Prezydent Bronisław Komorowski przesłał do Sejmu projekt ustawy wprowadzającej poprawki do ustaw o stanie wojennym, stanie wyjątkowym oraz stanie klęski żywiołowej, przewidujący możliwość wprowadzenia tych stanów w następstwie działań w „cyberprzestrzeni”, rozumianej jako „przestrzeń przetwarzania i wymiany informacji tworzoną przez systemy teleinformatyczne, określone w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565, z późn. zm.) wraz z powiązaniami pomiędzy nimi oraz relacjami z użytkownikami”. Projekt ten bardzo szeroko definiuje pojęcie „zewnętrznego zagrożenia państwa” będącego podstawą do wprowadzenia stanu wojennego. O ile do tej pory pojęcie to jest w ustawie o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej niezdefiniowane (jako przykładowy powód zagrożenia wymienione są jedynie działania terrorystyczne), o tyle według proponowanej nowelizacji mają to być „celowe działania, w tym o charakterze terrorystycznym, godzące w niepodległość, niepodzielność terytorium lub w ważny interes gospodarczy Rzeczypospolitej Polskiej, a także zmierzające do uniemożliwienia lub zakłócenia wykonywania przez organy państwowe ich funkcji, podejmowane przez zewnętrzne w stosunku do niej podmioty, na lądzie, wodzie, w przestrzeni powietrznej, przestrzeni kosmicznej lub cyberprzestrzeni”.
Teoretycznie więc, jeśli nowelizacja wejdzie w tej postaci w życie, podstawą do wprowadzenia stanu wojennego będą mogły być np. ataki różnych Anonimowych na strony internetowe polskich instytucji państwowych, zwłaszcza takie, które bezpośrednio służą do realizacji pewnych zadań tych instytucji (np. e-sąd). Coś takiego można przecież uznać za zmierzanie do zakłócenia wykonywania przez organy państwowe ich funkcji, a anonimowych hakerów za zewnętrzne w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej podmioty – bo trudno wszak będzie stwierdzić, skąd pochodzą, nawet jeśli byliby to akurat hakerzy polscy, albo (to oczywiście oszołomska teoria spiskowa nie mająca w obecnej chwili żadnych realnych podstaw) działający w wyniku prowokacji polskich służb specjalnych.
Podstawą do wprowadzenia stanu wojennego będą mogły być też takie działania w cyberprzestrzeni, które zostaną uznane za godzące w ważny interes gospodarczy Rzeczypospolitej Polskiej – na przykład obniżające wpływy podatkowe do budżetu. Teoretycznie może być to choćby działalność zagranicznych internetowych serwisów umożliwiających Polakom uczestnictwo w hazardzie, konkurujących z koncesjonowanymi krajowymi kasynami i Totolotkiem. Albo rozwój zagranicznych serwisów dających Polakom możliwość sprzedaży i kupna towarów i usług poza oficjalnym obrotem pieniężnym, za bitcoiny czy inną podobną cyfrową walutę.
Wprawdzie obecnie, jeśli się uprzeć, też niby można pod takimi pretekstami uznać, że nastąpiło „zewnętrzne zagrożenie państwa” – skoro to ostatnie pojęcie jest niezdefiniowane. Ale jednak można narazić się tu z dużym prawdopodobieństwem na zarzuty naruszenia reguł „demokratycznego państwa prawnego” – tym bardziej, że przyczyny wprowadzenia stanu wojennego trzeba notyfikować Sekretarzowi Generalnemu ONZ i Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy. Natomiast po nowelizacji będzie to całkiem zgodne wprost z literą ustawy, bez potrzeby dokonywania i bronienia karkołomnych interpretacji.

