W 19. numerze „Najwyższego Czasu” Tomasz Sommer przedstawił swoje propozycje programowe dla „Nowej Prawicy” – ruchu, który wedle manifestu sformułowanego przez Janusza Korwin-Mikkego mają stanowić ludzie „szanujący wybory innych ludzi, ale nie pozwalający, by te wybory naruszały prawa innych osób – czyli ludzie przestrzegający zasady: „wolność mojej pięści jest ograniczona bliskością twojego nosa!””. Propozycje te skupiają się głównie na kwestiach gospodarczych (zniesienie podatków bezpośrednich, zakaz deficytu budżetowego, liberalizacja rynku mediów, likwidacja użytkowania wieczystego), polityki zagranicznej i obronnej (określenie granic integracji z Unią Europejską, oddzielenie prawa unijnego od polskiego, wzmocnienie armii) oraz instytucjonalnych (likwidacja części instytucji państwowych, zakaz uczestnictwa państwa w fundacjach, zniesienie przywilejów związków zawodowych, zniesienie specjalnych uregulowań wynikających z prawa pracy, prywatyzacja szkolnictwa).
Aczkolwiek postulowane w tych propozycjach zmiany dotyczą spraw obiektywnie ważnych i byłyby wg mnie w większości jak najbardziej wskazane (w każdym razie jeśli chodzi o ich zasadniczy kierunek – nie będę tutaj wnikał w szczegóły), to jednak obawiam się, że programowe skupienie się tylko na wymienionych obszarach nie trafi do zbyt wielu potencjalnych wyborców. A w każdym razie tych wyborców, których pozyskanie dałoby nie tylko przepustkę do Sejmu, ale i realną możliwość wprowadzania chociażby niektórych z tych zmian.

W 19. numerze „Najwy\u017cszego Czasu” Tomasz Sommer przedstawi\u0142 swoje propozycje programowe<\/a> dla „Nowej Prawicy” – ruchu, kt\u00f3ry wedle manifestu<\/a> sformu\u0142owanego przez Janusza Korwin-Mikkego maj\u0105 stanowi\u0107 ludzie „szanuj\u0105cy wybory innych ludzi, ale nie pozwalaj\u0105cy, by te wybory narusza\u0142y prawa innych os\u00f3b \u2013 czyli ludzie przestrzegaj\u0105cy zasady: „wolno\u015b\u0107 mojej pi\u0119\u015bci jest ograniczona blisko\u015bci\u0105 twojego nosa!””<\/em>. Propozycje te skupiaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na kwestiach gospodarczych (zniesienie podatk\u00f3w bezpo\u015brednich, zakaz deficytu bud\u017cetowego, liberalizacja rynku medi\u00f3w, likwidacja u\u017cytkowania wieczystego), polityki zagranicznej i obronnej (okre\u015blenie granic integracji z Uni\u0105 Europejsk\u0105, oddzielenie prawa unijnego od polskiego, wzmocnienie armii) oraz instytucjonalnych (likwidacja cz\u0119\u015bci instytucji pa\u0144stwowych, zakaz uczestnictwa pa\u0144stwa w fundacjach, zniesienie przywilej\u00f3w zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych, zniesienie specjalnych uregulowa\u0144 wynikaj\u0105cych z prawa pracy, prywatyzacja szkolnictwa).
\nAczkolwiek postulowane w tych propozycjach zmiany dotycz\u0105 spraw obiektywnie wa\u017cnych i by\u0142yby wg mnie w wi\u0119kszo\u015bci jak najbardziej wskazane (w ka\u017cdym razie je\u015bli chodzi o ich zasadniczy kierunek – nie b\u0119d\u0119 tutaj wnika\u0142 w szczeg\u00f3\u0142y), to jednak obawiam si\u0119, \u017ce programowe skupienie si\u0119 tylko na wymienionych obszarach nie trafi do zbyt wielu potencjalnych wyborc\u00f3w. A w ka\u017cdym razie tych wyborc\u00f3w, kt\u00f3rych pozyskanie da\u0142oby nie tylko przepustk\u0119 do Sejmu, ale i realn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wprowadzania chocia\u017cby niekt\u00f3rych z tych zmian.
\nTaka mo\u017cliwo\u015b\u0107 pojawi si\u0119 w praktyce jedynie w\u00f3wczas, gdy \u017cadna z obecnych dotychczas w Sejmie partii nie b\u0119dzie potrafi\u0142a – sama lub w koalicji z pozosta\u0142ymi z tych partii – utworzy\u0107 wi\u0119kszo\u015bci parlamentarnej. Tylko w\u00f3wczas bowiem „Nowa Prawica” b\u0119dzie mia\u0142a realn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wytargowywania jakich\u015b ust\u0119pstw w zamian za swoje warunkowe poparcie. W obecnej sytuacji politycznej nie jest mo\u017cliwe utworzenie takiej wi\u0119kszo\u015bci bez Platformy Obywatelskiej lub Prawa i Sprawiedliwo\u015bci. Za\u015b z tych dw\u00f3ch partii to PO ma zar\u00f3wno (nadal) wi\u0119ksze poparcie w sonda\u017cach, jak i zdecydowanie wi\u0119ksz\u0105 zdolno\u015b\u0107 koalicyjn\u0105 – o czym \u015bwiadczy zar\u00f3wno obecna koalicja z PSL w rz\u0105dzie i szeregu sejmik\u00f3w wojew\u00f3dzkich, jak i koalicja z SLD i PSL w sejmiku wojew\u00f3dztwa podkarpackiego czy w\u0142adzach telewizji publicznej, a tak\u017ce fakt, \u017ce w ostatnich wyborach prezydenckich wi\u0119kszo\u015b\u0107 wyborc\u00f3w Napieralskiego popar\u0142a Komorowskiego (wprawdzie JKM dywagowa\u0142 na temat mo\u017cliwej koalicji PiS-SLD<\/a>, ale uwa\u017cam to za mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdecydowanie najmniej prawdopodobn\u0105). Je\u015bli uznawa\u0107 aktualne wyniki sonda\u017cy za wiarygodne, to na dzie\u0144 dzisiejszy wi\u0119kszo\u015b\u0107 w nowym Sejmie utworzona przez PO jest prawie pewna. Przyznaj\u0105 to nawet sympatyzuj\u0105cy z PiS skrajni wrogowie tej partii, tacy jak bloger \u0141a\u017c\u0105cy \u0141azarz, twierdz\u0105cy<\/a>, \u017ce jedna opozycja (PiS) „to za ma\u0142o, by wygra\u0107”<\/em>.
