0105. Autonomiczne wojew\u00f3dztwo \u015bl\u0105skie zosta\u0142o utworzone na mocy Ustawy Konstytucyjnej z 15 lipca 1920 r. zawieraj\u0105cej statut organiczny Wojew\u00f3dztwa \u015al\u0105skiego<\/a>, uchwalonej przez polski Sejm Ustawodawczy – w\u0142a\u015bnie w tym celu, by sk\u0142oni\u0107 \u015al\u0105zak\u00f3w do opowiedzenia si\u0119 za Polsk\u0105, a nie za Niemcami<\/strong> (kt\u00f3rzy \u017cadnej szczeg\u00f3lnej autonomii G\u00f3rnemu \u015al\u0105skowi nie oferowali). Przyj\u0119to za\u0142o\u017cenie, \u017ce bardziej atrakcyjn\u0105 Polsk\u0105 b\u0119dzie Polska respektuj\u0105ca jak najszerszy zakres samorz\u0105dno\u015bci regionalnej ni\u017c Polska scentralizowana.
\nAutonomi\u0119 wojew\u00f3dztwa \u015bl\u0105skiego zlikwidowa\u0142 Hitler, a nast\u0119pnie – formalnie – komuni\u015bci<\/a> (argumentuj\u0105c mi\u0119dzy innymi, \u017ce „sta\u0142a si\u0119 wod\u0105 na m\u0142yn wojuj\u0105cej niemczyzny”<\/em>). Jak wida\u0107, by\u0142a ona nie w smak totalitarnym, wrogim wolnej Polsce tyranom. Bo tyrani lubi\u0105 mie\u0107 wszystko poddane swojej scentralizowanej kontroli.
\nAutonomia G\u00f3rnego \u015al\u0105ska to – jakby nie patrze\u0107 – element polskiej niepodleg\u0142o\u015bciowej tradycji. To, \u017ce pojawiaj\u0105 si\u0119 postulaty jej przywr\u00f3cenia (w nieco zmienionej, przystosowanej do obecnej sytuacji formie<\/a>) i s\u0105 one popierane przez jak\u0105\u015b cz\u0119\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w tego regionu \u015bwiadczy moim zdaniem tylko o tym, \u017ce mieszkaj\u0105 tam ludzie, kt\u00f3rym nie podoba si\u0119 centralne zarz\u0105dzanie wieloma rzeczami z Warszawy. Ludzie, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105, \u017ce w\u0142adza, kt\u00f3ra b\u0119dzie bli\u017cej nich w wi\u0119kszym stopniu b\u0119dzie liczy\u0107 si\u0119 z ich potrzebami. Nie mo\u017cna stawia\u0107 r\u00f3wno\u015bci pomi\u0119dzy postulatami przywr\u00f3cenia autonomii a separatyzmem (kt\u00f3rego oficjalnym reprezentantem jest kanapowy \u015al\u0105ski Ruch Separatystyczny<\/a>, dzia\u0142aj\u0105cy r\u00f3wnie\u017c pod szyldem Federacji Rozwoju \u015al\u0105ska) czy d\u0105\u017ceniami do przy\u0142\u0105czenia \u015al\u0105ska do Niemiec. Gdyby autonomia G\u00f3rnego \u015al\u0105ska w ramach Polski by\u0142a zbie\u017cna z interesami niemieckimi, to jej has\u0142a by\u0142yby ju\u017c od wielu lat podnoszone przez organizacje mniejszo\u015bci niemieckiej, zw\u0142aszcza w odniesieniu do wojew\u00f3dztwa opolskiego, gdzie ta mniejszo\u015b\u0107 jest znacz\u0105ca i ma realne wp\u0142ywy w lokalnym samorz\u0105dzie.
\nJe\u015bli kto\u015b boi si\u0119 wzrostu na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku tendencji separatystycznych czy proniemieckich, to powinien by\u0107 za tym samym rozwi\u0105zaniem, kt\u00f3re wybra\u0142a Polska w 1920 roku. Dlaczego to, co w\u00f3wczas mia\u0142o zach\u0119ci\u0107 do wybrania Polski mia\u0142oby teraz zach\u0119ci\u0107 do jej odrzucenia?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/506"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=506"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/506\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":511,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/506\/revisions\/511"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=506"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=506"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=506"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}