Prezydent Bronis\u0142aw Komorowski przes\u0142a\u0142 do Sejmu projekt ustawy<\/a> wprowadzaj\u0105cej poprawki do ustaw o stanie wojennym<\/a>, stanie wyj\u0105tkowym<\/a> oraz stanie kl\u0119ski \u017cywio\u0142owej<\/a>, przewiduj\u0105cy mo\u017cliwo\u015b\u0107 wprowadzenia tych stan\u00f3w w nast\u0119pstwie dzia\u0142a\u0144 w „cyberprzestrzeni”<\/em>, rozumianej jako „przestrze\u0144 przetwarzania i wymiany informacji tworzon\u0105 przez systemy teleinformatyczne, okre\u015blone w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji dzia\u0142alno\u015bci podmiot\u00f3w realizuj\u0105cych zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565, z p\u00f3\u017an. zm.) wraz z powi\u0105zaniami pomi\u0119dzy nimi oraz relacjami z u\u017cytkownikami”<\/em>. Projekt ten bardzo szeroko definiuje poj\u0119cie „zewn\u0119trznego zagro\u017cenia pa\u0144stwa”<\/em> b\u0119d\u0105cego podstaw\u0105 do wprowadzenia stanu wojennego. O ile do tej pory poj\u0119cie to jest w ustawie o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dow\u00f3dcy Si\u0142 Zbrojnych i zasadach jego podleg\u0142o\u015bci konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej<\/em> niezdefiniowane (jako przyk\u0142adowy pow\u00f3d zagro\u017cenia wymienione s\u0105 jedynie dzia\u0142ania terrorystyczne), o tyle wed\u0142ug proponowanej nowelizacji maj\u0105 to by\u0107 „celowe dzia\u0142ania, w tym o charakterze terrorystycznym, godz\u0105ce w niepodleg\u0142o\u015b\u0107, niepodzielno\u015b\u0107 terytorium lub w wa\u017cny interes gospodarczy Rzeczypospolitej Polskiej, a tak\u017ce zmierzaj\u0105ce do uniemo\u017cliwienia lub zak\u0142\u00f3cenia wykonywania przez organy pa\u0144stwowe ich funkcji, podejmowane przez zewn\u0119trzne w stosunku do niej podmioty, na l\u0105dzie, wodzie, w przestrzeni powietrznej, przestrzeni kosmicznej lub cyberprzestrzeni”<\/em>.
\nTeoretycznie wi\u0119c, je\u015bli nowelizacja wejdzie w tej postaci w \u017cycie, podstaw\u0105 do wprowadzenia stanu wojennego b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 np. ataki r\u00f3\u017cnych Anonimowych<\/a> na strony internetowe polskich instytucji pa\u0144stwowych, zw\u0142aszcza takie, kt\u00f3re bezpo\u015brednio s\u0142u\u017c\u0105 do realizacji pewnych zada\u0144 tych instytucji (np. e-s\u0105d<\/a>). Co\u015b takiego mo\u017cna przecie\u017c uzna\u0107 za zmierzanie do zak\u0142\u00f3cenia wykonywania przez organy pa\u0144stwowe ich funkcji<\/em>, a anonimowych haker\u00f3w za zewn\u0119trzne<\/em> w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej podmioty<\/em> – bo trudno wszak b\u0119dzie stwierdzi\u0107, sk\u0105d pochodz\u0105, nawet je\u015bli byliby to akurat hakerzy polscy, albo (to oczywi\u015bcie oszo\u0142omska teoria spiskowa nie maj\u0105ca w obecnej chwili \u017cadnych realnych podstaw) dzia\u0142aj\u0105cy w wyniku prowokacji polskich s\u0142u\u017cb specjalnych.
\nPodstaw\u0105 do wprowadzenia stanu wojennego b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 te\u017c takie dzia\u0142ania w cyberprzestrzeni<\/em>, kt\u00f3re zostan\u0105 uznane za godz\u0105ce w wa\u017cny interes gospodarczy Rzeczypospolitej Polskiej<\/em> – na przyk\u0142ad obni\u017caj\u0105ce wp\u0142ywy podatkowe do bud\u017cetu. Teoretycznie mo\u017ce by\u0107 to cho\u0107by dzia\u0142alno\u015b\u0107 zagranicznych internetowych serwis\u00f3w umo\u017cliwiaj\u0105cych Polakom uczestnictwo w hazardzie<\/strong>, konkuruj\u0105cych z koncesjonowanymi krajowymi kasynami i Totolotkiem. Albo rozw\u00f3j zagranicznych serwis\u00f3w daj\u0105cych Polakom mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprzeda\u017cy i kupna towar\u00f3w i us\u0142ug poza oficjalnym obrotem pieni\u0119\u017cnym<\/strong>, za bitcoiny<\/a> czy inn\u0105 podobn\u0105 cyfrow\u0105 walut\u0119.