\nWynika st\u0105d, \u017ce „Nowa Prawica”, je\u015bli chce nie tylko dosta\u0107 si\u0119 do Sejmu, ale i realnie si\u0119 w nim liczy\u0107, powinna „gra\u0107” przede wszystkim na odbieranie wyborc\u00f3w PO, a w ostateczno\u015bci na pozyskiwanie wyborc\u00f3w z szereg\u00f3w tych, kt\u00f3rzy p\u00f3ki co nie zamierzaj\u0105 g\u0142osowa\u0107. Nie powinna nastawia\u0107 si\u0119 na przejmowanie g\u0142\u00f3wnie dotychczasowych wyborc\u00f3w PiS, bo to nie naruszy obecnego stanu si\u0142, w kt\u00f3rym PO wci\u0105\u017c zdolna jest do zbudowania parlamentarnej wi\u0119kszo\u015bci. W obecnej sytuacji politycznej w interesie „Nowej Prawicy” jest raczej os\u0142abianie PO, a nie PiS<\/strong>.
\nPonadto – patrz\u0105c na dotychczasowe dokonania g\u0142\u00f3wnych graczy polskiej polityki – mo\u017cna s\u0105dzi\u0107, \u017ce wi\u0119ksza szansa wytargowania cho\u0107by cz\u0119\u015bciowych zmian w kierunkach wskazywanych przez Tomasza Sommera b\u0119dzie jednak od PiS, ni\u017c od PO. To z inicjatywy rz\u0105du PiS obni\u017cano podatki, to rz\u0105d PiS stara\u0142 si\u0119 r\u00f3wnowa\u017cy\u0107 bud\u017cet pa\u0144stwa, to z inicjatywy pos\u0142\u00f3w PiS poczyniono pewne kroki w kierunku otwarcia zawod\u00f3w prawniczych („lex Gosiewski”), to pochodz\u0105cy z PiS prezydent odwleka\u0142 niemal najd\u0142u\u017cej w Unii ratyfikowanie niekorzystnego dla Polski traktatu lizbo\u0144skiego (cho\u0107 w ko\u0144cu go ratyfikowa\u0142).
\n„Nowa Prawica” powinna wi\u0119c przyj\u0105\u0107 taki program, aby spowodowa\u0107, by g\u0142osowa\u0142a na ni\u0105 jak najwi\u0119ksza liczba dotychczasowych wyborc\u00f3w PO oraz – w drugiej kolejno\u015bci – ludzi dot\u0105d nie bior\u0105cych udzia\u0142u w wyborach. Patrz\u0105c jednak na zachowanie si\u0119 tego elektoratu w ostatnich wyborach oraz trendy w sonda\u017cach, mo\u017cna doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce zar\u00f3wno kwestie gospodarcze, jak i instytucjonalne oraz polityki zagranicznej du\u017cej cz\u0119\u015bci tego elektoratu po prostu nie interesuj\u0105 – i dokonuje on swoich wybor\u00f3w kieruj\u0105c si\u0119 czym\u015b innym.
\nPopatrzmy: w ubieg\u0142ym roku podczas wybor\u00f3w prezydenckich by\u0142o ju\u017c og\u00f3lnie wiadome, \u017ce Platforma Obywatelska nie tylko nie zrealizowa\u0142a zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci swoich obietnic wyborczych<\/a> z zakresu liberalizacji gospodarki (m. in. zmniejszenie liczby licencji, koncesji i pozwole\u0144 do stanu mniej wi\u0119cej z roku 1991; wprowadzenie podatku liniowego od dochod\u00f3w osobistych w wysoko\u015bci 15% i obni\u017cka podatku dochodowego od os\u00f3b prawnych r\u00f3wnie\u017c do 15%, a mo\u017ce nawet do 10%; zniesienie podatku od zysk\u00f3w kapita\u0142owych, podatku rolnego, podatku od nieruchomo\u015bci, podatku od ps\u00f3w, op\u0142aty klimatycznej oraz wielu innych podatk\u00f3w; obni\u017cenie deficytu bud\u017cetowego), ale i rekordowo zwi\u0119kszy\u0142a deficyt bud\u017cetowy. Z drugiej strony, fakty by\u0142y takie, \u017ce podczas rz\u0105d\u00f3w Prawa i Sprawiedliwo\u015bci w jakim\u015b stopniu obni\u017cono podatki (obni\u017cka stawek podatku dochodowego z likwidacj\u0105 stawki 40%, wprowadzenie zwolnie\u0144 od podatku od spadk\u00f3w i darowizn, obni\u017cka sk\u0142adki rentowej) i zbito deficyt sektora finans\u00f3w publicznych – w 2007 roku zanotowano tu nawet niewielk\u0105 nadwy\u017ck\u0119. By\u0142o to skorelowane z o\u017cywieniem gospodarczym – zwi\u0119kszy\u0142y si\u0119 inwestycje przedsi\u0119biorstw i to bynajmniej nie z kredytu (jak wynika z danych prezentowanych przez PKPP „Lewiatan”, w pierwszej po\u0142owie 2007 roku dynamika nak\u0142ad\u00f3w brutto na \u015brodki trwa\u0142e by\u0142a najwy\u017csza w dziesi\u0119cioleciu<\/a>, a stosunek kredyt\u00f3w do depozyt\u00f3w najni\u017cszy<\/a>). Mimo to nie zanotowano znacz\u0105cego przep\u0142ywu elektoratu od PO do PiS i wybory prezydenckie wygra\u0142 (mimo s\u0142abej kampanii i wielu osobistych wpadek) Bronis\u0142aw Komorowski. Ju\u017c po wyborach prezydenckich rz\u0105d PO podni\u00f3s\u0142 podatki i przeprowadzi\u0142 „zamach na OFE” przejmuj\u0105c na rzecz ZUS cz\u0119\u015b\u0107 sk\u0142adki emerytalnej odk\u0142adanej na „indywidualnych kontach” w funduszach. Wzros\u0142o te\u017c bezrobocie. Mimo to PO wygra\u0142a wybory samorz\u0105dowe, a w kolejnych sonda\u017cach nie wida\u0107 wyra\u017anego spadku popularno\u015bci tej partii. Z drugiej strony PiS wiele nie zyska\u0142o. Je\u015bli PO traci w sonda\u017cach, to raczej na rzecz SLD – partii, za kt\u00f3rej rz\u0105d\u00f3w r\u00f3wnie\u017c podwy\u017cszano podatki i zwi\u0119kszano deficyt bud\u017cetowy, gospodarka rozwija\u0142a si\u0119 s\u0142abo, a bezrobocie by\u0142o (przynajmniej za rz\u0105d\u00f3w Leszka Millera i obecnego prezesa NBP Marka Belki) bardzo wysokie.
