Już wiadomo, dlaczego nie może być tak, że ktoś buduje sobie dom czy cokolwiek innego bez wcześniejszego pozwolenia urzędnika. Otóż wymagają tego zasady sprawiedliwości społecznej.
Stwierdził to jednoznacznie Trybunał Konstytucyjny, stwierdzając, że nowelizacja prawa budowlanego znosząca obowiązek uzyskiwania pozwolenia na budowę i zastępująca go zwykłym zgłoszeniem lub co najwyżej wnioskiem o rejestrację budowy (a w niektórych przypadkach w ogóle znosząca wymóg powiadamiania urzędu) jest sprzeczna z art. 2 Konstytucji RP, stanowiącym, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Sędziowie Trybunału uznali, że budowa bez uzyskania pozwolenia – a tym samym bez przeprowadzenia postępowania administracyjnego i ewentualnie sądowoadministracyjnego – narusza prawa właścicieli sąsiednich nieruchomości, na które zamierzona inwestycja może niekorzystnie oddziaływać. Bo w takim przypadku nie są oni z urzędu informowani o zamiarze rozpoczęcia budowy i nie mogą zgłosić wobec niej zawczasu sprzeciwu. A instrumenty cywilnoprawne, przewidziane w kodeksie cywilnym dla ochrony własności nie chronią ich wystarczająco – bo działają ex post (po naruszeniu prawa), a nie zapobiegają naruszeniom i są trudne do zastosowania oraz kosztowne.

Ju\u017c wiadomo, dlaczego nie mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce kto\u015b buduje sobie dom czy cokolwiek innego bez wcze\u015bniejszego pozwolenia urz\u0119dnika. Ot\u00f3\u017c wymagaj\u0105 tego zasady sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej<\/strong>.
\nStwierdzi\u0142 to jednoznacznie Trybuna\u0142 Konstytucyjny, stwierdzaj\u0105c<\/a>, \u017ce nowelizacja prawa budowlanego znosz\u0105ca obowi\u0105zek uzyskiwania pozwolenia na budow\u0119 i zast\u0119puj\u0105ca go zwyk\u0142ym zg\u0142oszeniem lub co najwy\u017cej wnioskiem o rejestracj\u0119 budowy (a w niekt\u00f3rych przypadkach w og\u00f3le znosz\u0105ca wym\u00f3g powiadamiania urz\u0119du) jest sprzeczna z art. 2 Konstytucji RP, stanowi\u0105cym, \u017ce Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym pa\u0144stwem prawnym, urzeczywistniaj\u0105cym zasady sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej<\/em>.
\nS\u0119dziowie Trybuna\u0142u uznali, \u017ce budowa bez uzyskania pozwolenia – a tym samym bez przeprowadzenia post\u0119powania administracyjnego i ewentualnie s\u0105dowoadministracyjnego – narusza prawa w\u0142a\u015bcicieli s\u0105siednich nieruchomo\u015bci, na kt\u00f3re zamierzona inwestycja mo\u017ce niekorzystnie oddzia\u0142ywa\u0107<\/em>. Bo w takim przypadku nie s\u0105 oni z urz\u0119du informowani o zamiarze rozpocz\u0119cia budowy i nie mog\u0105 zg\u0142osi\u0107 wobec niej zawczasu sprzeciwu. A instrumenty cywilnoprawne, przewidziane w kodeksie cywilnym dla ochrony w\u0142asno\u015bci<\/em> nie chroni\u0105 ich wystarczaj\u0105co – bo dzia\u0142aj\u0105 ex post (po naruszeniu prawa), a nie zapobiegaj\u0105 naruszeniom i s\u0105 trudne do zastosowania oraz kosztowne<\/em>.
\nInnymi s\u0142owy Trybuna\u0142 wypowiedzia\u0142 si\u0119 jasno, \u017ce w pa\u0144stwie urzeczywistniaj\u0105cym zasady sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej<\/em> poszanowanie prawa w\u0142asno\u015bci mo\u017ce by\u0107 wystarczaj\u0105co zagwarantowane jedynie poprzez procedury post\u0119powania administracyjnego. Na jego stra\u017cy musi sta\u0107 urz\u0119dnik<\/strong> – a jedyny s\u0105d umo\u017cliwiaj\u0105cy s\u0105dow\u0105 drog\u0119 jego dochodzenia to s\u0105d administracyjny, co Trybuna\u0142 potwierdzi\u0142 uznaj\u0105c, \u017ce wykluczenie drogi s\u0105dowoadministracyjnej oznacza naruszenie konstytucyjnego prawa do s\u0105du.