\nWprawdzie obecnie, je\u015bli si\u0119 uprze\u0107, te\u017c niby mo\u017cna pod takimi pretekstami uzna\u0107, \u017ce nast\u0105pi\u0142o „zewn\u0119trzne zagro\u017cenie pa\u0144stwa” – skoro to ostatnie poj\u0119cie jest niezdefiniowane. Ale jednak mo\u017cna narazi\u0107 si\u0119 tu z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem na zarzuty naruszenia regu\u0142 „demokratycznego pa\u0144stwa prawnego” – tym bardziej, \u017ce przyczyny wprowadzenia stanu wojennego trzeba notyfikowa\u0107 Sekretarzowi Generalnemu ONZ i Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy. Natomiast po nowelizacji b\u0119dzie to ca\u0142kiem zgodne wprost z liter\u0105 ustawy, bez potrzeby dokonywania i bronienia karko\u0142omnych interpretacji.
\n\u0141atwiej b\u0119dzie r\u00f3wnie\u017c uzasadni\u0107 wprowadzenie stanu wyj\u0105tkowego z powodu np. masowego „piractwa” internetowego<\/strong> – wzajemnego udost\u0119pniania sobie plik\u00f3w z filmami i muzyk\u0105, e-book\u00f3w i program\u00f3w komputerowych bez zgody w\u0142a\u015bcicieli praw autorskich lub masowego okazywania niezadowolenia politykom<\/strong>, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 zakwalifikowane jako zniewa\u017canie funkcjonariuszy publicznych czy konstytucyjnych organ\u00f3w RP, lub te\u017c okazywanie im demonstracyjnego lekcewa\u017cenia<\/a>. Stan wyj\u0105tkowy mo\u017ce by\u0107 bowiem wprowadzony mi\u0119dzy innymi z powodu „szczeg\u00f3lnego zagro\u017cenia porz\u0105dku publicznego, kt\u00f3re nie mo\u017ce by\u0107 usuni\u0119te poprzez u\u017cycie zwyk\u0142ych \u015brodk\u00f3w konstytucyjnych”<\/em> – a nowelizacja dodaje tu wyra\u017anie, \u017ce chodzi tu mi\u0119dzy innymi o zagro\u017cenie porz\u0105dku publicznego spowodowane dzia\u0142aniami w cyberprzestrzeni<\/em>. A „porz\u0105dek publiczny” to, wedle rozmaitych znawc\u00f3w prawa, „stan niezak\u0142\u00f3conego panowania porz\u0105dku prawnego”<\/a> (definicja S. Glasera jeszcze z 1933 r.),\u00a0 „przede wszystkim zasady wynikaj\u0105ce z Konstytucji oraz zasady rz\u0105dz\u0105ce poszczeg\u00f3lnymi dziedzinami prawa”<\/a> (orzeczenie S\u0105du Najwy\u017cszego z 2004 r.), czy te\u017c „stan, w kt\u00f3rym nie s\u0105 pope\u0142niane wykroczenia”<\/a>. Wyobra\u017amy sobie sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej ludzie na masow\u0105 skal\u0119 wymieniaj\u0105 si\u0119 „pirackimi” plikami, uprawiaj\u0105 internetowy hazard czy te\u017c na masow\u0105 skal\u0119 dokonuj\u0105 obra\u017aliwych dla prezydenta, premiera i innych osobisto\u015bci wpis\u00f3w na forach i blogach. Jakby nie patrze\u0107, jest to masowe zagro\u017cenie dla porz\u0105dku publicznego rozumianego wed\u0142ug wy\u017cej przytoczonych definicji – wszak pope\u0142niane s\u0105 nie tylko wykroczenia, ale i przest\u0119pstwa, \u0142amany jest konstytucyjny obowi\u0105zek przestrzegania prawa, a porz\u0105dek prawny na pewno nie panuje w spos\u00f3b niezak\u0142\u00f3cony. Je\u017celi policja nie potrafi sobie z tym w praktyce poradzi\u0107 (a tak jest, je\u015bli sprawcy ukrywaj\u0105 sw\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107 korzystaj\u0105c z narz\u0119dzi anonimizuj\u0105cych – TOR<\/a>, Freenet<\/a>, I2P<\/a>, anonimowe proxy<\/a> itp., czy korzystaj\u0105 z serwer\u00f3w umieszczonych za granic\u0105), to mo\u017cna uzna\u0107, \u017ce to zagro\u017cenie nie mo\u017ce by\u0107 usuni\u0119te poprzez u\u017cycie zwyk\u0142ych \u015brodk\u00f3w konstytucyjnych<\/em>. A to ju\u017c pow\u00f3d do wprowadzenia stanu wyj\u0105tkowego. W\u0142a\u015bciwie nawet obecnie, gdyby si\u0119 uprze\u0107 – ale po nowelizacji b\u0119dzie ju\u017c napisane czarno na bia\u0142ym, \u017ce dzia\u0142ania w cyberprzestrzeni<\/em> mog\u0105 nim by\u0107 i \u017cadna Rada Europy nie zarzuci, \u017ce z\u0142amano prawo.