\nNa zachowanie i postawy wyborc\u00f3w nie wp\u0142yn\u0119\u0142o r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce PO nie zrealizowa\u0142a obietnic z zakresu reform instytucjonalnych, takich jak np. likwidacja Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji i niekt\u00f3rych agencji rz\u0105dowych (Agencja Mienia Wojskowego, Agencja Nieruchomo\u015bci Rolnych) czy (obiecywane p\u00f3\u017aniej) zmniejszenie liczby urz\u0119dnik\u00f3w – zamiast tego zwi\u0119kszono wp\u0142yw KRRiT i rz\u0105du na dzia\u0142alno\u015b\u0107 publicznego radia i telewizji<\/a>, a liczba urz\u0119dnik\u00f3w ro\u015bnie w stopniu galopuj\u0105cym, znacznie wi\u0119kszym ni\u017c za rz\u0105d\u00f3w PiS<\/a>. Elektorat pozosta\u0142 i pozostaje oboj\u0119tny r\u00f3wnie\u017c na afery stoczniow\u0105 i hazardow\u0105, niekompetencj\u0119 rz\u0105du w zakresie dzia\u0142a\u0144 przeciwpowodziowych (niewprowadzenie europejskiej dyrektywy przeciwpowodziowej, nierealizowanie inwestycji przeciwpowodziowych), budowy autostrad (sztandarowe has\u0142o rz\u0105du Donalda Tuska) czy zarz\u0105dzania pa\u0144stwowymi kolejami (z kuriozalnymi t\u0142umaczeniami ministra Grabarczyka, \u017ce za t\u0142ok w poci\u0105gach odpowiadaj\u0105 pasa\u017cerowie).
\nTak\u017ce nieudolna polityka zagraniczna i w dziedzinie obronno\u015bci nie ma istotnego wp\u0142ywu na zachowanie elektoratu. Fakt, \u017ce w katastrofach samolot\u00f3w wojskowych za kadencji obecnego ministra obrony zgin\u0119\u0142o \u0142\u0105cznie 121 os\u00f3b<\/a> (w tym Prezydent RP, szef sztabu generalnego, dow\u00f3dcy poszczeg\u00f3lnych rodzaj\u00f3w wojsk, wielu oficer\u00f3w si\u0142 powietrznych, kilkudziesi\u0119ciu wysokich urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych, pos\u0142\u00f3w i senator\u00f3w) – a minister ten nie tylko nie straci\u0142 stanowiska, ale i nie poczuwa\u0142 si\u0119 do podania do dymisji – nie spowodowa\u0142 znacz\u0105cej zmiany sonda\u017cowych s\u0142upk\u00f3w. To, \u017ce badanie przyczyn katastrofy rz\u0105dowego Tu-154 w Smole\u0144sku pozostawiono ca\u0142kowicie w r\u0119kach obcego i to bynajmniej nie sojuszniczego pa\u0144stwa (nie odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do polsko-rosyjskiego porozumienia z 1993 r.<\/a> w sprawie ruchu samolot\u00f3w wojskowych i wsp\u00f3lnego wyja\u015bniania katastrof; biernie akceptuj\u0105c decyzj\u0119 Rosjan o zastosowaniu za\u0142\u0105cznika 13 do konwencji chicagowskiej<\/a>; nie sprzeciwiaj\u0105c si\u0119 badaniu przyczyn przez nieuprawniony nawet na gruncie tego za\u0142\u0105cznika organ, jakim jest MAK<\/a>; nie prosz\u0105c o pomoc NATO<\/a>; dopuszczaj\u0105c do mo\u017cliwego przej\u0119cia przez rosyjskie s\u0142u\u017cby poufnych danych<\/a>; nie mog\u0105c doprosi\u0107 si\u0119 przez rok „czarnych skrzynek” samolotu; nie potrafi\u0105c spowodowa\u0107 uwzgl\u0119dnienia uwag polskich ekspert\u00f3w przez MAK i dopuszczaj\u0105c do opublikowania kompromituj\u0105cego Polsk\u0119 raportu), brak sukces\u00f3w polskiej dyplomacji w sprawie Gazoci\u0105gu P\u00f3\u0142nocnego<\/a> czy najwy\u017csze w Europie ceny gazu<\/a> (spowodowane monopolem Gazpromu na polskim rynku) r\u00f3wnie\u017c nie wp\u0142yn\u0119\u0142y na wyniki wybor\u00f3w prezydenckich, samorz\u0105dowych ani znacz\u0105cy spadek notowa\u0144 rz\u0105dz\u0105cej partii w sonda\u017cach.
\nDlaczego tak si\u0119 dzieje? Moim zdaniem jest tak dlatego, \u017ce spora (mo\u017ce nawet wi\u0119ksza) cz\u0119\u015b\u0107 wyborc\u00f3w Platformy Obywatelskiej jest apolityczna<\/em>, w sensie takim, \u017ce nie s\u0105 oni zainteresowani sprawami polis<\/em>. Powt\u00f3rz\u0119 to, co ju\u017c kiedy\u015b pisa\u0142em<\/a>: „S\u0105 to ludzie ma\u0142o interesuj\u0105cy si\u0119 polityk\u0105 i generalnie nie maj\u0105cy z\u0142udze\u0144 co do klasy politycznej jako takiej. Takich ludzi nie interesuj\u0105 afery i korupcja (\u201ebo wszyscy kradn\u0105\u201d), nierealizowanie obietnic przed- i powyborczych (\u201ebo wszyscy k\u0142ami\u0105\u201d) czy niekompetencja rz\u0105dz\u0105cych. Tacy ludzie nie interesuj\u0105 si\u0119 niuansami polityki gospodarczej czy zagranicznej, Uni\u0105 Europejsk\u0105, Irakiem, Afganistanem, deficytem bud\u017cetowym, mi\u0119dzynarodowymi umowami na dostarczanie i wydobywanie gazu, prywatyzacj\u0105, komercjalizacj\u0105, dop\u0142acaniem do ZUS czy KRUS. Tacy ludzie nie odczuwaj\u0105 najcz\u0119\u015bciej zwi\u0105zku mi\u0119dzy podatkami a cenami towar\u00f3w czy swoimi wyp\u0142atami. Tacy ludzie nie interesuj\u0105 si\u0119 histori\u0105, PRL-em, stanem wojennym, Jaruzelskim ani tym, co wyrabia\u0142y komunistyczne tajne s\u0142u\u017cby, a has\u0142a patriotyczne s\u0105 dla nich pustym d\u017awi\u0119kiem. Takich ludzi interesuje tylko jedno \u2013 \u017ceby politycy dali im spok\u00f3j i nie wtr\u0105cali si\u0119 im przynajmniej w ich \u017cycie prywatne”<\/em>.