\nZastanawiam si\u0119, czy orzeczenie to nie jest prze\u0142omowe. Bo skoro zasady sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej<\/em> wymagaj\u0105, by urz\u0119dnik sta\u0142 na stra\u017cy prawa w\u0142asno\u015bci, to dlaczego w\u0142a\u015bciwie nie wymaga\u0107, by sta\u0142 te\u017c w podobny spos\u00f3b na stra\u017cy innych praw? Na przyk\u0142ad – dlaczego w\u0142a\u015bciwie nie wymaga\u0107 przeprowadzania pe\u0142nego post\u0119powania administracyjnego z udzia\u0142em wszystkich zainteresowanych stron przed opublikowaniem ksi\u0105\u017cki, filmu, programu telewizyjnego, artyku\u0142u w gazecie lub na blogu? Wszak publikacja taka mo\u017ce naruszy\u0107 na przyk\u0142ad czyje\u015b dobra osobiste, prawa autorskie czy narazi\u0107 kogo\u015b na straty wskutek wyjawienia informacji poufnych – a przecie\u017c instrumenty cywilnoprawne dzia\u0142aj\u0105 ex post (po naruszeniu prawa), a nie zapobiegaj\u0105 naruszeniom i s\u0105 trudne do zastosowania oraz kosztowne<\/em>. W \u015bwietle linii przyj\u0119tej przez TK wydaje si\u0119 sensowne domaganie si\u0119 tego, by ka\u017cda publikowana informacja uzyskiwa\u0142a najpierw pozwolenie na publikacj\u0119 wydawane przez stosowny urz\u0105d (na przyk\u0142ad reaktywowany G\u0142\u00f3wny Urz\u0105d Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk<\/a>) w post\u0119powaniu administracyjnym. Wprawdzie istnieje pewna przeszkoda – konstytucyjny zakaz cenzury prewencyjnej – no ale przecie\u017c zawsze mo\u017cna go z konstytucji usun\u0105\u0107 w imi\u0119 usuwania wewn\u0119trznych niesp\u00f3jno\u015bci. Zreszt\u0105, zakaz ten dotyczy jedynie cenzury „\u015brodk\u00f3w spo\u0142ecznego przekazu”<\/em> – mo\u017ce mo\u017cliwa by\u0142aby interpretacja uznaj\u0105ca prywatne wydawnictwa, gazety, telewizje i blogi za \u015brodki przekazu niespo\u0142ecznego?
\nDlaczego nie wymaga\u0107 te\u017c, by urz\u0119dnik sta\u0142 na stra\u017cy praw dziecka znacznie radykalniej, ni\u017c stoi do tej pory – to znaczy nie wymaga\u0107 pozwole\u0144 na posiadanie dzieci wydawanych po przeprowadzeniu pe\u0142nego post\u0119powania administracyjnego? Wszak zawsze istnieje niebezpiecze\u0144stwo, \u017ce dziecko urodzi si\u0119 w rodzinie nieodpowiedzialnej lub zdemoralizowanej, a to zagra\u017ca jego konstytucyjnemu prawu do ochrony przed przemoc\u0105, okrucie\u0144stwem, wyzyskiem i demoralizacj\u0105. Za\u015b instrumenty cywilnoprawne przewidziane przez prawo rodzinne dzia\u0142aj\u0105 ex post (po naruszeniu prawa), a nie zapobiegaj\u0105 naruszeniom i s\u0105 trudne do zastosowania oraz kosztowne<\/em>. Czy nie lepiej zabezpiecza\u0107 interesy dziecka zawczasu? Jego interesy m\u00f3g\u0142by reprezentowa\u0107 w post\u0119powaniu administracyjnym – np. przed starost\u0105 – jaki\u015b inny urz\u0119dnik.
\nNo i dlaczego r\u00f3wnie\u017c nie wymaga\u0107 pozwolenia na korzystanie z Internetu, po przeprowadzeniu post\u0119powania administracyjnego z udzia\u0142em w\u0142a\u015bcicieli praw autorskich do tre\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 kopiowane przy u\u017cyciu komputera pod\u0142\u0105czonego do Internetu? Bo przecie\u017c w\u0142a\u015bciciel takiego komputera mo\u017ce piracko kopiowa\u0107 sobie na dysk materia\u0142y obj\u0119te copyrightem<\/em>, na przyk\u0142ad muzyk\u0119 czy filmy – co sumarycznie, jak wykazuj\u0105 organizacje obrony praw autorskich, prowadzi do wielomiliardowych strat<\/a>. A instrumenty cywilnoprawne dzia\u0142aj\u0105 ex post (po naruszeniu prawa), a nie zapobiegaj\u0105 naruszeniom i s\u0105 trudne do zastosowania oraz kosztowne<\/em>. Wi\u0119c zasady sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej<\/em> wymagaj\u0105, by pa\u0144stwo umo\u017cliwi\u0142o w\u0142a\u015bcicielom praw autorskich zapobie\u017cenie temu<\/em> z g\u00f3ry, umo\u017cliwiaj\u0105c wyj\u0119cie spod pozwolenia dost\u0119pu do stron i us\u0142ug zawieraj\u0105cych „pirackie” materia\u0142y. Co oczywi\u015bcie prowadzi do wniosku, \u017ce, jak ju\u017c proponowa\u0142 rz\u0105d<\/a>, powinna by\u0107 wdro\u017cona jaka\u015b infrastruktura techniczna pozwalaj\u0105ca na zablokowanie dowolnego adresu internetowego…
\nCa\u0142kiem mo\u017cliwe, \u017ce za kilka lub kilkana\u015bcie lat zostanie wprowadzone ustawodawstwo wprowadzaj\u0105ce takie regulacje – a je\u015bli kto\u015b b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142 je uchyli\u0107, to Trybuna\u0142 Konstytucyjny, jak obecnie, stanie na stra\u017cy zasad sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej<\/em>. Mo\u017ce nawet sam naka\u017ce je wprowadzi\u0107?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/532"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=532"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/532\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":543,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/532\/revisions\/543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=532"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=532"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=532"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}