\nWprowadzenie stanu wojennego lub wyj\u0105tkowego wi\u0105\u017ce si\u0119 mi\u0119dzy innymi z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wprowadzenia – w drodze rozporz\u0105dze\u0144 – cenzury prewencyjnej, kontroli „tre\u015bci korespondencji telekomunikacyjnej i sygna\u0142\u00f3w przesy\u0142anych w sieciach telekomunikacyjnych”<\/em> (czyli r\u00f3wnie\u017c Internetu – do nakazu wy\u0142\u0105czenia urz\u0105dze\u0144 przez operator\u00f3w oraz zdania do depozytu telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych w\u0142\u0105cznie), zag\u0142uszania, kontroli poczty, godziny policyjnej, ogranicze\u0144 w poruszaniu si\u0119 ludno\u015bci, zakazu zgromadze\u0144, nakazu zaniechania dzia\u0142alno\u015bci okre\u015blonych organizacji i zakazu tworzenia nowych, ogranicze\u0144 w prowadzeniu dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej i edukacyjnej, ogranicze\u0144 w dost\u0119pie do informacji publicznej, a w przypadku stanu wyj\u0105tkowego tak\u017ce odosobnienia (internowania) os\u00f3b, co do kt\u00f3rych zachodzi podejrzenie, \u017ce pozostaj\u0105c na wolno\u015bci b\u0119d\u0105 prowadzi\u0142y dzia\u0142alno\u015b\u0107 zagra\u017caj\u0105c\u0105 np. porz\u0105dkowi publicznemu. Wszystko to jest dobrze znane osobom pami\u0119taj\u0105cym rz\u0105dy genera\u0142a Jaruzelskiego. Oczywi\u015bcie, nie wszystkie z wymienionych ogranicze\u0144 musz\u0105 by\u0107 wprowadzone – mo\u017cna sobie np. wyobrazi\u0107, \u017ce w przypadku stanu wyj\u0105tkowego wprowadzonego z uwagi na szczeg\u00f3lne zagro\u017cenie porz\u0105dku publicznego spowodowane dzia\u0142aniami w cyberprzestrzeni<\/em> takimi jak masowe obra\u017canie aktualnie panuj\u0105cej w\u0142adzy przez bloger\u00f3w i u\u017cytkownik\u00f3w for internetowych korzysta\u0107 si\u0119 b\u0119dzie jedynie ze \u015bcis\u0142ej kontroli Internetu, cenzury prewencyjnej oraz mo\u017cliwo\u015bci odosobniania szczeg\u00f3lnie niebezpiecznych internetowych warcho\u0142\u00f3w…
\nUstawy o stanie wojennym i stanie wyj\u0105tkowym nale\u017ca\u0142oby zmienia\u0107 raczej w kierunku maksymalnego ograniczenia przypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych stany te mog\u0105 by\u0107 wprowadzone (o ile w og\u00f3le powinna istnie\u0107 taka mo\u017cliwo\u015b\u0107), nie za\u015b w kierunku takim, w kt\u00f3rym pretekstem do wprowadzenia stanu wyj\u0105tkowego mo\u017ce by\u0107 np. masowe „piractwo”, do wprowadzenia stanu wojennego ataki haker\u00f3w, a do wprowadzenia jednego lub drugiego – internetowy czarny rynek w anonimowych sieciach. Kto\u015b mo\u017ce powiedzie\u0107, \u017ce to tylko mo\u017cliwo\u015b\u0107 teoretyczna – ale trzeba dmucha\u0107 na zimne. Czy kto\u015b si\u0119 spodziewa\u0142, \u017ce ABW – s\u0142u\u017cba ustawowo powo\u0142ana do \u015bcigania wy\u0142\u0105cznie przest\u0119pstw godz\u0105cych w bezpiecze\u0144stwo pa\u0144stwa – z w\u0142asnej inicjatywy zajmie si\u0119 \u015bciganiem blogera wy\u015bmiewaj\u0105cego prezydenta?<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":null,"protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/644"}],"collection":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=644"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/644\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":654,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/644\/revisions\/654"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=644"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=644"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sierp.libertarianizm.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=644"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}