\nW\u0142a\u015bnie tacy ludzie podtrzymuj\u0105 sonda\u017cowe s\u0142upki PO. Ludzie, kt\u00f3rzy w obecnej sytuacji politycznej g\u0142osuj\u0105 oraz zamierzaj\u0105 g\u0142osowa\u0107 na PO tylko dlatego, \u017ceby nie dopu\u015bci\u0107 do w\u0142adzy tych polityk\u00f3w, kt\u00f3rzy ich zdaniem wtr\u0105caliby si\u0119 im w \u017cycie prywatne bardziej – a mianowicie PiS.
\nOczywi\u015bcie du\u017c\u0105 rol\u0119 w podsycaniu ich l\u0119ku przed PiS odgrywaj\u0105 media – ale nie bierze si\u0119 on znik\u0105d. Niedawno Sejm uchwali\u0142 zmiany do ustawy o zapobieganiu narkomanii, zezwalaj\u0105c na – uznaniowe bo uznaniowe, ale zawsze – odst\u0119powanie od \u015bcigania os\u00f3b posiadaj\u0105cych niewielk\u0105 ilo\u015b\u0107 zakazanej substancji odurzaj\u0105cej na w\u0142asny u\u017cytek. Jedyn\u0105 parti\u0105, kt\u00f3ra twardo sprzeciwia\u0142a si\u0119 wprowadzeniu tej zmiany<\/a>, domagaj\u0105c si\u0119 pozostania przy bezwzgl\u0119dnym \u015bciganiu za samo posiadanie narkotyk\u00f3w, by\u0142o w\u0142a\u015bnie PiS (pose\u0142 Jaworski przywo\u0142a\u0142 nawet przyk\u0142ad Singapuru, gdzie – jak wiadomo sk\u0105din\u0105d – za narkotyki grozi nawet „czapa”). Poparcie dla tej partii ze strony kogo\u015b, kto lubi od czasu do czasu zapali\u0107 sobie jointa albo za\u017cy\u0107 amf\u0119 (i nie musi by\u0107 od razu narkomanem – bywa, \u017ce robi\u0105 to normalnie funkcjonuj\u0105cy w spo\u0142ecze\u0144stwie i wcale nie uzale\u017cnieni studenci, m\u0142odzi profesjonali\u015bci i biznesmeni), albo ma kogo\u015b takiego w rodzinie lub gronie przyjaci\u00f3\u0142 by\u0142oby nieracjonalne, nawet je\u015bli ten kto\u015b by\u0142by \u015bwiadomym i zatroskanym o losy kraju obywatelem, widz\u0105cym, co wyczynia obecny rz\u0105d. Bo prawdopodobne jest, \u017ce po zdobyciu wi\u0119kszo\u015bci w Sejmie PiS w ko\u0144cu przywr\u00f3ci\u0142oby stan poprzedni – a lepiej chodzi\u0107 na wolno\u015bci w kraju biednym i niesuwerennym ni\u017c siedzie\u0107 za kratkami<\/a> nawet w Polsce bogatej, silnej i niepodleg\u0142ej.
\nPiS kojarzy si\u0119 te\u017c z takimi inicjatywami, jak pomys\u0142 bardzo daleko id\u0105cego zakazu palenia tytoniu w miejscach publicznych<\/a> (chciano zakaza\u0107 palenia nawet w prywatnych samochodach), walka z reklamami alkoholu<\/a>, wprowadzony na jaki\u015b czas w 2007 r. przymus noszenia mundurk\u00f3w w szko\u0142ach<\/a>, a tak\u017ce poparcie dla wprowadzania przez gminy „godziny policyjnej” dla nieletnich oraz plany zakazu rozpowszechniania „brutalnych program\u00f3w i gier komputerowych”<\/a>. Te dwie ostatnie rzeczy w zesz\u0142ym roku przypomina\u0142 do kamery<\/a> – z aprobat\u0105 otaczaj\u0105cych go m\u0142odych uczestnik\u00f3w „Akcji Krzy\u017c” – niejaki Zbigniew S., ksywa „Niemiec”, stwierdzaj\u0105c, \u017ce „m\u0142odzi nigdy nie zag\u0142osuj\u0105 na Kaczy\u0144skiego”<\/em>, bo „o dwudziestej drugiej, k\u2026.a, w domach siedzieliby o tej porze, bo, k\u2026.a, pa\u0142a”<\/em>, a „Kaczy\u0144ski komputery pozabiera”<\/em>. Ostatnio pos\u0142owie PiS zg\u0142osili w Sejmie propozycj\u0119 zakazania posiadania w miejscach publicznych<\/a> no\u017cy d\u0142u\u017cszych ni\u017c 8 centymetr\u00f3w, a je\u015bli interpretowa\u0107 zapis w ich projekcie szerzej – to i \u015brubokr\u0119t\u00f3w czy widelc\u00f3w…
\nDla apolitycznego<\/em> elektoratu PO – a mo\u017ce i dla wielu nawet bardziej \u015bwiadomych politycznie wyborc\u00f3w – to wszystko wystarczy, by p\u00f3j\u015b\u0107 na wybory i g\u0142osowa\u0107 przeciwko PiS. Czyli w obecnej sytuacji na PO, albo ostatecznie na SLD lub PSL. Bo – jeszcze raz podkre\u015bl\u0119 – najwa\u017cniejsze jest dla nich, by pa\u0144stwo nie wtr\u0105ca\u0142o si\u0119 im przynajmniej w \u017cycie prywatne<\/strong>. Ta sfera jest dla nich najistotniejsza.
\nPrawdopodobnie z du\u017c\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 tych, kt\u00f3rzy nie zamierzaj\u0105 na dzie\u0144 dzisiejszy g\u0142osowa\u0107 jest podobnie. Oni wprawdzie nie czuj\u0105 a\u017c takiego l\u0119ku przed PiS, by g\u0142osowa\u0107 przeciwko tej partii, ale nie uwa\u017caj\u0105 kwestii gospodarczych, polityki zagranicznej i instytucjonalnych za tyle istotne, by nawet po ostatnich do\u015bwiadczeniach zag\u0142osowa\u0107 przeciwko partii obecnie rz\u0105dz\u0105cej. (Owszem, pewna cz\u0119\u015b\u0107 mo\u017ce uwa\u017ca\u0107 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy PO, PiS, SLD i PSL w tych sprawach za zbyt ma\u0142e, by by\u0142 sens mi\u0119dzy nimi wybiera\u0107 albo te\u017c nie g\u0142osuje z przyczyn ideowych – mam jednak wra\u017cenie, \u017ce ci nie stanowi\u0105 wi\u0119kszo\u015bci. S\u0105 w ko\u0144cu ci, kt\u00f3rzy polityk\u0105 nie interesuj\u0105 si\u0119 w og\u00f3le – ale na ich poparcie i tak liczy\u0107 nie mo\u017cna).
\nA skoro tak, to do jednych i drugich trafi\u0107 mo\u017cna jedynie eksponuj\u0105c w programie postulaty zwi\u0105zane z obron\u0105 i poszerzaniem wolno\u015bci osobistej<\/strong> (odmiennie ni\u017c w kampanii wyborczej Billa Clintona, gdzie wiod\u0105cym has\u0142em by\u0142o „Gospodarka, g\u0142upku!”<\/em>). Je\u015bli faktycznie nowy ruch czy te\u017c partia ma szanowa\u0107 wybory innych ludzi, ograniczaj\u0105c je jedynie zasad\u0105 „wolno\u015b\u0107 mojej pi\u0119\u015bci jest ograniczona blisko\u015bci\u0105 twojego nosa!”<\/em>, to takie postulaty powinny by\u0107 jak najbardziej zgodne z jego lini\u0105 ideow\u0105. Nie znaczy to oczywi\u015bcie, \u017ce nale\u017cy rezygnowa\u0107 z postulat\u00f3w gospodarczych, dotycz\u0105cych polityki zagranicznej czy reform instytucjonalnych – ale wolno\u015b\u0107 osobista powinna znale\u017a\u0107 w tym programie wa\u017cne miejsce.
\nJakie konkretnie mog\u0142yby to by\u0107 postulaty? Oto kilka moich propozycji:
\n(1) Dekryminalizacja posiadania na w\u0142asny u\u017cytek nielegalnych substancji odurzaj\u0105cych<\/strong>, czyli tzw. narkotyk\u00f3w. Niech ca\u0142kiem spora liczba (szacuje si\u0119<\/a>, \u017ce marihuan\u0119 za\u017cywa ok. 6-9% Polak\u00f3w, w tym nawet do 40% w wielkich miastach (!), a amfetamin\u0119 2-3%) normalnych, uczciwych ludzi, kt\u00f3rzy przewa\u017cnie nie s\u0105 \u017cadnymi narkomanami, a jedynie chc\u0105 sobie od czasu do czasu co\u015b „zajara\u0107” czy te\u017c „wci\u0105gn\u0105\u0107” (zamiast np. zachla\u0107 si\u0119 w trupa alkoholem) przestanie si\u0119 ba\u0107 zatrzymania przez policj\u0119, sprawy s\u0105dowej, uznania za przest\u0119pc\u0119 i wi\u0119zienia. To postulat minimum. W wersji nieco rozszerzonej r\u00f3wnie\u017c dekryminalizacja uprawy konopi indyjskich na w\u0142asny u\u017cytek i zalegalizowanie marihuany w medycynie<\/strong>. Docelowym postulatem maksimum by\u0142aby oczywi\u015bcie ca\u0142kowita dekryminalizacja produkcji, obrotu i posiadania wszelkich psychoaktywnych substancji, zgodnie z zasad\u0105 „chc\u0105cemu nie dzieje si\u0119 krzywda” – cho\u0107 by\u0107 mo\u017ce a\u017c tak radykalnego postulatu jeszcze tym razem nie nale\u017ca\u0142oby eksponowa\u0107?
\nUdzia\u0142 Janusza Korwin-Mikkego w Marszu Wyzwolenia Konopi w Krakowie<\/a> jest tu ca\u0142kiem niez\u0142ym pocz\u0105tkiem. Nale\u017ca\u0142oby pomy\u015ble\u0107 o zaoferowaniu miejsc na listach wyborczych aktywistom Wolnych Konopi. Jak r\u00f3wnie\u017c przedsi\u0119biorcom pokrzywdzonym w rozp\u0119tanej przez Donalda Tuska histerii przeciwko dopalaczom<\/a>. Wprawdzie nie wiem, czy b\u0119d\u0105 zainteresowani, ale spr\u00f3bowa\u0107 zawsze mo\u017cna. To w du\u017cym stopniu uwiarygodni\u0142oby szczero\u015b\u0107 umieszczenia tych postulat\u00f3w w programie.
\n(2) Sprzeciw wobec obowi\u0105zuj\u0105cego prawa zakazuj\u0105cego palenia w miejscach publicznych<\/strong>, kt\u00f3re nie pozwala w\u0142a\u015bcicielom np. kawiarni czy pub\u00f3w samodzielnie decydowa\u0107 o tym, czy ich bywalcy mog\u0105, czy te\u017c nie mog\u0105 pali\u0107.
\n(3) Wykre\u015blenie z ustawy o wychowaniu w trze\u017awo\u015bci i przeciwdzia\u0142aniu alkoholizmowi zakazu spo\u017cywania napoj\u00f3w alkoholowych <\/strong>na ulicach, placach i w parkach, w miejscach i czasie masowych zgromadze\u0144 a tak\u017ce w \u015brodkach i obiektach komunikacji publicznej, domach studenckich, zak\u0142adach pracy, sto\u0142\u00f3wkach pracowniczych i szko\u0142ach (tu decydowa\u0107 powinien w\u0142a\u015bciciel). Jest to mo\u017ce sprawa b\u0142aha, tym niemniej dla wielu ludzi jest to zakaz uci\u0105\u017cliwy i oznacza niepotrzebne kontakty z policjantami czy stra\u017cnikami miejskimi. W zasadzie s\u0142usznym by\u0142by postulat uchylenia tej ustawy w ca\u0142o\u015bci, wraz z przepisami ograniczaj\u0105cymi sprzeda\u017c i reklam\u0119 alkoholu oraz pozwalaj\u0105cymi na przymusowe kierowanie ludzi na leczenie odwykowe (np. w przypadku, je\u015bli w zwi\u0105zku z nadu\u017cywaniem alkoholu „uchylaj\u0105 si\u0119 od pracy”) oraz zamykanie ich w izbach wytrze\u017awie\u0144…
\n(4) Wolno\u015b\u0107 w Internecie<\/strong>. O tym Tomasz Sommer ju\u017c napomkn\u0105\u0142 w swoich propozycjach programowych („nale\u017cy wzmocni\u0107 ten \u015brodek przekazu poprzez gwarancj\u0119 pe\u0142nej wolno\u015bci”<\/em>). Nale\u017cy jednak rozwin\u0105\u0107 to w konkretne postulaty:
\n4a) Sprzeciw wobec pomys\u0142\u00f3w takich jak nies\u0142awny Rejestr Stron i Us\u0142ug Niedozwolonych i inne pomys\u0142y przymusowego blokowania dost\u0119pu do stron internetowych<\/strong>, pojawiaj\u0105ce si\u0119 ju\u017c na poziomie europejskim (poparty wst\u0119pnie przez polski rz\u0105d projekt dyrektywy<\/a> nakazuj\u0105cy blokowanie dost\u0119pu do stron z „pornografi\u0105 dzieci\u0119c\u0105”, przez co rozumie si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pornograficzne zdj\u0119cia os\u00f3b „wygl\u0105daj\u0105cych” na mniej ni\u017c 18 lat oraz rysunki; rzucony ostatnio pomys\u0142<\/a> stworzenia „wirtualnej strefy Schengen” z blokowaniem „nielegalnych tre\u015bci” na granicach UE).
\n4b) Sprzeciw wobec pomys\u0142\u00f3w koncesjonowania przekazu informacji w Internecie<\/strong>, tak jak pr\u00f3bowano to zrobi\u0107<\/a> na szerok\u0105 skal\u0119 podczas wprowadzania ostatnich zmian w ustawie medialnej.
\n4c) Sprzeciw wobec zakazu hazardu w Internecie<\/strong> (trwaj\u0105 prace nad ustaw\u0105<\/a> zakazuj\u0105c\u0105 nawet uczestniczenia w takim hazardzie – w tym grania w pokera<\/a>; projekt popierany jest przez wszystkie kluby parlamentarne). Oczywi\u015bcie, s\u0142uszna by\u0142aby dekryminalizacja nielegalnego hazardu w og\u00f3le.
\n4d) Wykre\u015blenie zapis\u00f3w prawa prasowego daj\u0105cych podstawy do interpretacji<\/strong> (wyroki S\u0105du Najwy\u017cszego z 2007<\/a> i 2010<\/a> r.), \u017ce blogi, portale i gazety internetowe wymagaj\u0105 rejestracji<\/strong> (oczywi\u015bcie s\u0142uszny by\u0142by postulat zniesienia obowi\u0105zku rejestracji prasy w og\u00f3le).
\n4e) Dekryminalizacja „piractwa”, czyli naruszania praw autorskich i pokrewnych<\/strong> (zgodnie z obietnic\u0105 JKM<\/a> uczynion\u0105 przed wyborami prezydenckimi) oraz sprzeciw wobec pomys\u0142\u00f3w przymusowego odcinania od Internetu za takie „piractwo”<\/strong> (w Polsce MSWiA mia\u0142o pomys\u0142 odcinania<\/a> za udost\u0119pnianie „pirackich” plik\u00f3w, we Francji prawo umo\u017cliwia ju\u017c przymusowe odcinanie za samo „\u015bci\u0105ganie” takich plik\u00f3w<\/a>). Niech sko\u0144czy si\u0119 wyprowadzanie ludzi w kajdankach o sz\u00f3stej rano np. za to, \u017ce opublikowali w Internecie przet\u0142umaczone przez siebie napisy do film\u00f3w.
\n4f) Skr\u00f3cenie czasu obowi\u0105zkowego przechowywania danych transmisyjnych<\/strong> (r\u00f3wnie\u017c o po\u0142\u0105czeniach telefonicznych) przez operator\u00f3w do minimalnego okresu wymaganego przez dyrektyw\u0119 unijn\u0105<\/a> (obecnie 6 miesi\u0119cy) i zezwolenie na udost\u0119pnianie ich tylko za zgod\u0105 s\u0105du w przypadku post\u0119powa\u0144 o najpowa\u017cniejsze przest\u0119pstwa<\/strong>. Obecnie okres obowi\u0105zkowej retencji danych wynosi w Polsce 24 miesi\u0105ce i mog\u0105 by\u0107 one udost\u0119pniane „na \u017cyczenie” policji i s\u0142u\u017cb bez \u017cadnej kontroli s\u0105dowej oraz wykorzystywane w dowolnym post\u0119powaniu karnym, a nawet cywilnym (np. rozwodowym). W ubieg\u0142ym roku si\u0119gano po te dane 1382521 razy<\/a> (dla por\u00f3wnania w Czechach ok. 87 tysi\u0119cy). Polska jest krajem, w kt\u00f3rym udost\u0119pnia si\u0119 je najcz\u0119\u015bciej w ca\u0142ej Unii<\/a>. Konsekwentnie, powinien i\u015b\u0107 za tym sprzeciw wobec pomys\u0142\u00f3w rozszerzania zakresu retencji<\/strong> (np. w zesz\u0142ym roku Parlament Europejski uchwali\u0142 deklaracj\u0119 „w sprawie utworzenia systemu szybkiego ostrzegania przed pedofilami i osobami molestuj\u0105cymi seksualnie”<\/em> wzywaj\u0105c\u0105 m. in. do rozci\u0105gni\u0119cia zapis\u00f3w wymienionej wy\u017cej dyrektywy na wyszukiwarki internetowe – podpisa\u0142o si\u0119 pod ni\u0105 czterdziestu polskich deputowanych<\/a> ze wszystkich partii).
\n4g) D\u0105\u017cenie do zmiany tych istniej\u0105cych (oraz sprzeciw wobec wprowadzania kolejnych) przepis\u00f3w prawa, kt\u00f3re daj\u0105 \u0142atwy pretekst do inwigilacji internaut\u00f3w, ich n\u0119kania (naloty policji, konfiskowanie komputer\u00f3w) oraz w skrajnych przypadkach oskar\u017cania i skazywania – zakazuj\u0105c sprowadzania oraz posiadania nawet na w\u0142asny u\u017cytek okre\u015blonych tre\u015bci<\/strong>. Obok kar za nabywanie i przyjmowanie program\u00f3w komputerowych „uzyskanych za pomoc\u0105 czynu zabronionego”<\/em> (czyli „pirackich”) chodzi tu np. o przepisy kodeksu karnego zwi\u0105zane z pornografi\u0105 tzw. dzieci\u0119c\u0105 („tzw.” – poniewa\u017c w rzeczywisto\u015bci nie dotycz\u0105 one jedynie dzieci, a nawet realnie istniej\u0105cych os\u00f3b), a konkretnie o obowi\u0105zuj\u0105cy art. 202 \u00a7 4a i 4b kk oraz planowany<\/a> art. 202 \u00a7 3a kk. W szczeg\u00f3lno\u015bci niebezpieczne s\u0105 \u00a7 4b (przewiduj\u0105cy karalno\u015b\u0107 posiadania tre\u015bci pornograficznych przedstawiaj\u0105cych „wytworzony albo przetworzony wizerunek ma\u0142oletniego uczestnicz\u0105cego w czynno\u015bci seksualnej”<\/em> – z tego artyku\u0142u toczy si\u0119 aktualnie post\u0119powanie przeciwko malarzowi-skandali\u015bcie Krzysztofowi Kuszejowi<\/a>) oraz planowany \u00a7 3a (przewiduj\u0105cy karalno\u015b\u0107 posiadania tre\u015bci pornograficznych z udzia\u0142em ma\u0142oletniego w wielu lat 15-18 – obecnie jest to niekaralne, je\u015bli nie jest to posiadanie z zamiarem rozpowszechniania): donos mo\u017cna zrobi\u0107 na ka\u017cdego, a \u0142atwo sobie wyobrazi\u0107 zarzuty stawiane internautom posiadaj\u0105cych na swoich twardych dyskach kolekcj\u0119 erotycznej mangi lub zdj\u0119cia \u015bci\u0105gni\u0119te z zupe\u0142nie legalnych stron dla doros\u0142ych (jak udowodni\u0107, \u017ce osoba na zdj\u0119ciu ma 18, a nie 17 lat, jak mo\u017ce upiera\u0107 si\u0119 policjant?). W sytuacji, gdy pornografi\u0119 w Internecie wg niekt\u00f3rych danych ogl\u0105da 86% polskich internaut\u00f3w<\/a>, zagro\u017conych mo\u017ce czu\u0107 si\u0119 wielu ludzi. Zreszt\u0105 i pornografia z udzia\u0142em osoby poni\u017cej 15 roku \u017cycia mo\u017ce znale\u017a\u0107 si\u0119 na komputerze przypadkowo (np. w wyniku zawirusowania<\/a>) – albo celowo podrzucona. Realizacja tych zmian by\u0142aby trudna, jako \u017ce wspomniane przepisy s\u0105 nakazywane przez prawo Unii Europejskiej, a konkretnie decyzj\u0119 ramow\u0105 Rady 2004\/68\/WSiSW<\/a>. Tym niemniej mo\u017cna d\u0105\u017cy\u0107 do ich uchylenia r\u00f3wnie\u017c i na poziomie prawa europejskiego.
\nBy\u0107 mo\u017ce nale\u017ca\u0142oby pomy\u015ble\u0107 o zaoferowaniu miejsc wyborczych na listach wyborczych osobom zaanga\u017cowanym w obron\u0119 wolno\u015bci w Internecie – np. dzia\u0142aczom Fundacji Panoptykon, OSMedia, by\u0142ej Partii Pirat\u00f3w… Je\u015bli nie b\u0119d\u0105 zainteresowani – zabiega\u0107 o ich poparcie.
\n(5) Wolno\u015b\u0107 s\u0142owa i wyra\u017cania swoich pogl\u0105d\u00f3w og\u00f3lnie, nie tylko w Internecie<\/strong>. Tu powinno si\u0119 wskaza\u0107 nast\u0119puj\u0105ce postulaty:
\n5a) Zniesienie artyku\u0142u 212 kk<\/strong> przewiduj\u0105cego sankcje karne za pomawianie<\/strong> (nawet pozbawienie wolno\u015bci, je\u015bli pom\u00f3wienie uczynione jest za pomoc\u0105 \u015brodk\u00f3w masowego komunikowania), i to nawet w pewnych przypadkach, gdy podniesione zarzuty s\u0105 prawdziwe. Ten przepis cz\u0119sto by\u0142 i jest wykorzystywany do \u015bcigania i represjonowania os\u00f3b, kt\u00f3re napisz\u0105 co\u015b niepochlebnego o „w\u0142adzy” na blogach, forach internetowych, w prasie czy innych mediach – w tym r\u00f3wnie\u017c dziennikarzy<\/a>. Od lat pojawiaj\u0105 si\u0119 g\u0142osy wskazuj\u0105ce na potrzeb\u0119 jego zniesienia – kwesti\u0119 t\u0119 podnosi\u0142y m. in. Helsi\u0144ska Fundacja Praw Cz\u0142owieka i Izba Wydawc\u00f3w Prasy<\/a>, niekt\u00f3rzy politycy (m. in. Jaros\u0142aw Kaczy\u0144ski i Julia Pitera<\/a>), sami dziennikarze<\/a>. Wyeksponowaniem tego postulatu by\u0107 mo\u017ce da\u0142oby si\u0119 uzyska\u0107\u00a0 przychylno\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci \u015brodowisk dziennikarskich.
\n5b) Zniesienie art. 216 kk<\/strong> przewiduj\u0105cego sankcje karne za zniewag\u0119<\/strong> (nawet pozbawienie wolno\u015bci, je\u015bli pom\u00f3wienie uczynione jest za pomoc\u0105 \u015brodk\u00f3w masowego komunikowania) – s\u0142owne zniewa\u017canie powinno by\u0107 co najwy\u017cej wykroczeniem i nie powinno si\u0119 za to zamyka\u0107 ludzi za kratki. Sytuacja, w kt\u00f3rej za nazwanie kogo\u015b np. „idiot\u0105” czy „palantem” gro\u017c\u0105 wy\u017csze sankcje ni\u017c np. za ukradzenie mu 200 z\u0142otych w banknotach (jest to tylko wykroczenie) jest nienormalna. I konsekwentnie – zniesienie artyku\u0142u 226 kk<\/strong> przewiduj\u0105cego \u015bciganie z urz\u0119du i sankcje karne (z pozbawieniem wolno\u015bci w\u0142\u0105cznie) za zniewa\u017cenie funkcjonariusza publicznego albo zniewa\u017cenie lub poni\u017cenie „konstytucyjnego organu RP”<\/em>, jak r\u00f3wnie\u017c art. 135 \u00a7 2 kk<\/strong> przewiduj\u0105cego kar\u0119 pozbawienia wolno\u015bci do lat 3 za publiczne zniewa\u017cenie Prezydenta RP oraz art. 136 \u00a7 3 i 4 kk<\/strong> przewiduj\u0105cego karalno\u015b\u0107 zniewa\u017cania g\u0142owy obcego pa\u0144stwa, akredytowanego szefa przedstawicielstwa dyplomatycznego takiego pa\u0144stwa, osoby korzystaj\u0105cej z podobnej ochrony na mocy ustaw, um\u00f3w lub powszechnie uznanych zwyczaj\u00f3w mi\u0119dzynarodowych, osoby nale\u017c\u0105cej do do personelu dyplomatycznego przedstawicielstwa obcego pa\u0144stwa albo urz\u0119dnika konsularnego obcego pa\u0144stwa. Funkcjonariusze publiczni i politycy nie powinni by\u0107 tu uprzywilejowani w stosunku do zwyk\u0142ych ludzi, zw\u0142aszcza, \u017ce i tak posiadaj\u0105 nad nimi przewag\u0119 w\u0142adzy i pozycji. Wi\u0105\u017ce si\u0119 z tym r\u00f3wnie\u017c zniesienie art. 133 kk<\/strong> przewiduj\u0105cego kar\u0119 do 3 lat pozbawienia wolno\u015bci za zniewa\u017cenie Narodu lub Rzeczpospolitej Polskiej – represjonowanie kogo\u015b za to, \u017ce powie np., \u017ce „Polacy s\u0105 g\u0142upi” albo \u017ce „Polska to pa\u0144stwo dziadowskie” (za te s\u0142owa Stowarzyszenie „M\u0142odzi Demokraci” z\u0142o\u017cy\u0142o doniesienie na pos\u0142a Joachima Brudzi\u0144skiego<\/a>) to tyrania, a przepis ten mo\u017cna \u0142atwo wykorzysta\u0107 w walce politycznej (np. przeciwko JKM, kt\u00f3ry kiedy\u015b stwierdzi\u0142<\/a>, \u017ce „lud jest g\u0142upi jak but z lewej stopy”<\/em>). Jak te\u017c wykre\u015blenie z art. 257 kk mo\u017cliwo\u015bci \u015bcigania z urz\u0119du i karania za zniewa\u017canie grupy ludno\u015bci lub poszczeg\u00f3lnej osoby<\/strong> z powodu jej przynale\u017cno\u015bci narodowej, etnicznej, rasowej, wyznaniowej albo z powodu jej bezwyznaniowo\u015bci i sprzeciw wobec rozci\u0105gania tego artyku\u0142u na zniewagi czynione z innych powod\u00f3w (np. orientacji seksualnej, wieku czy niepe\u0142nosprawno\u015bci, jak jest to obecnie proponowane<\/a>).
\n5c) Zniesienie lub przynajmniej zmiana<\/strong> (cho\u0107by w spos\u00f3b, w jaki proponowa\u0142o to Polskie Towarzystwo Humanistyczne<\/a>) art. 196 kk, przewiduj\u0105cego karalno\u015b\u0107 obra\u017cania uczu\u0107 religijnych<\/strong> poprzez publiczne zniewa\u017canie przedmiotu czci religijnej lub miejsca przeznaczonego do publicznego wykonywania obrz\u0119d\u00f3w religijnych. Ten przepis jest nieprecyzyjny i nadu\u017cywany – \u015bciga (i czasami skazuje) si\u0119 nie tylko za profanacj\u0119 ko\u015bcio\u0142\u00f3w, cmentarzy czy obiekt\u00f3w rzeczywi\u015bcie zwi\u0105zanych z oddawaniem czci religijnej, ale i np. za opublikowanie w Internecie fotomonta\u017cu ikony Jezusa z twarz\u0105 Stalina<\/a>, zorganizowanie heavymetalowego koncertu<\/a> (na kt\u00f3rym pojawi\u0142y si\u0119 krzy\u017ce z emblematami satanistycznymi), za\u0142o\u017cenie strony internetowej ze „spowiedzi\u0105 online”<\/a>, czy po prostu wypowiedzi (jak stwierdzenie Dody<\/a> o tym, \u017ce autorzy Biblii byli „napruci winem i pal\u0105cy jakie\u015b zio\u0142a”<\/em>). Rozumiem, \u017ce wielu np. g\u0142\u0119boko wierz\u0105cym katolikom mo\u017ce nie podoba\u0107 si\u0119 kpienie z tego, w co wierz\u0105. Ale karanie za obraz\u0119 uczu\u0107 religijnych \u0142atwo mo\u017ce si\u0119 sta\u0107 mieczem obosiecznym. Co, je\u015bli pojawi\u0105 si\u0119 satani\u015bci uwa\u017caj\u0105cy, \u017ce np. figura \u015bw. Micha\u0142a depcz\u0105cego Szatana<\/a> zniewa\u017ca ich przedmiot czci religijnej i obra\u017ca ich uczucia religijne? Albo wyznawcy natury odprawiaj\u0105cy obrz\u0119dy na \u015bwie\u017cym powietrzu i uwa\u017caj\u0105cy, \u017ce wycinanie drzew lub usuwanie g\u0142az\u00f3w<\/a>, albo stawianie przydro\u017cnych krzy\u017cy narusza miejsce przeznaczone przez nich do publicznego wykonywania obrz\u0119d\u00f3w religijnych? Nie m\u00f3wi\u0105c o muzu\u0142manach donosz\u0105cych do prokuratury za np. obraz\u0119 Mahometa rysunkiem takim, jaki zosta\u0142 swego czasu opublikowany w „Najwy\u017cszym Czasie”<\/a>. Przyj\u0119cie tego postulatu by\u0142oby te\u017c wiarygodnym sygna\u0142em dla wiadomego elektoratu, \u017ce „Nowa Prawica” nie zamierza zgotowa\u0107 mu „Klechistanu” (co jest prawdopodobnie jednym z g\u0142\u00f3wnych l\u0119k\u00f3w prowadz\u0105cych ich do g\u0142osowania na PO lub SLD).
\n(6) Liberalizacja dost\u0119pu do broni<\/strong> w stopniu co najmniej takim, w jakim jest to przewidziane w znajduj\u0105cym si\u0119 w Sejmie projekcie komisji „Przyjazne Pa\u0144stwo”<\/a> z lutego 2010 r. – prawo do posiadania broni nie mo\u017ce zale\u017ce\u0107 od pozwolenia wydawanego uznaniowo przez policj\u0119.
\nUkoronowaniem tego wszystkiego powinien by\u0107 postulat zmiany na poziomie systemowym, konstytucyjnym. Tomasz Sommer w swoich propozycjach wspomina, \u017ce „trzeba z g\u00f3ry okre\u015bli\u0107 na poziomie programu \u015brodki, jakie trzeba b\u0119dzie przyj\u0105\u0107 dla ochrony wolno\u015bci”<\/em> i „jasno okre\u015bli\u0107 sfery, w kt\u00f3re pa\u0144stwo z zasady nie ingeruje”<\/em>, wzoruj\u0105c si\u0119 na konstytucji ameryka\u0144skiej. Jednym z element\u00f3w takiego okre\u015blenia mog\u0142aby by\u0107 propozycja wykre\u015blenia z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP<\/strong> zapisu, \u017ce ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolno\u015bci i praw mog\u0105 by\u0107 wprowadzane wtedy, gdy s\u0105 konieczne „w demokratycznym pa\u0144stwie dla jego bezpiecze\u0144stwa lub porz\u0105dku publicznego, b\u0105d\u017a dla ochrony \u015brodowiska, zdrowia i moralno\u015bci publicznej”<\/em>. W praktyce zapis ten czyni bowiem konstytucyjne gwarancje wolno\u015bci iluzorycznymi. Warto by\u0142oby jasno w ten spos\u00f3b podkre\u015bli\u0107, \u017ce nie ma zgody na stawianie tych warto\u015bci ponad wolno\u015b\u0107.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/545"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=545"}],"version-history":[{"count":30,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/545\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":582,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/545\/revisions\/582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=545"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}